Ковель: Тарихы мен трагедиясы

Кіріспе

Украинаның Волын облысындағы қала.

Тарих

Ковель атауы славян тілінен шыққан, яғни «желтемірші» деген сөзді білдіреді, сондықтан қаланың елтаңбасында аттың пышағы бейнеленген. Ковель найзасы деп аталатын руна 1858 жылы Ковель маңынан табылған. Ол 3 ғасырдың басына жатады, сол кезде Готика тайпалары осы аймақта өмір сүрген. Ковель (Ковель) алғаш рет 1310 жылы тарихи құжаттарда еске алынған. 1518 жылы қалаға Польша королі Зигмунд I Ескі жарлық берген. 1795 жылы Польшаның үшінші бөлінісінен кейін қала жүз жылдан астам уақыт бойы Ресей империясының құрамына кірді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде қала Орталық державалар мен Ресей империясы арасындағы Ковель шайқасының орталығы болды. Польша-Совет соғысы кезінде, 1920 жылдың 12 қыркүйегінде, қала маңында поляк және совет әскерлері арасында шайқас болды. Поляктар жеңіске жетіп, көптеген қару-жарақ пен әскери техниканы, оның ішінде екі бронепоезд бен 26 зеңбірекке қол жеткізді. 1941 жылы «Барбаросса» операциясы барысында, 1941 жылдың 28 маусымында қаланы басып алған немістер Ковельде 18 000 еврейді өлтірді, көбінесе 1942 жылдың тамыз және қыркүйек айларында. Немістер қалада Сталаг 301 әскери тұтқын лагерін, Сталаг 360 әскери тұтқын лагерінің бөлімшесін және транзиттік Дулаг лагерін ұстады. 1942 жылдың 25 мамырында құрылған Ковель геттосын жою кезінде, 1942 жылдың 19 тамызында Бахив орманында шамамен 8000 еврей өлтірілді. Еврейлер Ковельден Бахивке дейін пойызбен жеткізілді, онда теміржолға жақын шұңқырлар қазылған. Іс жүзінде екі гетто болды, біреуі қала ішінде, екіншісі Пяски қалашығының шетінде. Екі геттода барлығы 24 000 еврей тұрды, оның ішінде көптеген қашқын да болды. Екі геттодағы еврейлер әртүрлі уақытта, әртүрлі жерлерде өлтірілді. Еврей қауымы жойылды. 1944 жылдың наурыз және сәуір айларында Совет әскерлерінің Полесье шабуылы кезінде Ковельде 5-ші СС танк дивизиясы «Викинг» пен Қызыл Армия арасында қызыл қанды шайқас болды. Волынь және Шығыс Галициядағы поляктарды қырғыннан құтқару үшін қала поляктарға пана болды. Сол кезеңде украин ұлтшылдары Ковель округіндегі шамамен 3700 поляк тұрғынын өлтірді. 1944 жылдың көктемінде, осы аймақта Отандық армияның 27-ші жаяу әскер дивизиясы әрекет етті. Ковель 1944 жылдың 6 шілдесінде Қызыл Армия тарапынан басып алынды. 1945 жылы Ұлы Үштік – Ұлыбритания, АҚШ және Кеңес Одағы Польшаның жаңа шекараларын белгіледі; поляк халқы күштеп қоныстандырылды және Ковель Украина Кеңес Социалистік Республикасына қосылды. 1991 жылдан бері ол тәуелсіз Украинаның құрамында.

The name Kovel comes from a Slavonic word for blacksmith hence the horseshoe on the town's coat of arms. The rune inscribed Spearhead of Kovel was found near Kovel in 1858. It dates to the early 3rd century, when Gothic tribes lived in the area. Kovel (Kowel) was first mentioned in 1310. It received its town charter from the Polish King Sigismund I the Old in 1518. After the Third Partition of Poland, in 1795, the town fell into the Russian Empire for over a hundred years. During the First World War, the city was a site of the Battle of Kowel between the Central Powers and the Russian Empire. During the Polish–Soviet War, on September 12, 1920, it was the site of a battle between the Poles and Russians. The Poles won the battle, capturing a large amount of weapons and military equipment, including two armored trains and 26 cannons. Subsequently, in 1941 Operation Barbarossa the Germans having conquered the town on 28 June 1941 murdered 18,000 Jews in Kovel, mostly during August and September 1942. The Germans operated the Stalag 301 POW camp, a subcamp of the Stalag 360 POW camp and a Dulag transit POW camp in the town. About 8,000 Jews were murdered in the forest near Bakhiv on 19 August 1942 during the liquidation of the Kovel ghetto, established on 25 May 1942. Jewish victims were driven by train from Kovel to Bakhiv where pits were dug close to the railroads. Actually there were two ghettos, one within the city and another in the suburbs of Pyaski. Both ghettos had 24,000 Jews, including many refugees. The Jews from both ghettos were executed at different places and at different time. The Jewish community ceased to exist. In March and April 1944 during the Soviet Polesskoe offensive, Kovel was a site of fierce fighting between the 5th SS Panzer Division Wiking and the Red Army. During the massacres of Poles in Volhynia and Eastern Galicia, the town was a shelter for ethnic Poles, escaping the massacres. In that period, Ukrainian nationalists murdered approximately 3,700 Polish inhabitants of Kovel county. In early spring 1944, the 27th Infantry Division of the Home Army operated in the area. Kovel was captured by the Red Army on 6 July 1944. In 1945, the Big Three, Great Britain, the United States and the Soviet Union, established new borders for Poland; the Polish population was forcibly resettled and Kovel was incorporated into the Ukrainian Soviet Socialist Republic. It has been a part of sovereign Ukraine since 1991.

Көлік

Ковель – Украина теміржол жүйесінің солтүстік-батыс торабы, қаладан алты теміржол бағыты шағылысады. Олардың біріншісі 1873 жылы салынды, ол қаланы Брест-Литовск және Ривне қалаларымен байланыстырды. 1877 жылы Ковель Висла өзені арқылы Люблин және Варшавамен теміржолмен қосылды.