Кіріспе

Канада корольдік отбасының жеке тулары

Канада корольдік стандарттары – Канада корольдік отбасының мүшелері Канададағы кез келген көлік құралында, ғимаратта немесе аумақта, сондай-ақ шетелде Канаданы өкілдік еткен кезде өздерінің қатысуын білдіру үшін қолданатын жеке тулар жиынтығы. Барлығы Канада монархының қаруы болып табылатын Канада гербінің туына негізделген. Канада монархының стандарты – ту түріндегі гербтен ғана тұрады. Уэльс ханзадасы Уильям, ханзада Анна, Йорк герцогы Эндрю және Эдинбург герцогы Эдуардқа тиесілі стандарттар геральдикалық белгілермен және жеке анықтамалары бар дөңгелектермен ерекшеленеді. Қалған корольдік отбасы мүшелері пайдаланатын бір тудың жиегі күміс шегірмен (ермель) безендірілген. Алғашқы стандарт 1962 жылы Елизавета II патшайым үшін жасалған. Канада монархының қазіргі туы 2023 жылғы 6 мамырда, король Карл III-нің тәж кию күнінде таныстырылды. Бұл тулар Канаданың патшалық символдарының кең жинағының бір бөлігі болып табылады.

Билік иесі

Мемлекет басшысының жеке канадалық туы – Канаданың Корольдік гербінің туы, яғни гербтің ту формасы. Тудың пропорциясы 1:2 және ол Англия, Шотландия, Ирландия және Франция патшалықтарының гербтерінен, күміс түсті фонда үш клен жапырағының үстінде орналасқан төрт бөлікті гербтан тұрады. Ресми сипаттамасы:

Стандарт 2023 жылы Канаданың Геральдикалық органы Канада Королі Карл III үшін жасады және оның тәж кигізу күні, 2023 жылдың 6 мамырында ашылды. Бұл туда Елизавета II патшайымының туында болғандай жеке бас әріптері енгізілмеген, және бұл туды Канаданың барлық болашақ монархтары қолдануы тиіс.

Патша отбасының басқа мүшелері

Билік иесінің стандартының бес нұсқасы бар, олардың әрқайсысы Уэльс ханзадасы (қазіргі уақытта ханзада Уильям); Принцесса Анна, Корольдік ханзада; Принц Эндрю, Йорк герцогы; Принц Эдвард, Эдинбург герцогы; және жеке канадалық туы жоқ корольдік отбасының кез келген мүшесі қолданады. Барлық туларды Канаданың Геральдикалық басқармасы жасаған. Төрт жеке ту стандартты үлгіге сәйкес келеді, ол 1:2 пропорциясындағы Канада Корольдік гербінің байрағынан тұрады, күміс геральдикалық таңбамен және ортасында 24 алтын жапырағы бар көк дөңгелекпен (немесе hurt) белгіленеді. Уэльс ханзадасы стандартындағы дөңгелектің ішінде Уэльс ханзадасының қауырсындары орналасқан, ал оның таңбасы қарапайым. Қалған үш жеке тудың дөңгелектерінде монархтың баласының тәжінен жоғары орналасқан, иесінің атының бас әрпі бейнеленген. Аталған белгілердің барлығы иеленушінің жеке гербінен алынған. Аннаның таңбасында орталық нүктеде қызыл жүрек, ал сыртқы нүктелерде қызыл кресттер бар, Эндрюдің таңбасында орталық нүктеде көк зәкір, ал Эдвардтың таңбасында орталық нүктеде Тюдор гүлі бейнеленген. Корольдік отбасының басқа мүшелері қолданатын ту ермелі жиегі бар гербтен тұрады. 1931 жылдан кейін осы стандарттардың әрқайсысы екі мақсатта қолданыла бастады: британдық немесе канадалық корольдік отбасының мүшесін бейнелеу, бұл жағдайға байланысты. Корольдің жеке канадалық туы тек қана король Канадада болғанда немесе Канаданың мемлекет басшысы ретінде шетелдегі шараға қатысқанда қолданылады; мысалы, король Нормандияға түсуді еске алу мақсатында Франциядағы Джуно жағажайында туы ашылады. Ту монарх келген кезде дереу көтеріліп, күндіз-түні, корольдің кез келген ғимараттан, кемеден, ұшақтан (ұшу кезінде емес) немесе басқа кеңістіктен немесе көлік құралынан кеткеннен кейін түсіріледі. Монарх – Канада мемлекетінің бейнесі болғандықтан, оның туы Канададағы барлық басқа тулардан жоғары тұрады, оның ішінде ұлттық ту және Канада корольдік отбасының басқа мүшелерінің тулары да бар. Бұл үшін патшайым рұқсат берді. Полиция атты бірмелігі 1969 жылдың 28 сәуірінде Корольдік Канадалық атты полициясымен Елизавета II-ге сыйға тартылғанда, ол бірмелікті Корольдік Виндзор жылқы шоуында өнер көрсетуге және аттының әдеттегі қызыл және ақ туының орнына патшайымның корольдік стандартын алып жүруіне рұқсат сұрады, осылайша Елизавета бірмеліктің өнерін оңай бақылай алды.

