Чарльз Эвери Даннинг: Саскачеван премьері және кәсіпкер өмірі

Чарльз Даннинг – Саскачеван провинциясының 3-ші премьер-министрі (1922-1926). Фермер, бизнесмен, саяхатшы, либерал саяси қайраткер өмірі.

11 мин оқу

100%

Дереккөз: Charles Avery Dunning — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Саскачеванның 3-ші премьер-министрі (1922–1926), Жаңа Зеландия регби лигасының халықаралық ойыншысы Чарльз Эвери Дуннинг (31 шілде, 1885 – 1 қазан, 1958) – Саскачеванның үшінші премьер-министрі. Англияда туған ол 16 жасында Канадаға эмиграциялады. 36 жасқа келгенде ол премьер-министр болды. Ол фермер, кәсіпкер және саясаткер ретінде провинциялық және федералдық деңгейде табысқа жетті. Либералдық партия өкілі Дуннинг өзінің үкіметін 1925 жылы өткен жалпы сайлауда көпшілік дауыспен жеңіске жеткізді. Ол қазірге дейінгі либералдық партияның алты премьер-министрінің үшіншісі болды. 1926 жылы ол федералдық саясатқа қатысу үшін премьер-министр лауазымынан кетті, оның орнына Джеймс Гардинер келді. Ол премьер-министр Уильям Лайон Маккензи Кингтің кабинетінде қызмет етті. Саясаттан кеткен соң Дуннинг көп жыл бойы Кингстон қаласындағы Королева университетінің канцлері болып қызмет етті.

Ерте өмір

Өмір бойы "Чарли" деп танылған Даннинг Англияның Лестершир графтығындағы Крофт қаласында дүниеге келген. Жасөспірім шағында Англияда темір қорыту зауытында жұмыс істеген, бірақ 1902 жылы, 16 жасында, дос кеңесімен Канадаға барып, шаруа қожалығында жұмыс істеді. Канадаға келгенде мүлде ақшасыз болған Даннинг, бір жыл ішінде Йорктонның батысындағы Бивер-Дейл ауданында Доминион жерлері заңы бойынша өз үйіне тіркеме берді. Канадаға тұрақты көшудің дұрыс екеніне көз жеткізіп, ол отбасының қалған бөлігін Саскачеванға көндіріп, әкесімен бірлесіп шаруашылық жүргізді. Кейіннен ол Саскачеваннан келген Ада Роулатқа үйленді, олардың екі баласы болды. 1919 жылы Даннинг астық көтеру жүйесі туралы есеп дайындады, бұл Саскачеван үкіметінің Саскачеван кооперативтік астық көтеру компаниясын құруына әкелді. Кооперативтік сауда жүйесіне материалдық база қажет болды. Даннинг ауылдық астық көтеру машиналарын салу үшін қажетті капиталды жинауға небары бірнеше ай уақыты бар кеңестің уақытша директоры болып тағайындалды. 25 жасында, кеңестегі ең жас мүше болған Даннинг, өзінен үлкен барлық кеңесшілердің капиталдық науқанды ұйымдастырудың маңызды жұмысынан бас тартқанын көрді. Даннинг бұл жұмысқа кірісіп, сәтті аяқтады. Келесі жылы, 1911 жылы, ол өз еңбегі үшін компанияның бірінші бас директоры болып тағайындалды. Төрт жылдан кейін ол әлемдегі ең ірі астық өңдеу компаниясы болды. Даннинг басқарған SCEC 230 астық көтеру машиналарын салған және 28 миллион бушельден астам астық өңдеген. Ол сондай-ақ екі патшалық комиссияның құрамында болды: Астық нарығы комиссиясы және Ауыл шаруашылығы кредиті комиссиясы.

