Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аргентина провинциясы
Province of Argentina
Катамарка (катаˈмаɾка) – Аргентинаның солтүстік-батысында орналасқан провинция. 2022 жылғы мәліметтер бойынша, провинцияның халқы 429 556 адамды құрайды және аумағы 102 602 км²-ге жетеді. Сауаттылық деңгейі 95,5% шамасында. Іргелес провинциялар (солтүстіктен бастап, сағат тілімен): Сальта, Тукуман, Сантьяго-дель-Эстеро, Кордова және Ла-Риоха. Батысында Чили мемлекетімен шектеседі. Астанасы – Сан-Фернандо-дель-Валье-де-Катамарка, көбінесе Катамарка деп қысқартылады. Басқа маңызды қалалар: Андагала, Тиногаста және Белен.
Catamarca (kataˈmaɾka) is a province of Argentina, located in the northwest of the country. The province had a population of 429,556 as per the , and covers an area of 102,602 km2. Its literacy rate is 95.5%. Neighbouring provinces are (clockwise, from the north): Salta, Tucumán, Santiago del Estero, Córdoba, and La Rioja. To the west it borders the country of Chile. The capital is San Fernando del Valle de Catamarca, usually shortened to Catamarca. Other important cities include Andalgalá, Tinogasta, and Belén.
География
Катамарканың 102,602 шаршы шақырымдық аумағының 80 пайызын (елдің жалпы ауданының 2,7 пайызын) таулар құрайды, оларды төрт анық ерекшеленетін жүйеге бөлуге болады: шығыс және орталық бөліктердегі Пампеандық жоталар; батыстағы Нарваез Серро Негро Фаматина жүйесі; батыс шетіндегі Катамарканың Кордильера аймағы; солтүстік-батыстағы Пуна – биік жатқан аймақ. Катамарканың құрғақ және жартылай құрғақ климат аймағындағы су ресурстарының аздығы адамдардың қоныстануын анықтайды. Ауыл шаруашылығы қызметі таулар арасындағы қалталар мен аңғарларда шоғырланған. Шығыс бөлігінде халық бірнеше су арналарының маңында шоғырланған, олардан су арналар мен суару каналдары арқылы таратылады.
80% of Catamarca's territory of 102,602 square kilometers (2.7% of the country total), is covered by mountains, which can be grouped into four clearly differentiated systems: the Pampean sierras, in the east and center; the Narváez Cerro Negro Famatina system, in the west; the cordilleran Catamarca area of transition, in the western extreme; the Puna, an elevated portion, in the northwest. The scarce water resources in Catamarca's arid and semi arid climate zone determine the human settlement pattern. Agricultural activities are concentrated in pockets and valleys between the mountains. In the east the population is concentrated around a number of water courses, from which water is distributed by canals and irrigation ditches.
Климат
Облыс Аргентинаның жартылай шөлейтті аймағында орналасқан. Облыстың орташа жылдық жауын-шашын мөлшері шамамен орташа, бірақ батысқа қарай айтарлықтай төмендейді. Облыс биіктіктегі өзгерістерге байланысты әртүрлі микроклиматтармен сипатталады. Облыс орталығын қамтитын осы аңғарларда климаттың ерекшелігі – жоғары құрғақтық, күндізгі және түнгі температуралар арасындағы үлкен айырмашылық (жоғары жылу амплитудасы) және күшті солтүстік-шығыс желдері. Аргентинаның көптеген аймақтарына қарағанда ауыл шаруашылығы аз дамыған, ол Катамарка экономикасында маңызды рөл атқарған емес (оның жалпы өнімінің 5%-дан азын құрайды). Облыстың мал шаруашылығында шамамен 200 000 бас ірі қара, 100 000 қой және 150 000 ешкі бар. Жыл сайын 7 000 тонна сиыр еті, 5 тонна қой еті және 10 тонна шошқа еті өндіріледі. Алайда, ауыз және бас ауруының ошақтары өндірістің толық әлеуетіне жетуіне кедеріс келтірді. Пукара, Тиногаста және Копакабананың люцерналық алқаптарында бордақыланған ірі қара мал Сан-Франциско асуы арқылы Чилидің солтүстігіне айдалып, 1910 жылдары Боливия нарығына арнап қашырлар өсірілді. Кен өндіру бұрын маңызды болған. 