Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сталь гитараның түрі
Type of steel guitar
Лап сталь гитарасы, сондай-ақ гавай гитарасы деп те аталады, педальдары жоқ сталь гитараның түрі. Оны әдетте орындаушының тізесінде көлденең жағдайда ойнайды. Дәстүрлі акустикалық гитараны ойнау тәсілінен өзгеше, онда орындаушының саусақтары пернелерге басады, сталь гитараның дыбық биіктігі жылтыратылған сталь таяқшаны (бар) тартқан ішектерге тигізу арқылы өзгертіледі (содан "сталь гитара" деген ат келген). Аспапта пернелер болмаса да, оларға ұқсас белгілер бар. Лап сталь гитаралары акустикалық немесе электрлік болғандықтан сыртқы түрі жағынан айқын ерекшеленуі мүмкін, бірақ екеуі де педальді сталь гитаралардан педальдарының болмауымен ерекшеленеді. Стил гитарасы американдық поп музыкасында алғаш рет орын алған "шетелдік" музыкалық аспап болды. Ол 1885 жыл шамасында Гавай аралдарында пайда болды, оны Оаху жасының Джозеф Кекуку танымал етті. Ол гитараны тізесіне жатқызып, ішектерге металл бөлігін сырғап дыбық биіктігін өзгерту арқылы ойнады. Аспаптың ерекше портоменто дыбысы, ноталар арасындағы тегіс сырғалу сипатталады, бүкіл аралдарда танымал болды. ХХ ғасырдың бірінші жартысында американдық мәдениет гавай музыкасына қызығушылық танытты, тіпті ол музыкалық модаға айналды. Американдықтар оның орындауындағы лап сталь аспабына қызығып, оны "гавай гитарасы" деп атады, ал көлденең ойнау позициясын "гавай стилі" деп атады. Гавай музыкасы 1910 жылдары американдық поп музыкаға сіңе бастады, бірақ ағылшын тіліндегі мәтінмен; гавайліктер оны hapa haole (жартылай ақ) деп атады. 1930 жылдары лап сталь гитарасы үшін электр күшейткіштің ойлап табылуы оның дамуындағы маңызды кезең болды. Бұл аспапты басқа аспаптармен бірдей естіртуге мүмкіндік берді, оның дыбысын шығару үшін резонанс камерасының қажеті болмады, сондай-ақ электрленген лап сталь гитараларын кез келген пішінде (тіпті тікбұрышты блок түрінде) жасауға болады, дәстүрлі гитараға ұқсамайтын. ХХ ғасырдың басында гавай музыкасы мен сталь гитарасы басқа музыкалық стильдерге, соның ішінде блюз, джаз, госпел, кантри музыкасы және әсіресе кантри музыкасының Western swing, honky tonk және bluegrass сияқты қосалқы түрлеріне енді. Лап сталь гитарасының пионерлеріне Сол Хупи, Боб Данн, Джерри Бёрд, Дон Хелмс, Бад Айзекс, Леон МакАулиф, Джош Грейвс, Пит Кирби және Дарик Кэмпбелл кіреді. Лап сталь гитарасын бір саусақпен (таяқша) гитара ойнауға теңеуге болады. Бұл түсінік аспаптың негізгі шектеулерінің бірін көрсетеді: орындалу кезінде аспапты қайта көйлеусіз тек бір ғана аккордты ойнау мүмкіндігі. Алғашқы шешім - екі немесе одан да көп мойынды лап сталь гитара жасау, әрқайсысы бір аспапта әртүрлі тоналды ішектердің жеке жиынтығын қамтамасыз ету болды. Орындаушы қолымен қалаған мойынға ауысуға болады. 1940 жылдардың басында элиталық музыканттар осы көп мойынды гитаралармен жаздырып, орындаса да, көптеген музыканттар оларға қол жеткізе алмады. Бұл мәселе 1940 жылы сталь гитараға педальдар қосылып, белгілі бір ішектердің дыбық биіктігін оңай өзгертуге және бір мойында күрделі аккордтарды ойнауға мүмкіндік бергенде шешілді. 1952 жылға қарай бұл өнертабыс аспапты ойнау тәсілін революциялық түрде өзгертті, оны көп жағынан жаңа аспапқа айналдырды, ол "педальді сталь" деп аталды. Лап сталь гитарашыларының басым көпшілігі педальдік дизайнды қабылдады, нәтижесінде 1950 жылдардың соңына қарай лап сталь гитарасы көне аспапқа айналды, тек кантри және гавай музыкасындағы адал жандар ғана оны ойнады.