М.А. және министрлер кабинеті: 1916 1922

Дэннингтің қызығушылығы саясатқа ауысты. Саскачеванның бірінші премьер-министрі Уолтер Скотттың либералдық үкіметі сыбайлас жемқорлыққа қатысты айыптамалармен дақталды. Скотт отставкаға кетті, ал провинциялық саясатта жаңа болған Уильям Мелвилл Мартин либералдық партияның басшысы және премьер-министр болып, үкіметті тазалау міндетімен оның орнына келді. Мартин Дуннингті жаңа либералдық үкіметке шақырды. Дуннинг он жыл бойы провинциялық қазынашылық қызметін үздіксіз атқарды. Фермерлік қозғалыстар саяси белсенділікке ие болып, бүкіл Канадада жаңа саяси партиялар құрылғандықтан, дәстүрлі саясатқа қарсы күштер пайда болды. Дуннингтің саяси біліктілігі және фермерлік ұйымдардағы тәжірибесі Саскачеван либералдық партиясының билікті сақтап қалуына ықпал етті. Ол сондай-ақ танымал фермерлік көшбасшы Джон Арчибальд Махаргты да шақырды. Дуннинг сияқты, Махарг та фермерлік кооперативтік қозғалыспен байланысты болды, ол Саскачеван астық өсірушілер қауымдастығының және Саскачеван кооперативтік астық қойма компаниясының президенті болды. Махарг Мартин үкіметін қолдауға келісті, бірақ либералдық партия мүшесі емес, тәуелсіз кандидат ретінде сайлауға түсті. Дуннинг пен Махаргтың қолдауымен фермерлермен тығыз байланыс орнату арқылы Мартин үкіметі 1921 жылғы провинциялық сайлауда көп дауыспен қайта сайланды, бірақ бірнеше прогрессивтік кандидаттар да сайланып, ресми оппозиция құрды. Мартин Дуннингті провинциялық қазынашылық қызметінде қалдырды және Махаргты Ауыл шаруашылығы министрі етіп тағайындады. 1911 жылы SCEC акцияларын 7,50 долларға сатып алған фермерлер, Дуннинг бас менеджер болған кезде, 1926 жылы әр акцияға 155,84 доллар алды. Кинг либералдық партияның фермерлердің қолдауын, әсіресе Батыс Канадада қайта жаңғыртуға бейілді болды. Фермерлердің қолдауын қайтару үшін Маккензи Кинг Дуннингтің фермерлік тамырларын пайдаланып, оны федералдық саясатқа қатысуға ынталандырды. Бір кезде Саскачеванда сайлау кампаниясы кезінде, Дуннинг та сөз сөйлейтін платформада болғанда, Кинг тыңдаушыларға Дуннингті федералдық кабинетте көргісі келетінін айтты. 1926 жылы Дуннинг шақыруды қабылдады. Премьер-министр қызметінен кетіп, провинциялық саясаттан шығып, ол 1926 жылдың наурыз айында өткен қосымша сайлауда федералдық либералдық партияның мүшесі ретінде Регина округінен сайланды. Кинг Дуннингті Оттаваға әкелгенімен, бұл Кинг үшін тәуекел болды, себебі Дуннинг либералдық партияның басшысы ретінде Кингті ығыстыруы мүмкін еді. 1925 жылғы сайлауда либералдық партия Ұлыбритания парламентінің орындарында консерваторлардан кейін екінші орынға ие болды және тек прогрессивтік партияның қолдауымен ғана билікті сақтап қалды. Сондай-ақ, Кингтің өзі Онтариодағы сайлау округінде жеңіліске ұшырады. Ол тек Саскачеванның Принс Альберт округінен либералдық партияның мүшесі отставкаға кеткеннен кейін ғана парламентке қайта оралды. Кинг Принс Альберт округінде өткен қосымша сайлауда сайланды. Кинг премьер-министр лауазымында қала алды, бірақ партия басшысы ретінде оның беделі әлсіз болды. 1925 жылғы сайлау нәтижелері мен Кингтің жеке жеңілісіне байланысты либералдық партияның ықпалды өкілдері Дуннинг Кингтен жақсы басшы бола ма деп ойлай бастады. Кинг үлкен қателік жасаса, оны партия басшысы етіп тағайындау қажет болған жағдайда, жасырын дайындық жұмыстары басталды. 1926 жылдың 28 маусымында Кинг парламентті таратуды және жалпы сайлауды шақыруды генерал-губернатор, Виконт Бинг Вимиден өтінді, егер оның үкіметіне сенімсіздік дауысы қабылданса, бұл оның үкіметін құлатуы мүмкін еді. Бинг Империя үкіметі оған берген резервтік өкілеттіктерге сүйене отырып, бас тартты. Кинг дереу отставкаға кетті, ал Бинг қазіргі оппозиция жетекшісі Мэйгенді үкімет құруға шақырды. Либералдық партия және Дуннинг енді оппозицияда болды. Кингтің партия басшысы ретіндегі мәртебесі одан да күмәнді болды. Либералдық партияның жетекшілері арасында Дуннингті партия басшысы ретінде ауыстыруға бағытталған қозғалыс күшейді, қазір бұл ашық түрде талқыланып жатыр. Мэйген өз кезегінде генерал-губернатордан парламентті таратуды өтінді. Бұл жолы Бинг таратуға рұқсат берді, ал жалпы сайлау қыркүйекке белгіленді. Кинг сайлау кампаниясында Бингтің оған таратудан бас тартуы және оның саяси қарсыласына таратуға рұқсат беруі Канада ісіне Империяның негізсіз араласуы болды деп мәлімдеді. «Кинг-Бинг дауы» деп белгілі болған оқиға Кинг пен либералдық партия үшін жеңіс платформасы болды. Олар билікке қайта оралды, бірақ әлі де азшылық үкімет құрды. Кингтің партия басшысы ретіндегі мәртебесіне күмән туды. Дуннинг Регина округінен 900 дауыспен қайта сайланды және Кинг оны қайтадан кабинетке тағайындады, енді оны қауіп деп санамады.

