Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Босниялық саясаткер (1951–2014)
Bosnian politician (1951–2014)
Сүлеймен Тихич (26 қараша 1951 – 25 қыркүйек 2014) – Босния және Герцеговина Президенттігінің 2002 жылдан 2006 жылға дейінгі төртінші босниялық мүшесі болған босниялық саясаткер. Ол Демократиялық әрекет партиясының (СДА) мүшесі және кейін президенті болды. 2007 жылдан өліміне дейін, 2014 жылға дейін Тихич Ұлттық халықтар палатасының мүшесі қызметін атқарды. Босански Шамақта туған ол 1975 жылы Сараево университетінің құқық факультетін бітірді. Бітіргеннен кейін Тихич судья, прокурор және адвокат болып жұмыс істеді. 1992–1995 жылдардағы Босния соғысы кезінде ол серб әскеріне түсіп, Босния мен Сербиядағы концентрациялық лагерьлерде азапталды. Соғыстан кейін Тихич саясатқа қатысты. Бұрыннан СДА-ның негіздеуші мүшесі болған ол 2001 жылы партия президенті болып тағайындалды. 2002 жылғы жалпы сайлауда Тихич Босния Президенттігінің босниялық мүшесі болып сайланды және 2006 жылға дейін қызмет етті. Президенттік қызметтен кейін Тихич 2007 жылы Ұлттық халықтар палатасының мүшесі болып тағайындалды. СДА президенті ретінде ол көптеген конституциялық реформалар туралы келіссөздерге қатысты, ең бастысы 2008–2009 жылдар аралығындағы Пруд келісімі туралы келіссөздерге қатысты. Денсаулық мәселелерінен, соның ішінде қатерлі ісіктен ұзақ уақыт күрескеннен кейін Тихич 2014 жылдың 25 қыркүйегінде Сараевода 62 жасында қайтыс болды. Ол екі күннен кейін туған жері Босански Шамақта жерленді.
Sulejman Tihić (26 November 1951 – 25 September 2014) was a Bosnian politician who served as the 4th Bosniak member of the Presidency of Bosnia and Herzegovina from 2002 to 2006. He was a member and later president of the Party of Democratic Action (SDA). From 2007 until his death in 2014, Tihić served as member of the national House of Peoples. Born in Bosanski Šamac, he graduated from the Faculty of Law at the University of Sarajevo in 1975. Following his graduation, Tihić worked as a judge, prosecutor and a lawyer. During the Bosnian War of 1992–95, he was captured by Serb soldiers and was tortured in concentration camps in both Bosnia and Serbia. Following the war, Tihić entered into politics. Already being a founding member of the SDA, he was named its president in 2001. At the 2002 general election, Tihić was elected Bosniak member of the Bosnian Presidency, serving as its member until 2006. Following his time in the Presidency, Tihić was appointed as member of the national House of Peoples in 2007. As president of the SDA, he took part in many constitutional reform talks, most notably in those regarding the Prud Agreement between 2008 and 2009. After years of health issues, including cancer, Tihić died on 25 September 2014 in Sarajevo, at the age of 62. He was buried in his hometown of Bosanski Šamac two days later.
Ерте өмір
Тихич Боснияның солтүстігіндегі Босански Шамк қаласында дүниеге келген. 1975 жылы Сараево құқық мектебін бітірді. Тихич Босански Шамкқа қайтып оралды және судья, прокурор, содан кейін адвокат болып жұмыс істеді.
Tihić was born in the town of Bosanski Šamac in northern Bosnia. He obtained a degree from the Sarajevo Law School in 1975. Tihić returned to Bosanski Šamac where he worked as a judge, prosecutor and a lawyer.
Босния соғысы
1992 жылы сәуірде Босния соғысы басталғанда Тихич серб әскерлерімен тұтқындалып, Босниядағы үш концлагерде – Босански-Шамақта, Брчкода және Биелжинадағы Баткович лагерінде азапталды. Содан кейін тікұшақпен Сербияның Белград қаласындағы Батайница ауданына жеткізілді. Ол Сремска-Митровица түрмесінде де азапталды.
When the Bosnian War started in April 1992, Tihić was captured by Serb soldiers and was tortured in three concentration camps in Bosnia, in Bosanski Šamac, Brčko and the Batković camp in Bijeljina, before being taken by helicopter to the Batajnica neighborhood of Belgrade in Serbia. He was also later tortured in a prison in Sremska Mitrovica.
Саяси мансап
1990 жылы Тихич Демократиялық әрекет партиясының (СДА) құрылтайшы мүшелерінің бірі болды. 2001 жылдың 13 қазанында Тихич партия президенті ретінде Алия Изетбеговичтің орнын басты. 2002 жылғы жалпы сайлауда ол Босния және Герцеговина Президенттігіне сайланды. 2006 жылғы жалпы сайлауда Тихич Президенттікке екінші мерзімге үміткер болуды шешті, бірақ сайлау күні келгенде, дауыс берушілердің 27,5% ғана жинап, сайланған Харис Силайджичке қарағанда 35,3% аз дауыс алды. Президенттік қызметтен кейін ол 2007 жылдың 14 сәуірінен бастап 2014 жылдың 25 қыркүйегінде қайтыс болғанға дейін Босния және Герцеговина Парламенттік Ассамблеясының Халықтар палатасының мүшесі болды. Осы кезеңде Тихич бірнеше рет Халықтар палатасының төрағасы болды. Американдық адам құқықтары жөніндегі адвокат Фрэнсис Бойл хаттарында Тихич пен Сакиб Софтичтің босниялық геноцид ісі бойынша оның бастапқы сот талабындағы өтемақы талабын күштен шығаруға бұйрық бергенін, осылайша Серб Республикасындағы коалициялық әріптестері – Тәуелсіз әлеуметтік демократтар одағына (SNSD) жақсылық жасағанын мәлімдеді.
