Кіріспе

Канадалық саяси партия

Тарихи тұрғыдан алғанда, Канаданың Квебек провинциясында Канаданың әлеуметтік несие қозғалысының бір бөлігі болған бірнеше саяси партиялар болды. Әр түрлі уақытта провинциялық деңгейде әртүрлі атаулары бар партиялар болды, олардың барлығы әлеуметтік несие философиясын ұстанды; олар федералды деңгейде Канаданың әлеуметтік несие партиясымен әртүрлі дәрежеде байланысқа ие болды. Квебек провинциясындағы әлеуметтік несие партиясының ең үлкен жетістігі – 1970 жылғы Квебек провинциялық сайлауында 12 мандат жеңіп алған Квебек кредиттік бірлестігі (Ralliement créditiste du Québec) болды.

Сайлаушылар одағы

Union des électeurs (UE) (ағылшын тілінде: "Сайлаушылар одағы") 1939 жылы Луи Эвен мен Гилберте Кот Мерсье құрды. Бұл Квебектегі алғашқы кредиттік саяси қозғалыс болды. 1940 жылғы федералды сайлауда Even және Armand Turpin есімді екі үміткерді тікелей ұсынды, бұл Канаданың жаңа демократиялық қозғалысының бір бөлігі болды. Even Lake St John—Roberval округінде 17% дауыс алып, үшінші орынға ие болды. Турпин Халл қаласында 31,8% -дан астам дауыспен екінші орынды жеңіп алды. 1944 жылы Одақ Канаданың Әлеуметтік несие қауымдастығының құрылтай жиналысына қатысты және Солон Лоудың жетекшілігімен жалпыұлттық партия құруға бағытталған, Батыс Канададағы Әлеуметтік несие федералдық фракциясының ұсынысына қарсы болды. Even тобы 1945 жылғы федералды сайлауда ұлттық Әлеуметтік несие туымен және одан кейінгі қосымша сайлауларда үміткерлерді тікелей ұсынды, бірақ 1949 жылға қарай Квебек кредитістері қайтадан Union des électeurs туымен кандидаттарды тікелей ұсынды, осылайша Квебек провинциялық сайлауларында да жасады. Одақты антисемитизмге және Квебекке Сион ақсақалдарының хаттамаларын таратуға қатысқандығы үшін айыптады. Канадалық еврейлер конгресі оны «Француз Канадасындағы еврейлерді жек көретін көптеген адамдардың жиналатын ортасы болып келе жатыр» деп сипаттады. Even, әлеуметтік несиенің негізін қалаушы C. H. Douglas сияқты, партиялардың жемқор екеніне және партиялық жүйені халықтың еркіне бағынуға мәжбүрлейтін «сайлаушылар одағымен» алмастыру қажеттігіне сенді. Эрнест Мэннингтің оларға деген жауалы қанаты мен қозғалыстан антисемиттерді тазалауына байланысты Even мен Одақ 1947 жылы ұлттық Әлеуметтік несие ұйымымен байланысты үзді. Одақ Квебектен тыс Әлеуметтік несие жақтастарына ықпал етті, соның ішінде 1948 жылғы Онтарио сайлауында «Сайлаушылар одағы» деген атпен кандидаттарды тікелей ұсынған Онтарионың Әлеуметтік несие қауымдастығына. Британдық Колумбияда 1949 жылғы провинциялық сайлауда Британдық Колумбияның Әлеуметтік несие лигасына қарсы «Сайлаушылар одағы» партиясы болды. Реал Кауэтт пен кейін П. Эрнест Грегуар жетекшілік еткен Квебек провинциялық партиясы 1944 жылғы провинциялық сайлауда орын алуға тырысты, бірақ орын жеңіп алмады, ал 1948 жылғы провинциялық сайлауда 9,25% дауыс жинады, бірақ тағы да орын жеңіп алмады. Олар сондай-ақ федералды деңгейде кандидаттарды тікелей ұсынды: Кауэтт 1946 жылғы қосымша сайлауда Әлеуметтік несие туымен Канаданың Төменгі палатасына сайланды. Ол 1949 жылғы федералды сайлауда Union des électeurs кандидаты ретінде қайта сайлануға үлгермеді, онда партия барлығы 56 кандидатты тікелей ұсынды. Ешқайсысы да сәтті болмады. 1949 жылдан кейін Union des électeurs саяси партия ретінде жойылды. 1950 жылдары Кауэтт Even мен Кот Мерсьеге қарсы әртүрлі қосымша сайлауларда кандидаттарды тікелей ұсынды. 1958 жылы Кауэтт Even мен Кот Мерсьемен ажырасып, 1950 және 1960 жылдары федералды сайлауларда кандидаттарды тікелей ұсынған, кейде Канаданың Әлеуметтік несие партиясының Квебек филиалы болған Ralliement des créditistes партиясын құрды. 1970 жылы федералды Ralliement des créditistes жеке провинциялық филиалын құрды, Ralliement créditiste du Québec. 1939 жылы Even мен Côté сонымен қатар консервативті католицизммен байланысты әлеуметтік несиелік ақша саясатын ілгерілетуді жалғастырған Ругемонт қаласындағы «Сан-Михаэльдің қажылары» деп аталатын католикалық топты құрды. The Pilgrims ағылшын тілінде The Michael Journal және француз тілінде Vers Demain жариялайды. Топ 1939 жылы құрылған және мүшелері киетін бас киімдері үшін «Ақ берет» деген лақап атымен танымал.