Dunning's interests turned to politics. The Liberal government of Walter Scott, Saskatchewan's first premier, was tainted with allegations of corruption. Scott resigned, and an outsider to provincial politics, William Melville Martin, succeeded him as Liberal leader and premier, with a mandate to clean up the government. Martin recruited Dunning to the new Liberal government. Dunning held the position of Provincial Treasurer continuously for his ten years as an MLA. Traditional politics were being challenged, as farmer movements had become politically active, creating new political parties throughout Canada. Dunning's political astuteness, and his strong background in farmer organisations, were significant factors in the Saskatchewan Liberal Party retaining power. He also recruited another popular farm leader, John Archibald Maharg. Like Dunning, Maharg had ties to the farmer co operative movement, being the president of the Saskatchewan Grain Growers Association and the Saskatchewan Co operative Elevator Company. Maharg agreed to support the Martin government, although he stood for election as an independent member, not as a Liberal. By maintaining a close connection to the farmers with the support of Dunning and Maharg, the Martin government was re elected in the 1921 provincial election with a substantial majority, although some Progressive candidates were also elected, forming the official opposition. Martin kept Dunning as Provincial Treasurer, and appointed Maharg as Minister of Agriculture.) Farmers who bought shares in the SCEC for $7.50 in 1911 when Dunning was general manager would receive $155.84 per share in 1926. King was determined to rebuild the Liberals' farm support, particularly in western Canada. In an effort to win back farmers, Mackenzie King began to court Dunning with his strong farm roots, encouraging him to enter federal politics. Campaigning in Saskatchewan at one point, with Dunning also on the speakers' platform, King spontaneously stated to the audience that he would like to see Dunning in the federal Cabinet. In 1926, Dunning accepted the invitation. Resigning as premier and leaving provincial politics, he was elected to the federal riding of Regina by acclamation in a by election held in March, 1926, as a member of the federal Liberals. Even though King brought Dunning to Ottawa, there was a risk for King, namely that Dunning could displace King as the leader of the Liberals. In the 1925 election, the Liberals had actually come in second in seats in the House of Commons, behind the Conservatives, and only held onto power through another minority government with Progressive support. King had also been personally defeated in his own riding in Ontario. He was only able to re enter the Commons when the Liberal member for Prince Albert, Saskatchewan resigned his seat. King was elected in the Prince Albert by election. King was able to stay in office as prime minister, but his position as party leader was not strong. In light of the 1925 election results and King's personal defeat, some of the power brokers in the Liberal party began to consider whether Dunning would make a better leader than King. Quiet behind the scenes preparations started to be made, in case King stumbled badly and it was necessary to install Dunning as leader. Facing a vote of censure in the Commons which, if passed, would likely bring down his government, on June 28, 1926, King requested that the Governor General, Viscount Byng of Vimy, dissolve Parliament and call a general election. Byng refused, relying on the reserve power invested in him by the Imperial government. King immediately resigned, and Byng called on Meighen, now the Leader of the Opposition, to form a government. The Liberals and Dunning were now in opposition. King's status as party leader was even more in doubt. The movement among leading Liberals to draft Dunning as a replacement as party leader grew stronger, now almost out in the open. Meighen in turn requested that the Governor General dissolve Parliament. This time Byng granted the dissolution, with the general election set for September. King campaigned on the basis that Byng's refusal to grant him a dissolution, and then in turn granting a dissolution to his political opponent, was unwarranted Imperial interference in Canadian affairs. The controversy, known as the King Byng Affair, was a winning platform for King and the Liberals. They were returned to power, although still with a minority government. Doubts about King's status as party leader ended. Dunning was re elected to his Regina seat by 900 votes and King again appointed him to Cabinet, no longer viewing him as a threat.

