Кіріспе
Балық аулау тәсілі – бір немесе бірнеше балық аулау желілерін, жалқаулықтармен немесе тірі балықпен әсемдеп, су арқылы тұрақты, төмен жылдамдықпен жүргізу. Бұл қозғалатын қайықтың артынан немесе стационарлық орында балық аулау кезінде желіні баяу орау арқылы, тіпті желіні бір жақтан екінші жаққа қарай қозғау арқылы жасалуы мүмкін, мысалы, пирсіден балық аулау кезінде. Троллинг лосось, скумбрия және король балығы сияқты пелагикалық балықтарды аулау үшін қолданылады. Американдық ағылшын тілінде троллингті тралингпен шатастыру орынды, себебі тралинг – бұл желілердің орнына ау (трал) су арқылы жүргізілетін басқа балық аулау тәсілі. Троллинг демалыс және коммерциялық балық аулауда қолданылады, ал тралинг көбінесе коммерциялық балық аулау үшін пайдаланылады. Қозғалатын қайықтан троллинг жасағанда су бетінде өте баяу жылдамдықпен қозғалу қажет. Бұл үшін арнайы троллингтік мотор қолданылады. Көбінесе бірнеше желі қолданылады, ал аутриггерлер желілерді кеңірек тарату және олардың араласуын азайту үшін пайдаланылады. Сондай-ақ, жалқаулықтарды немесе тірі балықты қажетті тереңдікте ұстау үшін даунриггерлер қолданылуы мүмкін.
Trolling is a method of fishing where one or more fishing lines, baited with lures or bait fish, are drawn through the water at a consistent, low speed. This may be behind a moving boat, or by slowly winding the line in when fishing from a static position, or even sweeping the line from side to side, e. g. when fishing from a jetty. Trolling is used to catch pelagic fish such as salmon, mackerel and kingfish. In American English, trolling can be phonetically confused with trawling, a different method of fishing where a net (trawl) is drawn through the water instead of lines. Trolling is used both for recreational and commercial fishing whereas trawling is used mainly for commercial fishing. Trolling from a moving boat involves moving quite slowly through the water. This can be accomplished with the use of a special trolling motor. Multiple lines are often used, and outriggers can be used to spread the lines more widely and reduce their chances of tangling. Downriggers can also be used to keep the lures or baits trailing at a desired depth.
Қалқалар
Аутригерлер – қайықтың суға бірнеше желіні араластырмай, созуға мүмкіндік беретін бағаналар. Көптеген желілерді созатын қайық балықтың тобын имитациялай алады.
Төменгі бұранда
Троллинг кезінде жемді немесе жалқауды қажетті тереңдікте ұстауға арналған құрылғы – даунриггер. Іс жүзінде балықтар судың температурасы мен жарық мөлшері, сондай-ақ су ағынының жылдамдығы мен бағыты сияқты факторларға байланысты әртүрлі тереңдікте жүзеді. Даунриггер – темір кабельге үш килограммға жуық қорғасын салмағы ілінген, бір немесе екі метрлік көлденең бағанадан тұрады. Балық аулау желісі "желіні босату" деп аталатын арнайы ұстағыш арқылы салмаққа бекітіледі, ал жем немесе жалқау осы ұстағышқа ілінеді. Балық аулау арқаны қолмен айналдыру арқылы немесе электрмотормен жабдықталған катушка көмегімен тартады. Даунриггерді пайдалану қауіпті болуы мүмкін. Мысалы, жасалма су қоймаларында су астында ағаштар және басқа да құрылымдар болуы мүмкін, олар даунриггерге ілігіп қалуы мүмкін.