The lap steel guitar, also known as a Hawaiian guitar, is a type of steel guitar without pedals that is typically played with the instrument in a horizontal position across the performer's lap. Unlike the usual manner of playing a traditional acoustic guitar, in which the performer's fingertips press the strings against frets, the pitch of a steel guitar is changed by pressing a polished steel bar against plucked strings (from which the name "steel guitar" derives). Though the instrument does not have frets, it displays markers that resemble them. Lap steels may differ markedly from one another in external appearance, depending on whether they are acoustic or electric, but in either case, do not have pedals, distinguishing them from pedal steel guitars. The steel guitar was the first "foreign" musical instrument to gain a foothold in American pop music. It originated in the Hawaiian Islands about 1885, popularized by an Oahu youth named Joseph Kekuku, who became known for playing a traditional guitar by laying it across his lap and sliding a piece of metal against the strings to change the pitch. The instrument's distinctive portamento sound, characterized by a smooth gliding between notes, became popular throughout the islands. American popular culture became fascinated with Hawaiian music during the first half of the twentieth century – to the degree of becoming a musical fad. Americans were curious about the lap steel instrument featured in its performance, and came to refer to it as a "Hawaiian guitar", and the horizontal playing position as "Hawaiian style". Hawaiian music began its assimilation into American popular music in the 1910s, but with English lyrics; a combination Hawaiians called hapa haole (half white). In the 1930s, the invention of electric amplification for the lap steel was a milestone in its evolution. It meant that the instrument could be heard equally with other instruments, that it no longer needed a resonance chamber to produce its sound, and that electrified lap steels could be manufactured in any shape (even a rectangular block), with little or no resemblance to a traditional guitar. In the early twentieth century Hawaiian music and the steel guitar began to meld into other musical styles, including blues, jazz, gospel, country music and, particularly, the country music sub genres Western swing, honky tonk, and bluegrass. Lap steel pioneers include Sol Hoopii, Bob Dunn, Jerry Byrd, Don Helms, Bud Isaacs, Leon McAuliffe, Josh Graves, Pete Kirby, and Darick Campbell. Conceptually, a lap steel guitar may be likened to playing a guitar with one finger (the bar). This abstraction illustrates one of the instrument's major limitations: its constraint to a single chord that is not changeable during a performance without re tuning the instrument. An early solution was to build lap steel guitars with two or more necks, each providing a separate set of differently tuned strings on a single instrument. The performer's hands could move to a different neck at will. Although in the early 1940s, elite players recorded and performed with these multi neck guitars, most musicians could not afford them. The problem was addressed in 1940 by adding pedals to the lap steel to change the pitch of certain strings easily, making more complex chords available on the same neck. By 1952, this invention revolutionized how the instrument was played, in many ways making it virtually a new instrument, known as a "pedal steel". An overwhelming majority of lap steel players adopted the pedal design, and, as a result, the lap steel became largely obsolete by the late 1950s, with only pockets of devotees in country and Hawaiian music remaining.
Добро
Добро немесе резонаторлық гитара – дыбысын күшейту үшін резонаторлық конуспен жабдықталған, ерекше американдық сталь гитара. Добро блюз орындаушылары арасында кең таралған жоқ, олар көбінесе ұқсас резонаторлық құрылымы бар, бірақ металл корпусы бар National гитарасын қалайды. Кирби бұл аспапты бүкіл елге радио арқылы таныстырды. Оның добросы қызығушылық пен таңғажайыпты тудырды; ол: "Адамдар мен қалай ойнағанымды және бұл не екенін түсінбеді, олар әрқашан жақындап, оған қарағысы келді" деді.
The Dobro or resonator guitar is a uniquely American lap steel guitar with a resonator cone designed to make a guitar louder. The dobro never became popular with blues players, who generally prefer the National guitar, which has a similar resonator design but uses a metal body. Kirby introduced the instrument to a nationwide radio audience. His dobro attracted interest and fascination; he said, "People couldn't understand how I played it and what it was, and they'd always want to come around and look at it."
Қасиетті болат
Бұл евангелистік музыка дәстүрі, қазір "қасиетті болат" деп аталады, 1930 жылдардағы "Құдайдың үйі" атты афроамерикандық діншілдер тобының шіркеу қызметтерінде басталды. Бұл кішкентай афроамерикандық діншілдер тобында болат гитара шіркеу органына балама ретінде пайда болды. Дарик Кэмпбелл (1966–2020) – "Кэмпбелл бауырлары" евангелистік тобында лап сталь гитарада ойнаған музыкант, ол бұл музыка дәстүрін Пятидесятницалық шіркеулерден бастап халықаралық деңгейде танымал етті. Кэмпбелл гитарасымен адам дауысын еліктеуде шебер еді. Ол: "Менің әдісім – гитараны әрдайым дауыс ретінде қарастыру" деді.