Темір жол және каналдар министрі: 1926 1929

1926 жылы наурыз айында Дуннинг Ұлыбритания Парламентіне сайланған соң, Кинг оны бірден федералдық үкіметте теміржолдар мен каналдар министрінің ықпалды лауазымына тағайындады. Оппозициялық консерваторлар тарифтің императорлық преференциясы Канаданың мүдделеріне зиян келтіреді деген негізде сынға алды.

1930 жылғы сайлаудағы жеңілісі

Канадалықтар 1930 жылдың шілдесінде, Ұлы депрессияның басында өткен жалпы сайлауда дауыс берді. Жаңа басшысы Ричард Беннетт болған консерваторлар, Кингті және либералдарды жеңіп, көпшілік үкімет құрды. Беннетт оппозицияда болғанда Дуннинг тарифтеріне қарсы болғанымен, консерваторлар тарифті сақтап қалды, ол 1930 жылдардың соңында қайта келісілгенге дейін күшінде болды. Дуннинг Регина округінде 3500-нен астам дауыспен жеңіліске ұшырады (жеңімпаздың алған дауысының үштен екісін ғана жинады). Дуннингке либералдық партияның сенімді мандаттары ұсынылды, бірақ ол бизнеспен айналысу отбасының қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз етеді деп ойлап, олардан бас тартты. Ол Канадалық Тынық мұхиты темір жолының тиімсіз жұмыс істеп жатқан еншілес компаниясын қайта ұйымдастыру арқылы бизнес карьерасын қайта бастады, содан кейін банкрот болған компанияларды жақсы басқарушы ретінде танылды.

Қаржы министрі: 1935 1939

Кинг пен либералдар 1935 жылғы жалпы сайлауда билікті қайта алды. Либералдық партияны және үкіметті толық бақылауда ұстап, ол бірден Дуннингке барып, оны саясатқа қайта оралуға шақырды. Бұл – Канаданың Ипотекалық және Тұрғын үй Корпорациясының ізашары. Дуннинг кейде Кингтің мүмкін болатын ізбасары ретінде айтылатын, бірақ 1938 жылы Дуннингке жүрек ұстамасы келді.

