Кіріспе

Балық түрлері

Ақ балық (Morone americana) – нағыз шабақ емес, бірақ Моронидалар тұқымдасына жататын, Солтүстік Американың шығысында тағамдық және ойындық балық ретінде белгілі. Кейбір аймақтарда оны "Күміс бас" деп те атайды. "Ақ балық" деген атау кейде ақ қарғаға (Pomoxis annularis) да қолданылады.

Сипаттама

Жалпы күміс ақ түсті, сондықтан осылай аталған. Қоныстанған жеріне және мөлшеріне қарай, жекелеген балықтардың арқа қанатының жанында және балықтың жоғарғы бөлігінде қара түс пайда болады. Осы себепті оларды кейде "қара арқа" деп атайды. Ақ балықтардың ұзындығы дейін, ал салмағы жетеді деп хабарланған.

Экология

Тұзды-тұщы суды артық жақсы көретін болса да, ол Сент-Лоуренс өзені мен Онтарио көлінен бастап Оңтүстік Каролинадағы Пи-Ди өзеніне дейін, және шығысқа қарай Новая Шотландияға дейін тұщы су мен жағалау аймақтарында да кездеседі. Олар сондай-ақ Төменгі Ұлы көлдерде, Фингер көлдерінде, Лонг-Айленд бұғазында және жақын маңдағы жағалау аймақтарында, Гудзон және Мохок өзендері жүйесінде, Делавэр шығанағы мен Чесапик шығанағында таралған. Сондай-ақ, кейде кішкентай, теңізге жақын көлдер мен тоғандарда да кездеседі.

Диета

Ақ балық Ұлы көлдерге тән балықтардың, мысалы, шұңқыр балықтары мен нағыз балықтардың жұмыртқаларын жейтіні белгілі. Кейде олардың тамақтануының 100% балық жұмыртқасынан тұрады. Олар кішкентай балықтарды, әсіресе балшық балықтары мен майлы балықтарды жейді. Чесапик шығанағында ақ балық көбінесе аймаққа тән шөп креветкаларын, жүзімді қабықшалы моллюскаларды және қан құрттарын жейді.

Көбею

Ақ балық – көбейе білетін түр. Аналығы бір аптадан сәл астам уақыт бойы 150 мыңнан астам жұмыртқа шашады. Көптеген аталықтары бір ұрғашы балыққа тоғысады, және әрқайсысы оның жұмыртқаларының бір бөлігін ұрықтандыруы мүмкін. Шабақтар ұрықтанғаннан кейін бір-алты күннің ішінде жарылады. Кейде Lironeca ovalis деп аталатын паразит желбезектерде кездеседі. Оның болуы ақ балықтың өсу жылдамдығын баяулатады деп саналады. Ақ балық қазір Гудзон өзеніндегі популяциясының азаюынан қалпына келіп жатыр.

Сулы аймақты мазалайтын түрлер

Кейбір штаттар ақ балықты балық шаруашылығына зиян келтіретін түр деп санайды, оның балық аулауды жоя алатын қабілетіне байланысты. Олар сопақша және ақ балық популяциясының төмендеуімен байланысты, себебі олар осы түрлер пайдаланатын шабақпен қоректенеді және тамақ пен кеңістік үшін олардан бәсекелесіп жеңіске жетеді. Көптеген штаттар тірі ақ балықты ұстауға тыйым салатын заңдар қабылдады. Бұған қоса, бұл штаттар ауланған ақ балықты суға қайта жібермеуді ұсынады, осылайша оның таралуын бақылауға көмектеседі.