This gospel music tradition, now called "sacred steel", began in the 1930s church services in the "House of God", a small African American denomination where the steel guitar emerged as an alternative to the church organ. Darick Campbell (1966–2020) was a lap steel player for the gospel band, The Campbell Brothers, who took the musical tradition from Pentecostal churches to international fame. Campbell was a master at mimicking the human singing voice with his guitar. He said, "My method is to always think of my guitar as a voice".
Лоп-Слайд гитарасы
Lap slide гитара — нақты бір аспап емес, көбінесе блюз немесе рок музыкасында естілетін лап стальді ойнау стилі. Бұл жанрлардағы музыканттар әдетте «стель» емес, «слайд» терминін қолданады; сондай-ақ Фредди Рулетті еске алады. 1923 жылы Сильвестр Уивер осы стильді алғаш рет жазбаға түсірді. 1940 жылдары Роберт Найтхок және Эрл Хукер сияқты блюзшілер стандартты құлаудағы дәстүрлі гитараны пайдаланып, осылайша электрлік слайд гитараны танымал етті. Бұл ойнау түрін сипаттау үшін тарихи түрде «бөтелдік» термині қолданылып келген. Гибсон 1940 жылы педальді болат гитараны ұсынды, бірақ ол кеңінен таралмады. Бигсби өз шеберханасында Хоакин Мерфи және Спиди Уэст сияқты сол кездегі жетекші музыканттарға арнап гитаралар жасады. Нэшвилл гитарисі Бад Айзекс 1952 жылы Бигсбидің екі педальді гитарасының біреуін алды. Бұл қос сегіз тартылған ағаш модель болды. Ән 1954 жылғы ең көп ойналған әндердің біріне айналды және Billboard-тың кантри-чартында он жеті апта бойы бірінші орында тұрды. Көбірек маңыздысы, бұл дыбыс лап сталь (педальсыз) гитарашылар үшін бірден бірегей және мүмкін емес деп танылды. Теориялық тұрғыдан алғанда, лап стальде орындау «мүмкін» болған, бірақ оны жылдам және мінсіз интонациямен ойнау қиын болды; педальді нұсқасы бірден көзге түсті. Басқа да белгілі лап сталь гитарашылары — Ноэль Боггс, Джерри Бёрд және Хоакин Мерфи — ауысудан бас тартты. Музыка тарихшысы Рич Киенцледің сөзіне сәйкес, бұл шешім Боггстың кейінгі мансабына кедергі келтірді. Сондықтан мен өзімнің кім екенімді сақтап, өзгермеуді шештім. «Мен өзімнің кім екенімді сақтап, өзгермеуді шештім және осымен жүріп өттім. Мен ешқашан өзгермедім». Хоакин Мерфи өзінің C6 құлауын сақтап, замандастары ауысқаннан кейін де педальсыз лап стальде ойнауын жалғастырды. Ол Нэшвиллдің стандартты E9 құлауын, өз сөздерімен айтқанда, «әрекет» деп санады. 1995 жылы берген сұхбатында ол: «Мен барлық осы сәнді Нэшвиллдік нәрселерді жасай алмаймын және мен оны жақтырмаймын» деді.
Lap slide guitar is not a specific instrument, but a style of playing lap steel that is typically heard in blues or rock music. Players of these genres typically use the term "slide" instead of "steel"; and Freddie Roulette. In 1923, Sylvester Weaver was the first to record this style. In the 1940s, blues players like Robert Nighthawk and Earl Hooker popularized electric slide guitar this way, using a traditional guitar in standard tuning. The term "bottleneck" was historically used to describe this type of playing. Gibson introduced a pedal steel guitar as early as 1940, but it never caught on. Bigsby, working alone in his shop, made guitars for leading players of the day, including Joaquin Murphey and Speedy West. Nashville guitarist Bud Isaacs received one of Bigsby's two pedal guitars in 1952. It was a wooden double–eight string model. The song became one of the most played country songs of 1954 and was No. 1 on the Billboard's country charts for seventeen weeks. More importantly, the sound was immediately recognized by lap steel (non pedal) guitarists as something both unique and impossibleefn|Theoretically, it was "possible" on a lap steel, but not to play it rapidly and with perfect intonation; the pedal version was immediately recognizable. Other prominent lap steel players—including Noel Boggs, Jerry Byrd and Joaquin Murphey—refused to switch. According to music historian Rich Kienzle, this decision hindered Boggs' later career. So I decided to stay with what I had and keep my identity and ride it out I never made the change over." Joaquin Murphey stayed with the non pedal lap steel long after his contemporaries had switched over, and with his C6 tuning. He felt that the Nashville standard E9 was, in his words, a "gimmick". He stated in a 1995 interview, "I can't do all that fancy Nashville stuff and I hate it anyhow".