Параван
"Параван" (су астындағы желкендер) кейде, әсіресе коммерциялық тун балық аулау операцияларында, тереңдікті басқару құрылғылары ретінде қолданылады. Бұл желкендердің түрлі пішіндері бар, мысалы, үшкір басты параван, икемді қанатты параван және екі қанатты параван. Бұл құрылғылар жалқауды немесе әйекті белгіленген тереңдікке және орналасқан жерге жеткізе алады; сондай-ақ бірнеше құрылғыны бір уақытта, құрылғылар мен жалқаудың бір-біріне кедергі келтірмей сүйреуге мүмкіндік береді.
Таратушылар
"Шаяғыштар" бір желіден бірнеше әртүрлі ілмектелген жемдерді немесе жалған жемдерді бірдей тартуға мүмкіндік береді. Шаяғыштардың көптеген түрлі дизайндары бар, мысалы, балықтардың бірігіп жүзу әрекетін күрделі түрде имитациялайтын, ілмектелген жемдерді немесе жалған жемдерді спираль тәрізді қозғалысқа келтіретін құрылғылар.
Планерлік тақталар
"Планерлік тақталар" – балық аулау кемесінен балық аулау әбзелдерін алыстатуға арналған, троллингпен қолданылатын құрылғылар. Олар бірнеше желіні бір мезгілде троллингпен жүргізуге мүмкіндік береді. Олар жұп тақта және тікелей тақта түрлерінде кездеседі. Жұп тақталар екі тақтадан тұрады, олар бір-бірінен белгілі қашықтықта орналасып, қайықтың алдыңғы бөлігіндегі мачтаға арқанмен бекітіледі. Балық аулау желісі тартылған кезде ажыратылатын серіппелі механизмге қосылған жеке балық аулау желісі болады. Тікелей тақталар тікелей балық аулау желісіне және планерлік тақта орнатылғанда немесе іске қосылғанда босатылатын серіппелі механизмге бекітіледі, содан кейін ол балық аулау желісінен бірнеше фут алдында байланған айналдырғышқа қарай сығады. Тікелей тақталар шабақ және ваху балықтарын аулауда жиі қолданылады. Олар іске қосылғаннан кейін балықты орағанда кедергісіздікке ие.
Баулар мен жемдер
Балық аулау үшін қолданылатын жемдер мен жемшөптер балықтарды қозғалысы арқылы қызықтырып, оларды тартатын көру қабілетіне ие болуы керек. Троллингтік жемдердің көпшілігі өліп бара жатқан, жарақат алған немесе жылдам қозғалатын балық сияқты көрінуге және осылай әрекет етуге арналған. Олардың ішінде:
Surface lures, also known as topwater lures or stickbaits. They float and resemble prey that is on top of the water. They can make a popping sound from a concave cut head, a burbling sound from "side fins" or scoops or a buzzing commotion from one or several propellers. Plugs are also known as crankbaits. These lures have a fishlike body shape and as they troll through the water they make various movements caused by instability due to a scoop under their heads. Swimbait, a minnow like soft plastic bait that is reeled like a plug. Some have swimming tails. Spoon lures resemble the inside of a table spoon. They flash in the light while randomly wobbling or darting due to their shape. Spinnerbait, pieces of wire bent at about a 60 degree angle with a hook on the lower end and a flashy spinner mechanism on the upper end. Trolling baits and lures are either tied with a knot, such as the improved clinch knot, or connected with a tiny safety pin like device called a "snap" onto the fishing line which is in turn connected to the reel. The reel is attached to a rod. The motion is of the lure is made by winding line back on to the reel, by sweeping the fishing rod, jigging movements with the fishing rod, or by trolling behind a moving boat. Lures can be contrasted with artificial flies, commonly called flies by fly fishers, which either float on the water surface, slowly sink or float underwater, in imitation some form of insect fish food. However some flies, such as the trolling tandem streamer fly, are designed for trolling behind a moving boat. As an example, marlin lures are typically 7 14 inches or more long with a shaped plastic or metal head and a plastic skirt. The design of the lure head, particularly its face, gives the lure its individual action when trolled through the water. Lure actions range from an active side to side swimming pattern to pushing water aggressively on the surface to, most commonly, tracking along in a straight line with a regular surface pop and bubble trail. Besides the shape, weight and size of the lure head, the length and thickness of skirting, the number and size of hooks and the length and size of the leader used in lure rigging all influence the action of the lure: how actively it will run and how it will respond to different sea conditions. Experienced anglers fine tune their lures to get the action they want. Specialized lures made specifically for trolling swordfish use plastic glow sticks. A pattern of four or more lures can be trolled at varying distances behind the boat. Lures may be fished either straight from the rod tip ("flat lines"), or from outriggers. In addition to attaching a lure to the fishing line, an oval piece of metal (often hammered or curved for reflective purposes) called a dodger is often used to attract fish from greater distances. Lures designed for trolling with downriggers include metal "spoons" that are often decorated with colour tape, and plastic or rubber "squids" with various colours. A daisy chain is a chain of plastic lures which have no hooks. Their purpose is to function as teasers which attract a school of fish closer to the lures that do have hooks.