In 1990, Tihić was one of the founding members of the Party of Democratic Action (SDA). On 13 October 2001, Tihić was chosen to succeed Alija Izetbegović as president of the party. At the 2002 general election, he was elected to the Presidency of Bosnia and Herzegovina. At the 2006 general election, Tihić decided to run for a second term in the Presidency, but failed to do so when election day came, winning only 27.5% of the votes, 35.3% less than elected Haris Silajdžić. After the presidency, he would later go on to be a member of the House of Peoples of the Parliamentary Assembly of Bosnia and Herzegovina from 14 April 2007 until his death on 25 September 2014. During that period, Tihić was also Chairman of the House of Peoples a few times. American human rights lawyer Francis Boyle stated in his correspondence to the public that Tihić and Sakib Softić had ordered the restitution request from his original lawsuit in the Bosnian genocide case to be voided, thereby returning a favor to his coalition partners Alliance of Independent Social Democrats (SNSD) in Republika Srpska.
Пруд келісімі
Босния және Герцеговинаның үш маңызды "ұлтшыл" саяси партиясының басшыларымен бірге, олар құраушы халықтардың өкілдері ретінде әрекет етті, СНСД-дан Милорад Додик және Босния және Герцеговинаның Хорват Демократиялық Одағынан Драган Чевич (HDZ BiH), Тихич Пруд келісімін немесе Пруд процесін жасады, бұл келісім мемлекеттік мүлікке, халық санағына, конституциялық өзгерістерге, Босния және Герцеговина Министрлер Кеңесін қайта құруға және Брчко округінің құқықтық мәртебесін шешуге қатысты. Келісім 2008 жылдың 8 қарашасында Пруд ауылында жасалды. Келісімде уәде етілген реформалар "Еуропалық одаққа интеграция процесінің талаптарын қанағаттандыруға мемлекеттің мүмкіндігін арттырады". 2009 жылдың 26 қаңтарында Баня-Лукада өткен келесі кездесуде партия басшылары Босния және Герцеговинаны үш деңгейлі үкіметі бар децентрализацияланған ел ретінде құру жоспарын ұсынды. Үкіметтің орта деңгейі заң шығарушы, атқарушы және сот билігімен жабдықталған төрт аумақтық бірліктерден тұруы күтілді. Үшінші аймақтық бірлік құру, Серб Республикасының аумақтық тұтастығы және Босния және Герцеговинаның бөлінуіне қатысты даулар туды. 2009 жылдың 23 ақпанында Мостарда Чевичтің ұйымдастыруымен тағы бір кездесу өтті.
Together with the leaders of the three most important 'nationalist' political parties in Bosnia and Herzegovina, who acted as representatives of the constituent peoples, Milorad Dodik of the SNSD and Dragan Čović of the Croatian Democratic Union of Bosnia and Herzegovina (HDZ BiH), Tihić created the Prud Agreement or Prud Process, an agreement that pertained to state property, census, constitutional changes, reconstructing the Council of Ministers of Bosnia and Herzegovina and solving the legal status of Brčko District. The agreement was created in the village of Prud on 8 November 2008. The reforms promised by the agreement would "build the ability of the State to meet the requirements of the EU integration process". At a subsequent meeting in Banja Luka on 26 January 2009, the party leaders set out a plan for Bosnia and Herzegovina as a decentralized country with three levels of government. The middle level of government was anticipated to be made up by four territorial units with legislative, executive and judicial branches of government. Controversy surrounded the creation of a third entity, Republika Srpska’s territorial integrity, and the division of Bosnia and Herzegovina. A further meeting was held in Mostar on 23 February 2009, hosted by Čović.
Ауру және өлім
Тихич 2008 жылдың қаңтарында Словенияның Любляна қаласында ішегіндегі ісікті жойды. 2013 жылдың 30 қыркүйегінде Тихичқа қатерлі ісік диагнозы қойылды. Ол 2013 жылдың 4 қазанында Германияда хирургиялық емделді; дәрігерлер оның жазылуына ризашылық білдірді. 2014 жылдың 22 тамызында Сараево университетінің клиникалық орталығына жатқызылды және 2014 жылдың 25 қыркүйегінде 62 жасында қайтыс болды. Тихич екі күннен кейін, 27 қыркүйекте, туған қаласы Босански Шамк қаласындағы Ақ мешіт зиратында жерленді.
Tihić had a tumor on his colon removed in January 2008 in Ljubljana, Slovenia. On 30 September 2013 it was announced that Tihić had been diagnosed with cancer. He was treated surgically in Germany on 4 October 2013; doctors expressed satisfaction with his recovery. On 22 August 2014, he was hospitalized at the Clinical Center of the University of Sarajevo and died there on 25 September 2014, aged 62. Tihić was buried in the cemetery of the White Mosque in his hometown of Bosanski Šamac two days later, on 27 September.