Кіріспе

Гүлді өсімдіктің түрі Fouquieria columnalis, Boojum ағашы немесе cirio – окотильо тұқымдасына жататын ағаш, оның өзге де мүшелері окотильолар. Кейбір таксономистер оны Idria туысына жатқызады. Бұл өсімдік негізінен Баха-Калифорния түбегінде (солтүстік және оңтүстік штаттарында) өседі, тек Мексиканың Сонора штатындағы Сьерра-Бача тауында шағын популяциясы бар. Өсімдіктің ағылшын тіліндегі "Boojum" атауын Аризона штатының Тусон қаласындағы Desert Laboratory-дің ғалымы Годфри Сайкс берген, ол осы атауды Льюис Кэрроллдың "The Hunting of the Snark" поэмасынан алған.

Сипаттама

Бұл өсімдік - жоғары қарай тарыла беріп өсетін бағана тәрізді ағаш. Өсімдіктің орталық осі басқа түрлердің жалғыз сабағымен гомологты. Онда қабықтық су сақтау желісі бар, бұл отбасыға тән ерекшелік. Euphorbia ampliphylla-дан кейінгі екінші ең биік суккулент. Гүлдері тамыз және қыркүйек айларында жаңбырға қарамастан гүлдейді; гүлдері қысқа, қаймақ-сары түсті короллаларға ие, жапырақшаларының шеттері аталық жіпшелерінің айналасына иіліп тұрады. Аталықтар мен тозаңдықтар сыртқа қарай шығып тұрады, ал аналықтың мойны иілген жапырақша шеттерімен қорғалған. Гүлдерге 11 туысқа жататын кем дегенде 15 түрлі ара келіп, тәтті нектар алу үшін иілген королла шеттерін ашып, қорғалған аналық мойнына тиеді.

Таксономия

Бұл түр Мексиканың оңтүстік-орталық аймағында өсетін екі Фукиерия түріне – Фукиерия фасцикулята мен Фукиерия пурпузийге ең жақын, себебі олардың барлығында сулы ксилема, кең аралықтағы түсетін жапырақ табандары және кішкентай декандрлы (он аталық гүл) гүлдер кездеседі. Бұл екі түрде бастапқыда ағаш тәрізді болып өседі, ал олардың сулы ксилемасы тек басты сабақтың төменгі бөлігінде ғана дамиды. Ал Буйим ағашының ксилемасы бастапқыда-ақ сулы болады, ал негізгі қалыңдауы меристемадан басталады. Бұл түрдің хромосомалық саны n=36-ға тең. Ол Калифорния шығанағындағы Ангел-де-ла-Гуарда аралында да кездеседі. Мексика материгінде Сонора жағалауындағы Пуэрто-Либертадтың оңтүстігіндегі шағын ауданда да табады. Оның өсетін аймақтағы жылдық жауын-шашын мөлшері шамамен 73-140 мм құрайды, көбінесе қаңтардан сәуірге дейін, ал тамыз және қыркүйек айларында азырақ жауады. Жауын-шашынның тұрақтылығы жоқ, кейде ауыр жаңбыр болмай жылдар өте береді. Мексикалық ботаниктер материктегі Буйим ағаштарының ерекше таралу үлгісіне байланысты, олардың бұл аймақта тұратын және қазір де осы жердің оңтүстігіндегі коммуналдық жерлерде өмір сүретін Сери тайпасымен бірге жергілікті жерге ауыстырылғанын болжайды. Сери тайпасы бұл өсімдікті қотадж деп атайды. Сери тайпасының сенуіне сәйкес, осы өсімдікке қол тигізу қатты желдің соғуына себеп болады (қолайсыз жағдай). Осы сенімді ескеретін болсақ, Сери тайпасының оны ауыстырғаны туралы болжам күмәнді.