Тарих

Елизавета II Канада королевасы ретінде өзінің лауазымы үшін стандартты алғаш рет пайдаланды. 1962 жылы қабылданған стандарттың пропорциясы 1:2 болды және ол қару-жарақтың туындысын құрады, ортасында патшайымның жеке белгісі – алтын гүлдермен шеңберленген көк түсті дөңгелек, ішінде тәж киген үлкен әріп «Е» орналасқан. Ол 2005 жылғы 15 наурызда Канада геральдикалық органының қару-жарақ, тулар және белгілердің мемлекеттік тізіліміне енгізілді. Дегенмен, 1921 жылы қабылданған герб Канаданың ұлттық түстерін анықтады ма деген пікірталас бар. Келесі екі жеке ту Чарльз, Уэльс принці және Уильям, Кембридж герцогы үшін жасалды және 2011 жылғы 29 маусымда таныстырылды. Уильямның туында ортасында 12 алтын жапырақ пен 12 алтын қабықшаны кезектестіре орналастырылған көк түсті дөңгелек болды, ал оның ішінде оның шифры – мұрагердің баласының тәжімен безендірілген «W» әрпі орналасқан. Шифрдың орталық нүктесінде қызыл қабықша бейнеленген. Ол алғаш рет 2011 жылы оны және оның әйелін Кэтринді Канадаға жеткізген Канада Қарулы күштерінің ұшағынан көтерілді. Уэльс принці ретінде қазір Уильям қолданатын Чарльздың туы алғаш рет Елизавета II-нің Алмаз мерейтойын тойлау мақсатында оны және оның әйелін Камилланы Канадаға сапарлаған Корольдік Канада Әуе күштерінің ұшағынан көтерілді. Тулардың жасалуы Канаданы Ұлыбританиядан кейін патшалық отбасының мүшелері үшін ерекше туларды қабылдаған екінші Достастық мемлекеті етті. Ермин нұсқасы 2015 жылғы 15 қаңтарда тіркелді. Корольдік ханшайымның туы алғаш рет 2013 жылғы қазан айында CFB Borden және CFB Kingston-ға жасаған сапарында қолданылды. Принц Эдвардтың туы алғаш рет 2014 жылғы 12 қыркүйекте әйелі Софимен бірге Британдық Колумбиядағы Үкімет үйіне жасаған сапарында корольдік тур аясында қолданылды. Шон Палмер 2018 жылы жарық көрген «Канада Корольдігі: Конституциялық монархияның 150 жылы» атты кітабында Канада монархтан басқа патшалық отбасының мүшелері үшін ерекше канадалық стандарттарды құру арқылы «тек Канада королевасына ғана емес, сонымен қатар оның отбасының басқа мүшелеріне де иелік құқығын» алғанын және бұл «Канада патшалық отбасы» тұжырымын тағы бір ресми растауы екенін мәлімдеді. Жаи Патель мен Салли Раудон келесі жылы осы геральдикалық тулардың мақсаты иелерінің Канада патшалық отбасының мүшелері ретіндегі лауазымын мойындау екенін атап өтті. ал 1921 жылы жасалған Канада гербінің туы 1937 және 1953 жылдары қолданылды. Тудың пропорциясы 3:4 болды және ол өзгертілмеген күйінде қалды.