1990 жылдардың басында белсенділігі төмендегеннен кейін, қазір экономиканың 20%-дан астамын құрайды. Катамаркада әлемдегі ең ірі мыс-алтын кен орындарының бірі – Бахо-де-ла-Алюмбрера орналасқан, ол жылына шамамен 600 000 унция алтын және 190 000 тонна мыс өндіреді. Кен шахтасында 1000-нан астам адам жұмыс істейді және ол федералдық және провинциялық үкіметтерге жүздеген миллион доллар салық және роялти түрінде түсім әкеледі. Катамарканың ауыл шаруашылығында ағаш (орешек), жүзімдік, зәйтүн, цитрус, мақта және темекі өсіріледі. Экономикалық өсуді ынталандыру үшін үкімет осы өнімдерге салық жеңілдіктерін береді, бірақ әзірге нәтижелер нашар және бақылау жеткіліксіз. Туризм Катамарка экономикасына салыстырмалы түрде аз үлес қосады, отельдерде және басқа да жатақханаларда 3465-тен астам төсек орны бар. Бұл салаға үлкен үміттер бағытталғанмен, инфрақұрылымның жетіспеуі, қызмет көрсетуге дайын және білікті кәсіпорындардың жоқтығы, сондай-ақ жалпы жемқорлық мәдениеті туризмнің жергілікті экономиканың маңызды факторына айналуына кедеріс келтіруде. Таулар мен геологиялық құрылымдар – басты тартымдылықтары, мысалы Антофагаста-де-ла-Сьерра, Балкон дель-Валле, Аконкияның қармен жабылған шыңдары және Сан-Франциско асуы. Сан-Франциско асуы арқылы салынған жол (1991-2003 жылдары Кастильо әкімшілігі кезінде мемлекеттік қаражат есебінен салынған) Тиногаста округіне сауда мен туризмді әкелген жоқ. Мәдениеттік тартымдылықтарына Катамарка қаласы, Лас-Уэллас-дель-Инка археологиялық паркі, тарихқа дейінгі петроглифтер, жергілікті музыка, қолөнер және шараптар жатады.
The province is located with the semi–arid region of Argentina. Mean annual precipitation of the province is around which decreases significantly to the west. The province is characterized by the presence of different microclimates based on variations in altitude. Within these valleys which includes the provincial capital, the climate is characterized by its extreme aridity, large thermal amplitudes (different between day and night temperatures) and strong northeastern winds. Less diversified than most in Argentina, agriculture has never played an important role in the Catamarca economy (contributing less than 5% to its output). The province's livestock includes around 200,000 head of cattle, 100,000 sheep, and 150,000 goats, with an annual production of 7,000 tonnes of beef, 5 tonnes of mutton/lamb, and 10 tonnes of pork, although outbreaks of foot and mouth disease has kept at times the production from reaching full potential. Large numbers of cattle, fattened in the alfalfa fields of Pucara, Tinogasta and Copacabana, were historically driven into northern Chile across the San Francisco pass and mules were bred for the Bolivian market in the 1910s. Mining was important in the past. After becoming less active in the early 1990s, grew to now account for over 20% of the economy. Catamarca is home to one of the largest copper gold mines in the world, Bajo de la Alumbrera, which produces approximately 600,000 ounces of gold and 190,000 tonnes of copper annually. The mine employs over 1,000 people and contributes hundreds of millions of dollars in taxes and royalties to the federal and provincial governments. The agriculture of Catamarca focuses on wood (walnut), vineyards, olive, citrus, cotton and tobacco, for which the government gives tax cuts to facilitate economic growth , but so far with poor results and no oversight. Tourism is a lesser contributor to the economy in Catamarca, with more than 3,465 beds in hotels and other types of accommodation. Although high hopes are focused in this industry, lack of infrastructure, service oriented and trained businesses and an overall endemic corruption culture, tourism has yet to become a strong element the local economy. Mountains and geological formation are the main attraction, with sights such as Antofagasta de la Sierra, Balcones del Valle, the Snow Covered Summits of Aconquija, and the San Francisco Pass. The road over the San Francisco Pass, an endeavor developed during the Castillo Administrations (1991–2003) at a high cost in public funds has failed to bring trade and tourism to the underdeveloped Tinogasta county. Cultural attractions include the city of Catamarca, the archaeological park Las Huellas del Inca, prehistoric petroglyphs, local music, handcrafts and wines.
