Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Либертарианз – либертариандық идеологияны қолдаған, өзін-өзі басқаруды жақтаған және жеке адамның құқықтарын қорғау үшін үкімет билігін шектеуді мақсат тұтқан Жаңа Зеландиядағы саяси партия. Айн Рэндтің объективизм философиясы партияға зор әсер еткен. Партияның "Көбірек еркіндік, аз үкімет" деген ұраны оның негізгі саяси бағдарламасын көрсетеді. 2014 жылдың 29 қаңтарында партия өз өтініші бойынша қызметін тоқтатты және тіркелуден алынды.
Libertarianz was a political party in New Zealand (hence the suffix nz) that advocated libertarianism, favouring self government and limiting the power of the government over the individual. Ayn Rand's philosophy of Objectivism was a major influence on the party. Its slogan "More Freedom, Less Government" is indicative of the party's basic policy platform. It went into recess and was de registered by its own request in 29 January 2014.
Тарих
Либертарианз партиясы 1995 жылдың соңында Ян Фрейзер құрды, ол партияның алғашқы басшысы болды. Кейіннен, Жаңа Зеландияның танымал радио және теледидарындағы жүргізушісі Линдсей Периго (Lindsay Perigo) басшылыққа келді. Перигодан кейін Питер Крессуэлл, одан кейін Рассел Уоткинс лидер болды. Партия тіркеуден шығарылған кезде Ричард МакГрат басшылық етті, ал партия президенті Шейн Плезанс болды. Партияның алғашқы сайлау кампаниясы 1996 жылғы сайлау болды, ол MMP сайлау жүйесі бойынша өткізілген алғашқы сайлау еді. Либертарианздың сайлауға қатысуы халықтың аз қызығушылығын тудырды. Олар 671 дауыс (0.03%) жинап, 19-шы орынға ие болды. 1999 жылғы сайлауда партия 5949 дауыс (0.29%) жинап, жақсы нәтиже көрсетті. Бұл оларды 11-ші орынға, ал парламентке өте алмаған партиялардың арасында төртінші орынға қойды. 2002 жылғы сайлауда Либертарианз партиялық дауыс беруге қатыспады – қадағалаудың нәтижесінде партияның банк чегі белгіленген мерзімге дейін сайлау органдарына жіберілмеді. Сондықтан партия сайлауға тек жеке округтен кандидаттар арқылы қатыса алды. Оның бес кандидаттары барлығы 672 дауыс жинады.
Libertarianz was founded in late 1995 by Ian Fraser, who served as the party's first leader. Later, Lindsay Perigo, a well known New Zealand broadcaster for Radio New Zealand and TVNZ, assumed the leadership. Perigo was followed as leader by Peter Cresswell and then Russell Watkins. At the time of its deregistration the leader was Richard McGrath, and the Party president was Shane Pleasance. The party's first campaign was the 1996 election, the first to be held under the MMP electoral system. Libertarianz's involvement in the election produced negligible public interest. They gained 671 votes (0.03%), which placed them in 19th place. In the 1999 elections, the party performed somewhat better, gaining 5,949 votes (0.29%). This put them in 11th place, and in fourth place among the parties which did not gain seats in parliament. Libertarianz did not contest the party vote in the 2002 elections – due to an oversight, the party's bank cheque was not transmitted to the electoral authorities by the appointed time. The party was therefore able to contest the election only through individual electorate candidates. Its five candidates gained 672 votes amongst them.
Дартон Кларкка қарсы
2006 жылдың 29 маусымында Бернард Дарнтон Хелен Кларкты 2005 жылғы сайлау кезінде Лейбористік партияның үміткерлік кепілдемелерін төлеу үшін мемлекеттік қаражатты заңсыз жұмсады деп айыптап, Жоғарғы сотқа шағымдануға берді. Кейбір комментаторлар бұл сот процесін жасанды әрекет деп бағалады, бірақ «кепілдеме карталары» қаржыландыруына қатысты алаңдаушылық күшейгеніне байланысты бұл жайт БАҚ-та қамтылды. 2006 жылдың 10 қыркүйегінде бұл сот процесі туралы мәлімет The Sunday Star Times газетінің бірінші бетінде жарияланды. Лейбористік партия дереу Либертариан партиясын Ұлттық партиямен құдаласқан деп айыптады, сонымен қатар бұл кішкентай партия мұндай істі сотқа беруге қаржылық мүмкіндігі жоқ екенін мәлімдеді. 2006 жылдың қазан айында бас аудитор қаражаттың заңсыз жұмсалуын заңсыз деп танығаннан кейін, Лейбористік партия және басқа да саяси партиялар ақшаны қайтаруға уағдаланды. 17 және 18 қазанда көпшілік, оның ішінде Лейбористік партиясы, Парламент арқылы бұл шығындарды «кейінге қарай заңды ету» туралы заңды қабылдады, осылайша 1989 жылғы Мемлекеттік қаржы заңына сәйкес оны заңды етті. Бірақ, бұл жағдайда, бұл заңсыз жұмсау сот қарауынан тиімді түрде қорғалады. Жауап ретінде Либертариан партиясы 2006 жылдың 18 қазанын «Бананалық Республика күні» деп жариялады және баспасөз хабарламаларын таратты.