Федералды жалпы сайлау нәтижесі

Сайлау # кандидаттардың ұсынылған саны # жеңіп алған орын саны # жалпы дауыс саны % халықтың қолдауы 1945 1 0 596 0.01% 1949 56 0 86,087 1.47%

Квебек провинциясының жалпы сайлау нәтижесі

Жалпы сайлау үміткерлер саны жеңілген орындар саны дауыс берушілердің жалпы саны бойынша пайыздық үлес 1944 11 0 1.44% 1948 91 0 9.24%

Сайлаушылар кандидаттары

Реал Кауэтте 1957 және 1958 жылғы федералды сайлауларда осы үлгімен бақ сынасты, бірақ депутаттық мандатты жеңіп ала алмады.

Кандидаттар либералды сайлаушылар

1962 және 1963 жылдардағы федералды сайлауларда Әлеуметтік несие партиясынан бөлініп шыққан шағын топ Candidat libéral des électeurs деген атпен бір үміткерді тікелей ұсынды, бірақ нәтижеге қол жеткізбеді. 1962 жылғы үміткер Ж. Эдуард Фарон Әлеуметтік несие партиясының үміткерінен 500 дауыс артық, 1800 дауыс жинады.

Канаданың кредиторлар одағы

Реал Кауэтт 1939 жылы қозғалысқа қосылғаннан бері әлеуметтік несие идеясын жақтады. Ол қосымша сайлауда Ұлттық палатаға өкіл болып сайланды, бірақ келесі жалпы сайлауда жеңіліске ұшырады. Ол әлеуметтік несие теориясына шын жүрекпен сенетін, харизматикалық және көкейкешті сөйлейтін саясаткер еді. 1958 жылы ол Union des électeurs ұйымдастырушылары Луи Эвен мен Гилберте Кот Мерсьеден бөлініп, 1958 жылдың 4 мамырында Канаданың әлеуметтік несие партиясының Квебек бөлімшесі ретінде Ralliement des créditistes du Canada ұйымын құрды. Кауэтт жаңа ұйымның жетекшісі болып тағайындалды. Оның Квебек телеарнасындағы партиялық саяси хабарлары көптеген жақтастар жинады. Кауэтт 1961 жылы Канаданың әлеуметтік несие партиясының төрағалығына кандидат болды, бірақ Роберт Н. Томпсоннан жеңілді. Кауэтттің құмарлықпен айтқан сөздерінің нәтижесінде, әлеуметтік несие партиясы 1962 жылғы федералды сайлауда үлкен жетістікке жетіп, Квебекте 26 мандатты жеңіп алды. Қалған Канадада тек төрт әлеуметтік несие депутаты сайланды. Томпсон 1962 жылдан кейін де ұлттық партияның төрағасы болуын қалады, тіпті әлеуметтік несие фракциясының көп бөлігі Квебек облысынан болғандықтан және Кауэттті өздерінің жетекшісі деп есептегендіктен. Томпсон Кауэттті өзінің орынбасары ретінде қабылдады. Бұл шиеленіс бөлінуге әкелді: 1963 жылы Квебек бөлімшесі елдің қалған бөлігіндегі партиядан тәуелсіз болып, Ralliement des créditistes, яғни ағылшын тілінде «Social Credit Rally» деп аталды. 