Су бетіндегі жемдер, сондай-ақ топвотер жемдері немесе таяқ жемдері. Олар су бетінде жүзіп, балық жеміне ұқсайды. Олар ойыс басынан тырқылдаған дыбыс шығаруы, «жанама қанаттарынан» немесе «құймаларынан» шығатын көпіршікті дыбыс немесе бір немесе бірнеше пернелерден шығатын қозғалыс жасай алады. Плагтер, сонымен қатар кранкбейттер деп те аталады. Бұл жемдердің дене пішіні балыққа ұқсас, және олар су арқылы жүзгенде, басының астындағы құйманың әсерінен тұрақсыздық тудыратын әртүрлі қозғалыстар жасайды. Свимбейт – бұл шаян балыққа ұқсас жұмсақ пластик жем, ол плагтей айналдырылады. Кейбіреулерінде жүзуге арналған құйрықтары болады. Қасық жемдер үстел қасығының ішкі жағына ұқсайды. Олар пішініне байланысты кездейсоқ тербеліп немесе шапшаңдап, жарықта жарқырайды. Спиннербейт – бұл 60 градусқа иілген сымнан жасалған бөлік, төменгі жағында ілгек және жоғарғы жағында жарқыраған спиннер механизмі болады. Троллингтік жемдер мен жемшөптер түйінмен байланады, мысалы, жетілдірілген түйін, немесе «жапсыру» деп аталатын кішкентай қауіпсіздік құрылғысымен балық аулау желісіне қосылады, ол өз кезегінде катушкаға бекітіледі. Катушка таяққа бекітіледі. Жемнің қозғалысы желіні катушкаға орау арқылы, балық аулау таяғын қозғау арқылы, балық аулау таяғымен сілкіп қозғау арқылы немесе жылжымалы қайықтың артынан сүйреп әкелу арқылы жасалады. Жемдерді жасанды шымшықтармен салыстыруға болады, оларды балық аулаушылар шымшықтар деп атайды, олар су бетінде жүзеді, баяу батып немесе су астында жүзеді, кейбір балық жеміне ұқсас. Алайда, кейбір шымшықтар, мысалы, троллингтік тандемдік стример шымшығы, жылжымалы қайықтың артынан троллинг үшін жасалған. Мысалы, марлин жемдері әдетте 7-14 дюйм немесе одан да ұзын болады, олардың пішіні пластикалық немесе металлдан жасалған бас және пластикалық юбкадан тұрады. Жемнің басының пішіні, әсіресе оның беті, су арқылы жүзгенде оның ерекше қозғалысын анықтайды. Жемнің қозғалысы белсенді жақтан-жаққа жүзу үлгісінен бастап, суды үстінен агрессивті түрде итеруге дейін, көбінесе тіке сызықта жүруге және беттік көпіршіктердің іздерін қалдыруға дейін өзгереді. Жемнің басының пішіні, салмағы және көлемі, юбканың ұзындығы мен қалыңдығы, ілгектердің саны мен көлемі және жемді орнатуда қолданылатын көшбасшының ұзындығы мен көлемі жемнің қозғалысына әсер етеді: оның қаншалықты белсенді жүретініне және теңіздің әртүрлі жағдайларына қалай жауап беретініне. Тәжірибелі балықшылар қалаған қозғалысты алу үшін жемдерін жақсартады. Қалқан балық аулауға арналған арнайы жемдерде пластикалық жарқыраған таяқтар қолданылады. Төрт немесе одан да көп жемдер қайықтың артынан әртүрлі қашықтықта сүйреледі. Жемдерді тікелей таяқ ұшынан («жаппай желілер») немесе ауттригерлерден аулауға болады. Жемді балық аулау желісіне бекітуден басқа, балықты көбірек қашықтықтан тарту үшін көбінесе ауыздық деп аталатын металлдың овалды бөлігі (көбінесе соққымен соғылған немесе шағылыстыратын) қолданылады. Төменге түсірушімен троллинг үшін арналған жемдерге көбінесе түсті лентамен безендірілген металл «қасықтар» және әртүрлі түстердегі пластикалық немесе резеңке «кальмарлар» жатады. Маргаритка тізбегі – ілгегі жоқ пластикалық жемдерден жасалған тізбек. Олардың мақсаты – балық үйірін ілгегі бар жемге жақындататын шұңқырлар ретінде жұмыс істеу.
