Шотландияның Суона аралы: тастамал өмір және жабайы мал
Swona
Swona аралы: Шотландияның Солтүстік жағалауындағы арал, қазірде адам тұрмайды. 1974 жылдан бері жабайы мал өрістейді. Географиясы, табиғаты туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотландияның солтүстік жағалауындағы Пентленд бұғазындағы адам тұрмайтын арал – Свона. Бұл арал жеке меншікте және адамдар тұрмайды. 1974 жылы мал тасталып кеткендіктен, онда жабайы сиырлардан тұратын ерекше топ қалыптасқан.
Uninhabited island in the Pentland Firth off the north coast of Scotland
Swona is an uninhabited privately owned island in the Pentland Firth off the north coast of Scotland. It has a herd of feral cattle resulting from the abandonment of stock in 1974.
География және геология
Свона – Шотландия материгіндегі Оркни аралдары мен Кейтнесс арасындағы Пентленд Ферттегі екі аралдың солтүстік жағында орналасқан арал. Ол Скапа-Флоуға оңтүстік жақтан, Оңтүстік Роналдсейден батысқа қарай орналасқан. Пентленд Ферттің тасқын ағысында орналасқандықтан, аралдың солтүстік және оңтүстік жағында тасқын ағындары байқалады, олар толқын бағыты өзгергенде қысқа ғана уақытқа азаяды. Ағындар арасында су деңгейінің жоғарылауына байланысты, толқынмен бірге төмен қарай созылатын тыныш су аймағы бар. Ағындар көзге анық көрінеді, құламалар мен шағын маңдайлармен ерекшеленеді. Әсіресе нашар ауа-райы болғанда үлкен толқындар пайда болуы мүмкін. Ағындарды кесіп өтетін кезде, тіпті үлкен, қуатты кемелердің бағыты шатырлап, тыныш су аймағы мен ағындардағы жылдам су ағыны арасындағы айырмашылықты сезінуге болады. Фарер аралдарында осыған ұқсас атаумен – Свиной аралы бар. Аралда тарихи алдындағы, викингтерге дейінгі және викингтік дәуірге қатысты ескерткіштер сақталған. Джеймс Паркинсон ауруына шалдығып, шамамен 1976 жылы асқазан жарасынан көз жұмды. Вайолет шамамен 1984 жылы Оңтүстік Роналдсейде қайтыс болды. Олар аралға тек уақыт-уақытпен оралып тұратын. Көптеген үйлер бұзылған күйінде, ішіндегі заттарымен бірге сол күйінде қалған. Свона – Кал Флиннің «Тастап кету аралдары: Адамнан кейінгі ландшафттағы өмір» (2020, William Collins:) кітабында сипатталған орындардың бірі. 2022 жылдың шілде айында Гиллс шығанағы мен Сент-Маргарет Хоуп арасында қатынайтын «Пентленд Феррис» компаниясының «MV Alfred» кемесі Свонаға тіреліп қалды.
Swona is the more northerly of two islands in the Pentland Firth between the Orkney Islands and Caithness on the Scottish mainland. It lies in the southern approach to Scapa Flow, west of South Ronaldsay. Situated in the tidal stream of the Pentland Firth, a tidal race is present at both the north and south ends of the island, being minimal briefly at the turn of the tide. Between the races is a calm eddy which extends down tide as the tide strengthens. The races are highly visible, with over falls and whirlpools. Large swell waves can also be present, especially in bad weather conditions. When entering or leaving the eddies crossing the races, even large powerful vessels can be pushed off course, such is the demarcation between the relatively calm eddy and the fast moving tide in the races. Swona is about long by about wide, with a maximum height of approximately and an area of about It is made up of Old Red Sandstone with cliffs on the east coast. There is a similarly named island, Svínoy, in the Faroe Islands. There are prehistoric, pre Norse and Norse remains on the island. James had Parkinsons Disease and died c. 1976 of a perforated stomach ulcer. Violet died c. 1984 in South Ronaldsay. They returned only periodically to the island. Many of the houses, while in a state of dilapidation, are as they were left, with various possessions still to be seen where they were left. Swona is one of the locations described in Cal Flyn's Islands of Abandonment: Life in the Post Human Landscape (2020, William Collins: ). In July 2022 the Pentland Ferries' vessel MV Alfred, running between Gills Bay and St Margaret's Hope, grounded on Swona.
Жабайы табиғат
Халық кеткенде олар еттік малдан – сегіз сиыр мен бір бұқа (Шортон-Абердин Ангус кроссы) қалдырды. Бес ұрпақ өткен соң, 2004 жылы, жабайыланған мал әлі де жақсы жағдайда болды және қазір мал тұқымдарының әлемдік сөздігінде жаңа тұқым ретінде тіркелді. Ол он бұқа, төрт сиыр және екі бұзаудан тұратын. Әр көктемде екі бұзау туады, бірақ олардың бәрі жетіліп үлгере бермейді. Малға қосымша жем берілмейді, бірақ жыл сайын ветеринар тексеріп тұрады. Жануарлар өзіне қажетті қасиеттерін таңдайды – жақсы жайлылыққа, оңай босануға және күтімге аз талапты болуға, шөп пен теңіз шөптерімен қоректенеді. Құрлықтан осылай ұзақ уақыт бөлініп тұрғандықтан, олар толығымен аурулардан таза және жабайы мінез-құлыққа қайта оралды. Осы себепті, өлген малдың құлақтарынан ДНК сынамалары алынды. Жазда малдың басым бөлігі аралдың орталық бөлігінде жайылады. 2012 жылы малдың саны орташа есеппен он жетіге жетті. Бұл аралдың көтере алатын максималды саны болып көрінеді. 2017 жылы BBC-нің «Ұлыбританияның ежелгі астанасы: Оркнидің құпиялары» атты деректік фильмі Свонаға қысқаша тоқтады. Крис Пакхэм жиырма сиыр мен бұзау және үш бұқаны санады. Арал Пентленд Ферт аралдарының ғылыми маңызы бар (SSSI) аумағының бір бөлігі болып табылады және мыңдаған көбейетін теңіз құстарына, соның ішінде аралдың солтүстік бөлігінде қоныстанған Арктикалық шағалаларға (Sterna paradisaea) және адырдың беткейіне ұялайтын Атлантикалық тупиктерге (Fratercula arctica) мекендейді.
When the population departed they left a herd of beef cattle – eight cows and one bull (Shorthorn Aberdeen Angus cross). Five generations later, in 2004, the herd which had turned feral was still going strong, and is now classified as a new breed in the World Dictionary of Livestock Breeds. It then consisted of ten bulls, four cows and two calves. Two calves are born each spring, although not all live to maturity. The herd gets no additional feed, although it is checked by a vet each year. The animals are self selecting for hardiness, easy calving, and low maintenance, feeding off the grass and seaweed. Having been separated from the mainland for so long, they are completely disease free, and have reverted to wild behaviour. Because of this, DNA samples have been taken, from the ears of some of the cattle that died. In the summer the main herd is usually in the centre of the island. By 2012 the herd had settled to an average of seventeen animals. This appears to be around the maximum number that the island can support. In 2017 The BBC documentary series Britain's Ancient Capital: Secrets of Orkney briefly visited Swona. Chris Packham counted twenty cows and calves and three bulls. The island is part of the Pentland Firth Islands Site of Special Scientific Interest (SSSI) and is home to thousands of breeding seabirds, including Arctic terns (Sterna paradisaea) which have a colony on the northern part of the island, and Atlantic puffins (Fratercula arctica) which burrow into the hillside.