Кіріспе

Қан сарысуындағы кальцийдің төмен деңгейі, қандағы кальцийдің жоғары деңгейі бұзылысы.

Белгілері мен симптомдары

Гипокальциемияның нейромыскулярлық белгілері кальцийдің натрий каналдарымен өзара әрекеттесуінің төмендеуіне байланысты оң бафмотроптық әсерден (яғни, сезімталдықтың жоғарылауынан) туындайды. Кальций натрий каналдарын бұғаттап, жүйке және бұлшық ет талшықтарының деполяризациясын тежейді, сондықтан кальций деңгейінің төмендеуі деполяризация шегін төмендетеді. Симптомдарды "Мысықтар ұйықтайды" (CATs go numb) деген есімдік арқылы есте сақтауға болады: құрылыстар, аритмия, тетания және қол-аяқтарда, сондай-ақ ауыз айналасындағы ұю сезімі.

Себептер

Гипопаратиреоз гипокальциемияның жиі кездесетін себебі болып табылады. Кальций паратиреоидтық гормон (ПТГ) арқылы қатаң түрде реттеледі. Кальций деңгейі төмендеген кезде ПТГ деңгейі көтеріледі, ал кальций деңгейі жоғарыласа, ПТГ секрециясы төмендейді. Дегенмен, ПТГ гормонының жоқтығы, азаюы немесе тиімсіздігі жағдайында организм осы реттеуші функциясын жоғалтады және гипокальциемия дамиды. Гипопаратиреоз көбінесе паратиреоидты бездердің хирургиялық зақымдануына байланысты. Гипокальциемияның басқа да себептері бар:

Механизм

Физиологиялық тұрғыдан алғанда, қандағы кальций жасуша процестерінің дұрыс жүзеге асуы үшін тар шекте тығыз реттеледі. Қандағы кальций үш негізгі күйде кездеседі: негізінен альбуминге байланған ақуыздарға, фосфат және цитрат сияқты аниондарға байланған және бос (байланбаған) иондалған кальций түрінде. Физиологиялық тұрғыдан белсенді болатыны – тек бос иондалған кальций ғана. Қандағы кальцийдің қалыпты деңгейі 8,5-10,5 мг/дл (2,12-2,62 ммоль/л) ал байланыспаған кальций деңгейі 4,65-5,25 мг/дл (1,16-1,31 ммоль/л) құрайды.

Диагностика

Кальцийдің маңызды бөлігі альбуминмен байланысқандықтан, альбумин деңгейінің кез келген өзгеруі өлшенген кальций деңгейіне әсер етеді. Альбумин деңгейіне сәйкес түзетілген кальций деңгейі: Түзетілген кальций (мг/дл) = өлшенген жалпы Ca (мг/дл) + 0,8 * (4,0 – қан сарысуындағы альбумин [г/дл]). Кальций кішкентай аниондармен де байланысатындықтан, жалпы кальцийді альбумин мен аниондық айырмаға қатысты түзету жасау тиімдірек болуы мүмкін.