Екінші бизнес мансабы: 1940 1958

Денсаулығы нашарлағандықтан, Дуннинг Монреальге көшті. 1940 жылы ол Огилви ұн фабрикасының президенті және бас директоры болып тағайындалды, ол 1947 жылға дейін, басқарма төрағасы болып тағайындалғанға дейін осы лауазымда қызмет етті. Огилвидегі қызметімен қатар, Дуннинг корпоративтік қайта ұйымдастырумен айналысып, бизнесін жалғастырды. Ол бірқатар беделді корпорациялар мен банктердің директорлар кеңесіне кірді, соның ішінде Канадалық Тынық мұхиты темір жолының кеңесіне де. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Дуннинг Ұлттық соғыс қарыздары комитетінің төрағасы болды және соғысқа қаржы жинауға үлкен үлес қосты. Ол сондай-ақ, федералдық үкімет құрған, оқ-дәрі және жарылғыш заттар өндірісін үйлестіретін "Allied Supplies Limited" компаниясының төрағасы болды. Канцлер Дуннинг қорының лекциялық бағдарламасы анонимді демеуші тарапынан "адам қоғамындағы жеке тұлғаның қадір-қасиеті, еркіндігі және жауапкершілігінің ең жоғары маңыздылығын түсінуді және құрметтеуді дамыту" мақсатымен құрылды. Соңғы жылдары университет мемлекеттік саясат бойынша Стауфер-Дуннинг кафедрасын ашты.

Өлім

Дуннинг 1958 жылы 74 жасында бүйрек операциясынан кейін қайтыс болды. Ол Монреальдегі Маунт-Роял зиратында жерленген.

Құрметтер

1985 жылы Данинг федералды үкіметтің мұра тізілімінде Ұлттық тарихи тұлға деп жарияланды. 2005 жылы Саскачеванның құрылғанына 100 жыл толуына орай, Данингтің есімі екі түрлі жолмен мәңгі есте қалды. Біріншіден, Провинциялық кірістер ғимараты Данингтің ұзақ жылдар бойы Провинциялық қазынашы қызметін атқарғанын еске алу үшін Данинг Плейс деп атауға ие болды. Саскачеван кооперативтік көтергіш компаниясы да Данинг бас директор болып жұмыс істеген кезде осы ғимаратта кеңсесіне ие болды. Екіншіден, Саскачеванның вице-губернаторы доктор Гордон Барнхарттың бастамасымен Монреальдегі Мон-Руаял зиратындағы Данингтің қабіріне қола тақта орнатылып, Саскачеван халқына оның қосқан үлесі ескерілді. Куинс университетіндегі Данинг залы Данингтің құрметіне аталған. Куинс Бизнес мектебі көп жылдар бойы Данинг залында орналасқан. 2002 жылдан бері ол Экономика факультетіне тиесілі.

Қорытынды

Дуннинг Саскачеванның он бес премьерінің арасында ең қысқа мерзімде үшінші болып қызмет етті. Премьер ретінде Дуннинг 1925 жылғы жалпы сайлауда көпшілік дауысқа ие болды. Ол 1922 жылдың 5 сәуірінен 1926 жылдың 26 ақпанына дейін үздіксіз бір мерзім қызмет етті, премьер болып барлығы қызмет еткен уақыты. Дуннинг алғаш рет 1916 жылы Саскачеван Заңнамалық Ассамблеясының мүшесі болып сайланды және 1917, 1921 және 1925 жылғы жалпы сайлауларда қайта сайланды. Ол 1916 жылғы қосымша сайлауда және 1921 жылғы жалпы сайлауда да қарсылығызсыз сайланды. Дуннинг екі рет сайлау округіндегі сайлауда (1917 және 1925 жылдары) айқын артықшылықпен жеңіске жетті. 1916 жылдан 1926 жылға дейін Заңнамалық Ассамблея мүшесі ретінде өткізген жалпы уақыты. Дуннинг 1926 жылы федералды саясатқа қатысты, наурыз айындағы қосымша сайлауда Канаданың Төменгі палатасына қарсылығызсыз сайланды. Ол 1926 жылдың күзінде өткен жалпы сайлауда қайта сайланды. 1930 жылғы жалпы сайлауда орыннан айырылды, бірақ 1935 жылғы қосымша сайлауда қайта сайланды, бұл жолы Принс-Эдвард аралындағы Куинс округінен. Ол Төменгі палатада барлығы 8 жыл, 6 ай, 10 күн қызмет етті. Дуннинг провинциялық және федералды деңгейде барлығы тоғыз рет сайлауға түсті. Ол бес рет қарсылығызсыз сайланды, үш рет дауыс беру арқылы жеңіске жетті және бір рет жеңілді. Оның провинциялық және федералды деңгейде сайланған өкіл ретіндегі жалпы қызмет мерзімі 17 жыл 200 күнді құрады.

