Кіріспе

Американдық дельта блюз музыканты (1891–1934) Корольдік теңіз жаяу әскерінің коммандосы

Чарли Паттон (1891 жылдың сәуірі (болжамды) – 1934 жылдың 28 сәуірі), көбінесе Чарли Паттон деп жазылатын, американдық дельта блюз музыканты және ән жазушы. Көптеген адамдар оны "Дельта блюзінің әкесі" деп санайды, ол американдық музыканың мәңгілік мұрасын жасады және көптеген дельта блюз музыканттарына шабыт берді. Музыка зерттеушісі Роберт Палмер оны ХХ ғасырдың ең маңызды американдық музыканттарының бірі деп есептейді. Паттон (өз заманының талаптары бойынша жақсы білім алған) өзінің есімін Чарли деп жазған, бірақ көптеген дереккөздер, оның ішінде жазбалар компаниялары мен оның қабір тасы Чарли деп жазуды қолданады.

Өмірбаян

Паттон Миссисипи штатының Эдвардс қаласына жақын Хиндс округінде туды және өмірінің көп бөлігін Миссисипи дельтасындағы Күнбағыс округінде өткізді. Көптеген дереккөздер оның 1891 жылғы сәуірде туғанын айтады, бірақ 1881, 1885 және 1887 жылдары да айтылған. Паттонның тегі мен нәсілі де нақты емес. Оның ата-анасы Билл мен Энни Паттон болды, бірақ жергілікті тұрғындар оны бұрынғы құл Хендерсон Чатмонның ұлы деп есептейді, оның бірнеше баласы жеке орындаушылар ретінде және Миссисипи Шейктер сияқты топтардың құрамында танымал Дельта музыканттары болды. Биограф Джон Фей Пэттонның «ақшыл терілі және еуропалық сырт келбеті» бар екенін сипаттады. Паттон афроамерикалық саналды, бірақ оның ақшыл терісіне байланысты оның тегі туралы көптеген пікірлер айтылды. Блюз музыканты Хаулин Вулф Паттонның мексикалық немесе чероки болғаны туралы теорияны қолдады. Жалпы, Паттонның қара, ақ және үнді тегі болғаны туралы келісім бар. Кейбіреулер оның шешесі чероки болған деп санайды, бірақ тарихшылар оның шамамен төрттен бірі немесе жартысы чокто болғанын жиі айтады. «Дөңгелек жол блюзінде» Паттон «Ұлтқа» және «Территорияға» барғанын айтты, бұл Чероки ұлтының Үндістан аумағының бөлігіне (1907 жылы Оклахома штатының бір бөлігіне айналған) сілтеме жасайды, онда көптеген қара үндістер тайпа тізіміне енуге және осылайша жер алуға тырысты, бірақ сәтті болмады. 1897 жылы оның отбасы солтүстікке қарай 100 миль (161 км) қашықтықтағы Рулвилл қаласына жақын мақта шаруашылығы мен ағаш кесетін зауытқа көшті. Сол жерде Паттон Генри Слоанның ықпалымен музыкалық стилін дамытты, ол жаңа, ерекше музыка ойнау стиліне ие болды, ол қазір блюздің ерте түрі саналады. Паттон Докери және жақын маңдағы шаруашылықтарда өнер көрсетті және Вилли Браунмен байланыс орнатты. Томми Джонсон, Фиддлин Джо Мартин, Роберт Джонсон және Честер Бернетт (кейін Чикагода Хоулин Вулф атымен танымал болды) да осы аймақта өмір сүрді және өнер көрсетті, ал Паттон осы жас орындаушыларға нақыл сөздер айтты. Роберт Палмер Паттонды «көптеген кәсіптерді меңгерген блюзші» деп сипаттады, ол «терең блюз, ақ ауыл әндері, тоғызыншы ғасырдың балладалары және қара және ақ ел би музыкасының басқа да түрлерін бірдей шеберлікпен орындады». Ол АҚШ-тың оңтүстігінде танымал болды және жыл сайын Чикагода өнер көрсетті, 1934 жылы Нью-Йорк қаласында өнер көрсетті. Оның замандас блюзшілердің көпшілігі сияқты, ол көшпенді