Кіріспе

Құстар туысы

Моорхендер (кейде сазды тауықтар деп те аталады) – теміржол тұқымдасына (Rallidae) жататын орташа мөлшердегі су құстары. Көптеген түрлер Gallinula туысына жатады, латыншасы "кішкентай тауық". Олар көкбауырлардың жақын туыстары. Көбінесе оларды (қара) галлинул деп атайды. Жақында Gallinula туысының бір түрі жеткілікті айырмашылықтарға ие екендігі анықталды, осыдан жаңа Paragallinula туысы құрылды, оның жалғыз түрі кіші моорхен (Paragallinula angulata). Австралия аймағынан таралған екі түр, кейде бөлек қарастырылады, "туған тауық" (немесе тума тауық) деп аталады. Туған тауықтар қысқа, жуан және кең саусақтарымен, саңырауқұлақтарымен және әдеттегі моорхендердегі ақ сигнал белгісіз ұзын құйрықтарымен ерекшеленеді.

Сипаттама

Бұл рельстер көбінесе қоңыр және қара түсті, қауырсындарында кейбір ақ дақтар болады. Көптеген рельстерден өзгеше, оларды көру оңай, себебі олар қамыс арасында жасырынудың орнына, ашық су жағасында тамақтанады. Олардың қысқа, дөңгелек қанаттары бар және ұшу қабілеті әлсіз, бірақ көбінесе ұзақ қашықтықтарға ұша алады. Әсіресе, қарақұм Сибірдің суық аймақтарындағы көбею орындарынан шамалы қашықтыққа көшіп келеді. Көшіп бара жатқандары түнде көшеді. Gough moorhen болса, дерлік ұша алмайды; ол бірнеше метр ғана қозғала алады. Рельстерге тәндей, аралдық популяцияларда ұшу қабілетін жоғалтуға бейімділік байқалады. Морандардың аяқтары күшті, ұзын саусақтары жұмсақ, тегіс емес беттерге жақсы бейімделген. Бұл құстар – барлық жейтін, өсімдіктер, кішкентай кеміргіштер, қосмекенділер мен жұмыртқаларды жейді. Олар көбейтілу маусымында агрессивті түрде аумақтық болып табылады, бірақ көбінесе олар ұнататын, өсімдіктерге толы шалшық көлдерде үлкен топтарда кездеседі.