Кіріспе

Джеймс Уилсон (27 қыркүйек 1922 – 6 тамыз 2005) – ирландиялық композитор. Англияда туғанмен, Уилсон 50 жылдан астам уақыт Ирландияда тұрды.

Ерте өмір

Уилсон Лондонның Ислингтон қаласында дүниеге келді. Оның әкесі – химиягер, бірақ Джеймс төрт күн болғанда қайтыс болып, анасы жесір қалды да, үш ұлын өзі тәрбиелеуге мәжбүр болды. Отбасында музыкалық білім болмағандықтан (анасының фортепианоға деген шамалы қызығушылығы болды), Уилсон 1931 жылы (тоғыз жасында) фортепиано сабақтарын бастап, 1938 жылға дейін оқуын жалғастырды. Оқушы кезінде Уилсон көптеген операларды тамашалап, музыкаға деген қызығушылығын арттырды. Мектепті бітіргеннен кейін, жоғары білімі болмағандықтан, Уилсон емтиханды тапсырып мемлекеттік қызметке қабылданды. Ол 1942 жылдан 1946 жылға дейін Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Корольдік теңіз күштерінде қызмет етті. Әскери қызметін аяқтаған соң, Уилсон Лондонның Тринити музыка колледжінде апта сайын музыкалық композиция сабақтарына қатысты. Осы шамада ол мемлекеттік қызметтен кетіп, толық уақыт музыкамен айналысуға бел буды. 1948 жылы ол Ирландияға көшіп кетті, ол әскери теңіз қызметінің соңғы кезеңінде сол жерде орналасқан болатын.

Музыкалық шығармашылық

Уилсон негізінен өзін-өзі үйреткен композитор болды. Ол көптеген музыкалық стильдерді сынап көрді, бірақ ешқайсысына толыққанды мойын бұрмады. Ол кейбір ерекше аспаптарға қызығушылық танытты және еркін бас аккордеон, кор англез және электрлік түрлендірілген флейта үшін маңызды шығармалар жазды. Уилсонның шығармашылық өнімі кең және алуан түрлі болды: жеті опера, үш симфония, он екі концерт, бірнеше балет, шамамен екі жүзге жуық ән және көптеген басқа да хор және аспаптық туындылар. Оның шығармалары Ирландия, Ұлыбритания және Скандинавия бойынша орындалды және эфирге таратылды. Уилсон Ирландия Корольдік музыка академиясында композиция профессоры болды. Ол көп жыл бойы жыл сайынғы Эннис/IMRO композициялық жазғы мектебінің директоры қызметін атқарды. Уилсон Ирландиядағы өнер саласында ерекше жетістіктерге жеткен адамдардың қауымдастығы – Aosdána-ның негізін қалаушы мүшесі болды. 1999 жылы Уилсон Ирландия азаматы атанды. Ол сол кезде Дублинде, 2005 жылдың 6 тамызында қайтыс болды, одан алты жыл өткен соң. Өмірінің соңында ол сегізінші операсының үстінде жұмыс істеп жатқан еді.

Цитаталар

Музыка – біздің сиқырға ең жақын нәрсеміз: оның күші әлі толыққанды түсіндірілген жоқ. Мен өзімнің туындыларымда айқындық пен қарапайымдылықты, ал ең бастысы – лирикалық әуезділікті іздеймін.