Surface lures, also known as topwater lures or stickbaits. They float and resemble prey that is on top of the water. They can make a popping sound from a concave cut head, a burbling sound from "side fins" or scoops or a buzzing commotion from one or several propellers. Plugs are also known as crankbaits. These lures have a fishlike body shape and as they troll through the water they make various movements caused by instability due to a scoop under their heads. Swimbait, a minnow like soft plastic bait that is reeled like a plug. Some have swimming tails. Spoon lures resemble the inside of a table spoon. They flash in the light while randomly wobbling or darting due to their shape. Spinnerbait, pieces of wire bent at about a 60 degree angle with a hook on the lower end and a flashy spinner mechanism on the upper end. Trolling baits and lures are either tied with a knot, such as the improved clinch knot, or connected with a tiny safety pin like device called a "snap" onto the fishing line which is in turn connected to the reel. The reel is attached to a rod. The motion is of the lure is made by winding line back on to the reel, by sweeping the fishing rod, jigging movements with the fishing rod, or by trolling behind a moving boat. Lures can be contrasted with artificial flies, commonly called flies by fly fishers, which either float on the water surface, slowly sink or float underwater, in imitation some form of insect fish food. However some flies, such as the trolling tandem streamer fly, are designed for trolling behind a moving boat. As an example, marlin lures are typically 7 14 inches or more long with a shaped plastic or metal head and a plastic skirt. The design of the lure head, particularly its face, gives the lure its individual action when trolled through the water. Lure actions range from an active side to side swimming pattern to pushing water aggressively on the surface to, most commonly, tracking along in a straight line with a regular surface pop and bubble trail. Besides the shape, weight and size of the lure head, the length and thickness of skirting, the number and size of hooks and the length and size of the leader used in lure rigging all influence the action of the lure: how actively it will run and how it will respond to different sea conditions. Experienced anglers fine tune their lures to get the action they want. Specialized lures made specifically for trolling swordfish use plastic glow sticks. A pattern of four or more lures can be trolled at varying distances behind the boat. Lures may be fished either straight from the rod tip ("flat lines"), or from outriggers. In addition to attaching a lure to the fishing line, an oval piece of metal (often hammered or curved for reflective purposes) called a dodger is often used to attract fish from greater distances. Lures designed for trolling with downriggers include metal "spoons" that are often decorated with colour tape, and plastic or rubber "squids" with various colours. A daisy chain is a chain of plastic lures which have no hooks. Their purpose is to function as teasers which attract a school of fish closer to the lures that do have hooks.
