Декалькомания: әшекейлеу техникасы, суреттерді керамикаға немесе басқа материалдарға көшіру. "Декаль" өнім таңбасы ретінде де қолданылады. Тарихы мен этимологиясы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Декалькомания – оюлар мен гравюраларды керамикаға немесе басқа материалдарға көшіруге мүмкіндік беретін сәндік техника. Бұл терминнің қысқартылған түрі – "декал", ол жаппай өндірілетін өнер туындыларын немесе өнім таңбаларын білдіреді. Декалькомания француз тіліндегі "décalcomanie" сөзінен алынған, ол "көшіру" мағынасындағы "décalquer" және ағылшын тіліндегі "mania" сөздерінен құралған. "Décalquer" етістігі итальян тіліндегі "calcare" ("таптап басу, жаншу") және латын тіліндегі "calx" ("топан") сөздеріне негізделген. Осыдан "calque" (қарыз аудармасы) деген ұғым пайда болған. Calque-тің кең таралған мысалы – "миды жуу" (қытай тіліндегі "xǐ nǎo" – "миды жуу"). Декалькомания алғаш рет ағылшын тілінде 1860 жылдардың басында тіркелген.
Decalcomania (from ) is a decorative technique by which engravings and prints may be transferred to pottery or other materials. A shortened version of the term is used for a mass produced commodity art transfer or product label, known as a "decal". Decalcomania is adapted from French décalcomanie, equivalent to décalquer, "to transfer a tracing of", plus English mania. The verb "décalquer" is based on Italian calcare, "to stomp, trample", ultimately from Latin calx, "heel". From this same source comes calque, also known as a loan translation. One common example of a calque is brainwashing (from Mandarin Chinese xǐ nǎo "to wash the brain"). Decalcomania was first recorded in English in the early 1860s.
Тарих
Декалькомания алғаш рет Англияда 1750 жылы коммерциялық мақсатта қолданылды және АҚШ-қа кем дегенде 1865 жылы әкелінді. Оның өнертабысы Франциядан келген гравер Саймон Франсуа Равенетке (1706–1774) тиесілі, ол кейіннен Англияға көшіп барып, осы процесті жетілдірді және оны "декалькер" деп атады (француз тіліндегі "papier calque" – "көшіру қағазынан" шыққан). Француз термині "décalcomanie" алғаш рет Мэри Элизабет Брэддонның "Элеонораның жеңісі" (1863) романында қолданылды, ал 1865 жылғы сауда көрмесінің каталогында ("Массачусетс қайырымдылық механиктер қауымдастығының оныншы көрмесі") ағылшын тіліндегі "decalcomania" термині пайда болды; ол 1870-ші жылдардың ортасында керамикалық суреттерге қызығушылықтың артуы кезінде кеңінен танымал болды. 1875 жылға қарай, Англияда 18 ғасырдың соңынан бері дамып келе жатқан пергаментпен баспалаудың бір түрі ретінде, фарфорға түрлі глазурьдермен басылған декалькоманиялық суреттер қолданыла бастады. Декалькомания шыныланған бетке жағылып, содан кейін қайтадан күйдірілді. Бұл процесс 20 ғасырдың басында механикаландырыла бастады.
Decalcomania was first used commercially in England about 1750 and imported into the United States at least as early as 1865. Its invention has been attributed to Simon François Ravenet (1706–1774), an engraver from France who later moved to England and perfected the process, which he called "décalquer" (derived from French papier calque, "tracing paper"). The first known use of the French term décalcomanie, in Mary Elizabeth Braddon's Eleanor's Victory (1863), was followed by the English decalcomania in an 1865 trade show catalog (The Tenth Exhibition of the Massachusetts Charitable Mechanic Association); it was popularized during the ceramic transfer craze of the mid 1870s. By around 1875 decalcomania designs printed in colored glazes were being applied to porcelain, an extension of transfer printing, which had been developed in England since the late 18th century. The decalcomania was applied over an already glazed surface and re fired. The process began to be mechanized from the turn of the 20th century.
Суретшілер
Сюрреалист Оскар Домингес өзінің туындыларын "алдын ала жоспарланбаған нысаны жоқ декалькомания" деп атады. Ол бұл техниканы 1936 жылы қағазға немесе басқа бетке (көбінесе шыны қолданылған) жұқалап гуашь жағып, содан кейін кенеп сияқты басқа бетке басу арқылы қолданды. Домингес көбінесе қара гуашь қолданған, бірақ кейіннен басқа түстер де пайда болды. Неміс суретшісі Макс Эрнст, сондай-ақ Ханс Беллмер және Ремедиос Варо да декалькоманиямен айналысты. Француз сюрреалисті Ив Танги 1936 жылғы "Paysage I" және "Paysage II" туындыларында осы техниканы қолданды, олар Гуггенхайм мұражайының "Сюрреализм: Екі жеке көз" (4 маусым – 12 қыркүйек 1999 жыл, Нью-Йорк) көрмесіне қосылды. Америкалық суретші Перри Холл декалькоманияны ғана қолдану арқылы жүздеген картина жасады және осы техниканың түрлі нұсқаларын әзірледі. Холл декалькоманияны бояу материалы қысымға ұшырағанда "өздігінен ұйымдасатын" процесс ретінде қарастырады, нәтижесінде бояу өте күрделі, бір-бірімен байланысқан қырқалар мен сызықтар желісін құрайды, олар екіге бөлініп, жарылып, қайтадан күрделі құрылымдарға бірігеді – физикалық "фракталдық" желі. Оның картиналарындағы декалькомания арқылы жасалған екіге бөлінетін жүйелер табиғаттағы құрылымдарға ұқсайды: ағаштардың тармақтануы, кристалдық құрылымдар, капиллярлар мен тамырлар желісі, сондай-ақ өзен дельталары мен құм төбелеріндегі пішіндер.
The surrealist Óscar Domínguez referred to his work as "decalcomania with no preconceived object". He took up the technique in 1936, using gouache spread thinly on a sheet of paper or other surface (glass has been used), which is then pressed onto another surface such as a canvas. Domínguez used black gouache, though colours later made their appearance. German artist Max Ernst also practiced decalcomania, as did Hans Bellmer and Remedios Varo. French surrealist Yves Tanguy used the technique in his 1936 works Paysage I and Paysage II, which were included in the Guggenheim Museum's exhibition "Surrealism: Two Private Eyes" (4 June – 12 September 1999, New York). American visual artist Perry Hall has created hundreds of paintings solely through the use of decalcomania and has developed variations on the technique. Hall sees decalcomania as the way in which the material of paint "self organizes" when pressurized, with paint forming into intricate inner locking networks of ridges and line that bifurcate, splitting and reassembling into complex structures—a kind of physical "fractal" network. The bifurcating systems created with decalcomania in his paintings resemble structures seen in nature: the branching of trees, crystalline structures, networks of capillaries and veins, as well as the forms seen in river deltas and sand dunes.
Фракталдар
Декалькоманиялар өнермен ғана шектелмеген. Йель университетінде саусақ бояуымен жасалған декалькоманиялар бір қағазға бірнеше рет қайталанғанда фракталдар тудыруға бейім екендігі зерттелді.
The production of decalcomanias has not been confined to art. At Yale University, fingerpaint decalcomanias have been analysed for their tendency to generate fractals when the process is repeated several times on the same paper.