Фолкленд соғысындағы «Great Atlantic Conveyor» кемесінің тарихы

Кіріспе

Британдық сауда флотының кемесі "Ұлы Атлантикалық конвейер" океанографияда.

Тарих

Atlantic Conveyor – Cunard компаниясына тиесілі 14 950 тонналық рол-он/рол-офф контейнерлік кеме. Ол тағы алты контейнерлік кемемен бірге салынды, олардың әрқайсысы Atlantic префиксімен аталып, Atlantic Container Line консорциумы үшін әртүрлі компаниялармен әртүрлі ұлттық тулар астында жүзіп жүрді. Atlantic Causeway сеңлес кемесімен бірге Atlantic Conveyor Фолкленд соғысының басында STUFT – Саудадан алынған кемелер – жүйесі арқылы Қорғаныс министрлігіне реквизицияланды. Ықшам уақыт болғандықтан, кеме "жоғары құндылықтағы объект" емес деген шешім қабылданды және қосалқы кемелерді қаруландырудың заңдылығы туралы дау болғандықтан Atlantic Conveyor белсенді немесе пассивті қорғаныс жүйесімен жабдықталмады. Кемелер Фолкленд аралдарын Аргентина басып алуынан қайтарып алу үшін британ үкіметі жіберген Корольдік Әскери-Теңіз Флотының күштеріне жабдықтар жеткізу үшін пайдаланылды. 1982 жылдың 25 сәуірінде Ascension аралына бағыт алған Atlantic Conveyor 848 Әскери-Әуе эскадрильясынан алты Wessex тікұшағы мен 18-ші эскадрильядан бес RAF Chinook HC.1 тікұшағын тасымалдады. Ascension-да ол 809 эскадрильясынан сегіз Fleet Air Arm Sea Harrier және алты RAF Harrier GR.3 секіру ұшағын алды. 18-ші эскадрильяның B рейсіндегі бір Chinook Ascension операцияларын қолдау үшін Atlantic Conveyor-ден кетті. Ұшақтар орналасқаннан кейін ол Оңтүстік Атлантикаға қарай жүзіп кетті. Май айының ортасында Фолкленд аралдарына жеткенде барлық Harrier тікұшақтары тасымалдаушы кемелерге түсірілді: GR.3 тікұшақтары HMS Hermes-ке, ал Sea Harrier тікұшақтары Hermes және HMS Invincible кемелеріндегі эскадрильяларға бөлінді. Hermes кемесіндегі ұшақтардың саны көбейгеннен кейін Lynx HAS.2 тікұшағы 1982 жылдың 20 мамырында Atlantic Conveyor-ге қондырылып, тоқтатылды. 1982 жылдың 25 мамырында (HMS Coventry жоғалған күні) Atlantic Conveyor 2da Escuadrilla Aeronaval de Caza y Ataque екі зымыранының соққысына ұшырады. Екі Exocet зымырасы да Atlantic Conveyor-дің сол жақ қанатына тиді. Зымырандар кеме корпусына енгеннен кейін жарылған ба, әлде соққы кезінде жарылған ба деген туралы әртүрлі пікірлер бар. Барлық аман қалғандар HMS Hermes-ке жеткізілді. Кемеде жанар май мен оқ-дәрі палуба астында сақталғандықтан, зымыраннан қалған жанар майдың жануы бақылаусыз өртке әкелді. Өрт сөнгеннен кейін кемеге кіргендер ештеңе таба алмады. 1982 жылдың 28 мамырында таңертең Atlantic Conveyor реквизицияланған Irishman буксир кемесімен сүйреліп, батып кетті. Алты Westland Wessex, үш Boeing Chinook және бір Westland Lynx өрттен жойылды; тек бір Chinook (ZA718 'Bravo November') және бір Westland Wessex құтқарылды. Осы тікұшақтардың жоғалуы британдық әскерлерге Стэнлині қайтарып алу үшін Фолкленд аралдарында жаяу марш жасауға мәжбүр етті. Atlantic Conveyor-де он екі адам қаза тапты. Кеме Екінші дүниежүзілік соғыстан бері жаудың отына ұшырап жоғалған алғашқы британдық сауда кемесі болды. Кеменің орнын толтырушы кеме Тайнсайдта салынды.