Көлік
Негізгі автомобиль жолдары: Катамаркадан 33-рута 98 км оңтүстікке Сан-Мартинге дейін, 38-рута Катамаркадан солтүстікке Сан-Педро арқылы 228 км Тукуманға дейін, 60-рута Кордоба провинциясынан солтүстік-батысқа 577 км Ла Гвардиядан солтүстік-батысқа (ішінара Ла Риоха арқылы) Чилиге Сан-Франциско өткелі арқылы (4722 м), 64-рута Сантьяго-дель-Эстеродан батысқа 38-рутамен қосады, және 157-рута Ла Гвардиядан солтүстікке 103 км Фриасқа дейін, онда ол 89-рутамен Вилла Сан-Мартиннен (Сантьяго-дель-Эстеро) батысқа жалғасады, сондай-ақ Тукуман провинциясына Сан-Педроға дейін солтүстікке қарай, Лас-Канас жанында 64-рутамен қосады. Катамаркада Coronel Felipe Varela атындағы халықаралық әуежай бар.
Major highways include Ruta 33 from Catamarca 98 km south to San Martin, 38 from Catamarca north via San Pedro 228 km to Tucuman, 60 north west from Córdoba Province 577 km from La Guardia north west (partly through La Rioja) to Chile by the Paso de San Francisco (4722 m), 64 west from Santiago del Estero to join 38 and 157 north from La Guardia 103 km to Frias where it connects with 89 west from Villa San Martin (Santiago del Estero), and north to Tucuman province at San Pedro, connecting with 64 near Las Cañas. There is an airport at Catamarca, the Coronel Felipe Varela International Airport.
Үкімет және саясат
Облыстық үкімет әдеттегі үш тармаққа бөлінеді: атқарушы билік, оны халық сайлаған губернатор басқарады, ол кабинет мүшелерін тағайындайды; заң шығарушы билік; және сот билігі, Жоғарғы Сот басқарып, бірнеше төменгі соттармен толықтырылған. Катамарка провинциясының Конституциясы провинцияның ресми заңын құрайды. Аргентинада ең маңызды құқық қорғау мекемесі – Аргентина Федералды Полициясы, бірақ қосымша жұмыстарды Катамарка провинциялық полициясы жүзеге асырады. 1991 жылы Радикалды Азаматтық Одақтың Катамарка бөлімшесі және кішігірім жергілікті партиялар құрғаннан бері Катамарканың Азаматтық және Әлеуметтік Фронты мемлекеттік саясатта үстемдік танытып келеді. Ол Катамаркадағы губернаторлық резиденцияны алдымен Арнольдо Кастильомен (1991–1999), содан кейін оның ұлы Оскар Кастильомен (1999–2003) және қазіргі уақытта қазіргі губернатор Эдуардо Бризуэла дель Моральмен иеленді.
The provincial government is divided into the usual three branches: the executive, headed by a popularly elected governor, who appoint the cabinet; the legislative; and the judiciary, headed by the Supreme Court and completed by several inferior tribunals. The Constitution of Catamarca Province forms the formal law of the province. In Argentina, the most important law enforcement organization is the Argentine Federal Police but the additional work is carried out by the Catamarca Provincial Police. Since its foundation in 1991 by the Catamarcan branch of the Radical Civic Union and minor local parties the Civic and Social Front of Catamarca has dominated state politics. It has held the governor's house in Catamarca, first with Arnoldo Castillo (1991–1999), then with his son Oscar Castillo (1999–2003), and now with the present governor, Eduardo Brizuela del Moral.