On 29 June 2006, Bernard Darnton filed proceedings in the High Court, suing Helen Clark for allegedly misappropriating public funds to pay for the Labour Party's pledge cards during the 2005 election. Some commentators labelled the lawsuit a stunt, although it received some media coverage as concern about the "pledge card" funding grew. On Sunday 10 September 2006, the lawsuit was the subject of a front page story in The Sunday Star Times newspaper. The Labour party promptly accused the Libertarianz party of being part of a conspiracy with National party, alleging that the small party could not afford to bring such a case to court. In October 2006, after the auditor general released a report declaring that the misappropriation of funds was illegal, Labour and other political parties immediately announced that they would pay back the money. On 17 and 18 October, a majority, including the Labour Party, passed a law through Parliament to 'retrospectively validate' the spending, making it legal, which is required under the Public Finance Act 1989. In the circumstances, however, it also effectively makes the misspending immune from court proceedings. In response, the Libertarianz party declared 18 October 2006 to be "Banana Republic Day", and issued press releases.
Тарату (2014)
2014 жылдың қаңтар айында партия жетекшісі Ричард Макграт сайлау комиссиясынан партияны тіркеуден шығаруды сұрады, себебі партия мүшелерінің және басшылығының жартылай штатты және ерікті негізде жұмыс істеуіне байланысты, мүшелік тізімін ұстау сияқты практикалық әкімшілік жұмыстарды орындау мүмкін болмай қалды. Комиссия 2014 жылдың 29 қаңтарында партияны тіркемеден шығарды. Оның орнына Макграт бұрынғы партия мүшелеріне, жаңадан сайланған партия президенті Джейми Уайттың ұйымдастырушылық жетекшілігімен ACT New Zealand партиясын қолдауға кеңес берді.
In January 2014, Party Leader Richard McGrath asked the Electoral Commission to de register the party, given that practical administrative tasks such as maintaining membership were rendered impossible by the part time and voluntary status of its membership and executive. The commission de registered the party on 29 January 2014. Instead, McGrath advised former party members to support ACT New Zealand, under the organisational leadership of newly elected party president Jamie Whyte.
Сайлау нәтижесі (1996-2011)
Сайлау # ұсынылған кандидаттар (сайлаушылар/тізім) # жеңілген орын саны # партиялық дауыс саны # халықтың дауыс беруінің % 1996 2 / 24 0 671 0.03% 1999 0 / 30 0 5,949 0.29% 2002 сайлауға қатыспады 2005 11 / 28 0 946 0.04% 2008 16 / 36 0 1,176 2011 9 / 27 0 1,405 0.07%
Election # of candidates nominated (electorate/list) # of seats won # of party votes % of popular vote 1996 2 / 24 0 671 0.03% 1999 0 / 30 0 5,949 0.29% 2002 did not contest 2005 11 / 28 0 946 0.04% 2008 16 / 36 0 1,176 2011 9 / 27 0 1,405 0.07%
Жаңа Зеландиядағы жалпы сайлау, 2008
Либертариандар партиясы 8 қарашада өткен 2008 жылғы Жаңа Зеландияның жалпы сайлауына қатысты. Ол 16 округте кандидаттарды тікелей ұсынды. Барлығы 1176 дауыс (берілген дауыстардың 0,05%-ы) жинады.
The Libertarianz party contested the 2008 New Zealand General Election, which was held on 8 November. It fielded candidates in 16 electorates. Altogether, it received 1176 votes (0.05% of the total proportion of votes cast).
2009 жылғы Маунт-Альбертке қосымша сайлау
2009 жылғы 13 маусымдағы Маунт-Альберт округінде өткен қосымша сайлауда Джулиан Писториус «Либертарианз» партиясынан кандидат ретінде қатысып, тоғызыншы орынды (39 дауыс) иеленді. Бұл көрсеткіш сол сайлауға қатысқан партиялық кандидаттардың арасындағы ең төмен нәтиже болды.
At the 13 June 2009 Mount Albert by election, Julian Pistorius stood as the candidate for Libertarianz and polled in ninth place (39 votes), lowest of all party affiliated candidates who contested that by election.