1963 жылғы федералды сайлауда Квебек облысынан сайланған 20 әлеуметтік несие депутатының 13-і Кауэттке қосылды, бесеуі келесі сайлауда тәуелсіз кандидаттар ретінде қатысты, ал екеуі Канаданың прогрессивті консервативтік партиясына қосылды. Ralliement 1965 жылғы федералды сайлауда жеке партия ретінде бақ сынады. 1965 жылы Квебек облысынан оның тоғыз кандидаттығы сайланды. Ол 1968 жылы Квебекте 14 мандатты жеңіп алды, содан кейін кредитисттік партияның жетекшісі Кауэтт әлеуметтік несие партиясының төрағасы болды. Партия 1970-ші жылдары Квебек облысында өкілдік алды. 1968 жылы Томпсон прогрессивті консервативтік партияға қосылды.

Жалпы сайлау нәтижесі Ralliement des créditistes

Сайлау # кандидаттардың ұсынылған саны # жеңіп алған орын саны # жалпы дауыс саны % халық дауысының 1965 77 9 359,258 4.66%

Кредиттік жинақтау

1967 жылдың қазан айында Ralliement des créditistes өзінің атын Ralliement créditiste деп өзгертті. 1968 жылғы федералды сайлауда Әлеуметтік несие партиясы Халық палатасында бірде-бір орын жеңіп алмады, ал Кауэтттің Ralliement créditiste партиясы 14 депутатты сайлады. 1969 жылы федералды Ralliement créditiste төрт Квебек облысында өткен қосымша сайлауларға үміткерлерді тікелей ұсыну арқылы провинциялық саясатқа қатысты. Партия соңғы жалпы сайлауда үміткерлерді тікелей ұсынбағандықтан, үміткерлер сайлау бюллетенінде партиялық белгісіз пайда болды. Барлығы жеңіліске ұшырады. Осы кезеңде Кауэтттің басшылығына қарсы болған оппозициялық топ "Бірыңғай әлеуметтік несие партиясын" құрды. Ralliement créditiste du Québec 1970 жылдың қаңтарында құрылып, 1970 және 1973 жылғы провинциялық сайлауларда үміткерлерді тікелей ұсынды. 1971 жылы Кауэтт және Ralliement créditiste Канаданың Әлеуметтік несие партиясына қайта қосылып, Кауэтт ұлттық жетекші болып сайланды. Кауэтттің басшылығымен Әлеуметтік несие партиясы 1972 жылы 15 орын, ал 1974 жылы 11 орын жеңіп алды. Фабиен Ройдың басшылығымен 1979 жылы 6 орын жеңіп алды. 1980 жылы бірде-бір орын жеңіп алмады.

Жалпы сайлау нәтижесі - Ralliement créditiste

Сайлау # кандидаттар ұсынылған # жеңіліс орындары # жалпы дауыс саны # халықтың қолдауының % 1968 72 14 360,404 4,43%