өнерші болған жоқ, Паттон шаруашылықтар мен таверналарда жоспарланған өнер көрсетулеріне қатысты. Ол кейде гитараны тізесіне, басының артына немесе артына қойып ойнайтын. Паттонның бойы шамамен 5 фут 5 дюйм (1,65 м) болатын, бірақ оның қарқынды даусы күшейтпестен 500 метрге дейін естілетін еді, бұл әсіресе Хоулин Вулфқа әсер еткен ән стилі (бірақ Джимми Роджерс, «әндерші тежегіш» де еске алу керек). Паттон 1933 жылы Миссисипи штатының Холли Ридж қаласында заңды әйелі және жазба серіктесі Берта Лимен бірге қоныстанды. Олардың Берта Лимен қарым-қатынасы шиеленіскен болды. 1934 жылдың басында олар екеуі де Миссисипи штатының Белзони түрмесіне қамалды, себебі олардың арасындағы аса қатал төбелес болды. Vocalion Records компаниясының W. R. Calaway-і оларды түрмеден босатып, Нью-Йоркке Паттонның соңғы жазба сессияларына (30 қаңтар мен 1 ақпан) алып барды. Кейін олар Холли Риджге оралды және Ли Паттонның соңғы күндерін көрді. Паттонның тағы бір жинағы, The Definitive Charley Patton, 2001 жылы Catfish Records компаниясынан шықты. Паттонның «Pony Blues» (1929) әні 2006 жылы Конгресс кітапханасының Ұлттық жазба тіркеліміне Ұлттық жазбаны сақтау кеңесімен енгізілді. Кеңес жыл сайын «мәдени, тарихи және эстетикалық маңызы бар» жазбаларды таңдайды. 2017 жылы Паттонның оқиғасы марапатталған деректі фильмдер сериясында айтылды – «Американдық эпос». Фильмде Паттонның замандастарының бұрын-соңды көрмеген бейнематериалдары және оның 1920-1930 жылдардағы жазбаларының жақсартылған қалпы көрсетілді. Режиссер Бернард МакМахон: «Біз Паттон мен оның әріптестерінің музыкасы жергілікті географияны көрсетеді деген сенімділікке ие болдық, және мен сол кезде Дельтада тұрған адамдардың осы сенімді бөліскеніне таң қалдым, ол кезде ол музыкалық жаңалықтардың орталығы болды. 1920 жылдары Джексон қаласында жиһаз дүкенінің иесі және ертедегі Дельта блюздің барлық жазбаларына жауапты болған Х. Спейрдің сұхбаттарын тыңдағанда, ол музыканы айналасымен байланыстырғанын анық көрді». Паттонның оқиғасы «Америкалық эпос: Америка алғаш рет өзін естіді» атты кітапта баяндалды. 2021 жылдың мамыр айында Рок-н-ролл атақ-даңқ залы Паттонды 2021 жылғы сыныпқа ерте ықпал етуші ретінде енгізді.

Тарихи белгі

Миссисипи блюз жолы өзінің алғашқы тарихи белгісін Паттонның Миссисипи штатындағы Холли Ридждегі қабіріне орнатып, оның блюз әлеміндегі легендарлық статусын және Миссисипиде блюздің дамуына қосқан үлесін мойындады. Содан кейін Миссисипи штатының Бойл қаласында 446 тас жолымен қиылысатын Peavine темір жолының орналасқан жеріне тағы бір тарихи белгі қойып, оны Миссисипи блюз жолындағы Паттонмен байланысты екінші нысан деп белгіледі. Бұл белгі Паттонның "Peavine Blues" әніндегі мәтінге сілтеме жасайды, онда Язуо мен Миссисипи аңғары темір жолының Доккри плантациясынан Бойлға қарай созылған тармағы туралы айтылады. Белгіде теміржолда саяхаттаудың блюз әндерінде жиі кездесетін тақырып болғаны және ол саяхат пен бостандыққа ұмтылудың метафорасы ретінде қарастырылғаны көрсетілген.

Тиісті әдебиет

Сакре, Роберт, ред. Чарли Паттон: Миссисипи дельтасының дауысы. 2018. Джексон: Миссисипи университетінің баспасы.