1925 жылғы жалпы сайлау

Дуннинг 1925 жылы бір жалпы сайлауда Либералдық партияны жетекшілік етті және көпшілік дауыспен үкімет құрды. + Саскачеван провинциясының жалпы сайлауы: 2 маусым 1925 жыл. Партия басшылары Кандидаттар Ұтып алған орындар Дауыс берушілердің саны Дауыс берушілердің үлесі Чарльз Эвери Даннинг1 62 50 127 751 51,51% Чарльз Тран2 40 6 57 142 23,04% Джеймс Андерсон2 18 3 45 515 18,35% Тәуелсіз 6 2 8 703 3,51% – 1 1 4 704 1,90% Тәуелсіз либерал 1 12 653 1,07% Тәуелсіз консерватор – 1 0 1 545 0,62% Барлығы 129 63 248 013 100,00% Көз: Саскачеван сайлаулары – Сайлау қорытындылары – 1925 жыл.

1 Сайлау шақырылған кезде Премьер-министр; Сайлаудан кейін Премьер-министр. 2 Сайлау жарияланғанда оппозицияның тең төрағасы; Сайлаудан кейін оппозицияның тең төрағасы.

Саскачеван сайлау округінің сайлауы

Дуннинг төрт рет заң шығару жиналысына сайлауға түсті, бір рет қосымша сайлауда және үш жалпы сайлауда, екі түрлі сайлау округінде (Кинстино және Мус-Джоу округі). Ол екі рет дауыс берусіз жеңіске жетті, және екі рет үлкен артықшылықпен жеңді.

1917 жылғы жалпы сайлау: Моуз-Джоу округі

+ Саскачеван провинциясының жалпы сайлауы, 1917 жылғы 26 маусым: Мус-Джоу округіПартиясыКандидатыХалық дауысының үлесі % E Чарльз Эвери Даннинг 3316 64,6% X Джон Эдвин Чишолм 1815 35,4%Барлығы 5131 100,0%Источник: Саскачеван мұрағаты – Сайлау округтері бойынша сайлау нәтижелері – Мус-Джоу округі. E Сайланды. X Қайта сайланды.

1925 жылғы жалпы сайлау: Моуз-Джоу округі

+ Саскачеван провинциясының жалпы сайлауы, 1925 жылдың 2 маусымы: Моуз-Джоу округіПартиясыКандидатыХалық дауысы % E X Чарльз Эвери Даннинг 2,094 71.5% Джон Флатеквал 835 28.5%Барлығы 2,929 100.0%Источник: Саскачеван мұрағаты – Сайлау бөлімі бойынша сайлау нәтижелері – Моуз-Джоу округі. Е – сайланды. X – қайта сайланды.

1926-1935 жылдардағы федералды сайлау округтері

Провинциялық саясаттан кеткеннен кейін Дуннинг бес рет Ұлыбритания Парламентіне сайлауға түсті. Ол бір жылдың ішінде үш рет Регина округінен Парламентке сайланды және бір рет жеңіліске ұшырады. Кейіннен ол Принс-Эдвард аралындағы Куинс округінен сайланды.

1926 жылғы жалпы сайлау: Регина

+ 1926 жылғы федералды сайлау: Регина, Саскачеван партиясының үміткері Халық дауысының пайыздық үлесі % E X Чарльз Эвери Даннинг 8,916 52.7% Консерватор Эндрю Г. Маккиннон 8,001 47.3% Барлығы 16,917 100.0% Көзі: Парламент кітапханасы: Регина. Е: Сайланған. X: Қайта сайланған.

1930 жылғы жалпы сайлау: Регина

+ 1930 жылғы федералды сайлау: Реджина, Саскачеван партиясының үміткері Халық дауысы % Консервативті Э. Франклин Уайт Тернбулл 14 446 61.6% Х. Чарльз Эвери Даннинг 8 916 38.0% Тәуелсіз подполковник Р. А. Карман 82 0.3% Барлығы 23 444 100.0% Е: Сайланған. Х: Қайта сайланған.