Трольдеу жылдамдығы
Балық аулауға арналған жемдер мен жалқаулар әдетте сағатына дейін жылдамдықпен тартылады, бірақ сағатына дейін жылдамдыққа дейін қолдануға болады, әсіресе қайықтар әртүрлі балық аулау аймақтарына қарайтын болса. Жалқаудың суда тартылу жылдамдығы балық аулаудың табыстылығына әсер етеді. Балықтың әртүрлі түрлеріне, ауа райына, жыл мезгіліне және басқа да жағдайларға байланысты троллингтің ең қолайлы жылдамдығы өзгереді. Чинук лососін көлдегі қараша балыққа қарағанда жоғары жылдамдықпен сәтті тартуға болады. Осы себептерге байланысты балықшылар жылдамдықты дәл өлшейтін құрылғыларды пайдаланады.
Рекреациялық тролльдік аулау
Теңіз ортасында троллинг ірі ойын балықтарын аулау үшін қолданылады, мысалы, тунец пен марлин сияқты үлкен теңіз немесе ашық су түрлерін аулауға. Тұзды су балықшылары жағалауға жақын көк балық, патша балық және түрлі жақ балықтарды троллинг арқылы аулайды. Жартастан балық аулаушылар қайықсыз троллинг жасау үшін "шатыр" құрылғысын пайдалана алады. Әдетте, "шатыр" құрылғысы төрт пластикалық неон жасыл жемшөптен және артынан сүйретілетін қорғасыннан тұрады. Қосымша жемшөп қорғасынға бекітіледі. Тек қорғасын артындағы жемшөпке ғана ілгек орнату қажет, себебі ол балыққа мейірімсіздікпен ауланған, жараланған немесе ауруға шалдыққан балық сияқты көрінеді, сондықтан ол жемге шабуға бейім. Бірнеше жем немесе жемшөптер қайықтан әртүрлі қашықтықта сүйрелеу арқылы аулауға болады. Жемшөптер тікелей балық аулау таяғынан ("жаппай сызық") немесе сыртқы құрылғылардан аулауға жіберіледі. Тұщы су көлдерінде троллинг тереңдігін бақылау үшін арнайы жасалған салмақтар бар. Тұщы су балықшылары да троллингті тиімді деп табады. Балық аулаушылар көлдер мен су қоймаларында лосось пен форельді троллинг арқылы сәтті аулай алады. Бұл, әсіресе, құрылысы қиын мускусты аулаудың тамаша әдісі, сонымен қатар, шабақ, қара балық және жолақты балықты аулау үшін де пайдалы техника. Тунецті коммерциялық троллингпен аулау ашық суға қарағанда жағалаудың жанындағы тереңдіктерде тиімдірек, және балық жинағыш құрылғылардың (FAD) жанында да жақсарады.
Тарихи тролльдеу
Тарихи тұрғыдан Аляскада қолмен ілгек және арқанмен теңіз суында патша лососі мен күміс лососьті коммерциялық тұрғыда аулауға пайдаланылған. Бұл әдіс минималды жабдықаны – қайық, арқан және ілгектерді қана талап ететін және шағын суда тамақтанатын балықтарды, олар өрбуге қайтқанға дейін аулау үшін қолданылған. Троллинг Алясканың оңтүстік-шығысында өте табысты болды және тарихи түрде ауланған балықтар жаңа және жұмсақ тұздалған балық өнеркәсібінде пайдаланылды. Тамақтану орындарына жақын орналасқан моторлы қайықтар троллингтің көп бөлігін жүзеге асырды. Әр қайықта балық аулау кезінде сыртқа орнатылған биік тіреулерден созылған төрттен онға дейін желі болды; әр желіде бірнеше ілгек, ауыр қорғасын салмақтары және қасықтар немесе әртүрлі жемдер орнатылған. Троллинг балық аулау маусымын ұзартты, балықшыларға көктемнің басында өрбуге дейін балық аулауға мүмкіндік берді.