Atlantic Conveyor was a 14,950 ton roll on, roll off container ship owned by Cunard. She was built along with six other container ships, each named with the prefix Atlantic, and each sailing under different national flags by different companies for the Atlantic Container Line consortium. Along with her sister ship, Atlantic Causeway, Atlantic Conveyor was requisitioned by the Ministry of Defence at the beginning of the Falklands War through the STUFT – Ships Taken Up From Trade – system. Because of the short time available, the decision that the ship was not "a high value unit", and a controversy over whether arming auxiliaries was legal, Atlantic Conveyor was not fitted with either an active or a passive defence system. The ships were used to carry supplies for the Royal Navy Task Force sent by the British government to retake the Falkland Islands from Argentine occupation. Sailing for Ascension Island on 25 April 1982, Atlantic Conveyor carried a cargo of six Wessex helicopters from 848 Naval Air Squadron and five RAF Chinook HC.1s from No. 18 Squadron RAF. At Ascension, she picked up eight Fleet Air Arm Sea Harriers (809 Squadron) and six RAF Harrier GR.3 jump jets. One Chinook of B flight No. 18 Squadron RAF left Atlantic Conveyor to support operations on Ascension. With the aircraft stored she then set sail for the South Atlantic. On arrival off the Falklands in mid May, all of the Harriers were off loaded to the carriers; the GR.3s going to HMS Hermes while the Sea Harriers were divided amongst the existing squadrons on Hermes and HMS Invincible. With the additional aircraft on Hermes a Lynx HAS.2 helicopter was flown and parked on Atlantic Conveyor on 20 May 1982. On 25 May 1982 (the same day as the loss of HMS Coventry) Atlantic Conveyor was hit by two—both from 2da Escuadrilla Aeronaval de Caza y Ataque. Both Exocets struck Atlantic Conveyor on the port quarter of the ship. There are conflicting accounts on whether the warheads exploded after penetrating the ship's hull, or on impact. All the survivors were taken to HMS Hermes. Because both fuel and ammunition were stored below decks, the incendiary effect of the unburnt propellant from the missiles caused an uncontrollable fire. When the fire had burnt out, the ship was boarded but nothing was recovered. While under tow by the requisitioned tug Irishman, Atlantic Conveyor sank in the early morning of 28 May 1982. Six Westland Wessexes, three Boeing Chinooks, and a Westland Lynx were destroyed by fire; only one Chinook (ZA718 'Bravo November') and one Westland Wessex, were saved. The loss of these helicopters meant that British troops had to march on foot across the Falklands to recapture Stanley. Twelve men died in Atlantic Conveyor, The ship was the first British merchant vessel lost at sea to enemy fire since World War II. The ship's replacement was built on Tyneside.

Экипаж

Кемеде 33 адамнан тұратын сауда флотының экипажы болды. Оған 12 офицер (капитан, бас офицер, екінші офицер, үшінші офицер, радио офицері, бас инженер, екінші инженер, екі үшінші инженер, төртінші инженер, электрик және кезенші), 10 кіші офицер (боцман, төрт механик, екі бас аспаз, екінші аспаз және нан пісіруші, екінші аспаз және екінші стюард) және 11 қатардағы матрос (бес теңізші, үш майлаушы және үш көмекші стюард) кірді. «Атлантик Конвейер» кемесінің суға батып қалуынан қаза тапқан 12 адамның 6-сы сауда флотынан, 3-і Корольдік флоттың қосалқы флотынан және 3-і Корольдік флоттың теңізшілері болды. Қайтыс болғандардың қалдықтарының соңғы бейіті ретінде, кеме 1986 жылғы Әскери қалдықтарды қорғау заңы бойынша қорғалатын орын деп белгіленді. 1984 жылы «Сван Хантер» (Уолсенд) компаниясында салынған «M/V Атлантик Конвейер» кемесіндегі офицерлер бары капитан Иан Норттың құрметіне «The North Bar» деп аталды.