Кіріспе

Аэронавтика және авиация саласында маманданған американдық автор Мартин Кейдин (14 қыркүйек 1927 - 24 наурыз 1997) - американдық автор, сценарист және авиация және аэронавтика саласындағы сарапшы. Кейдин 1957 жылы көркем әдебиет жазуды бастады. Мансабында ол 50-ден астам көркем және ғылыми-танымдық кітаптар, сондай-ақ 1000-нан астам журналдық мақала жазды. Оның ең танымал романы – "Сиборг", ол "Алты миллион долларлық адам" франшизасының негізі болды. Ол сонымен қатар, әскери тарих, әсіресе авиация тақырыбында көптеген еңбектер жазды. Кейдин сонымен қатар ұшқыш та болған. Ол 1936 жылғы Junkers Ju 52 ұшағын сатып алып, жаңартты.

Көркем әдебиет

Кейдиннің көркем шығармалары болашақта болатын технологиялық жетістіктерді қамтиды және осы жаңалықтардың саяси және әлеуметтік салдарларын зерттейді. Осы тұрғыдан алғанда, оның жұмысы Майкл Крайтонның жұмысына ұқсас. Бір қайталанатын тақырып – киборгтар, адам мен машинаның бірігуі, бионика деп аталатын алмастырылатын дене бөліктерін пайдалану. Кейдин биониканы "Құдай машинасы" (1968) романында және ең танымал "Киборг" (1972) романында көрсетеді. "Киборг" 1973 жылы "Алты миллион долларлық адам" телефильмі ретінде бейімделді, ол сол аттас телесериалдың алғашқы қадамы болды. Кейдин "Киборг" романының үш жалғасын жазды: "Нүкелік операция", "Жоғары кристал" және "Киборг IV". Бұл романдар "Алты миллион долларлық адам" телесериалынан өзгеше желіні құрайды. (Телевизиялық эпизодтардың бірнешеуін басқа авторлар жазды; олар Стив Остин кейіпкерінің Кейдиннің түпнұсқалық нұсқасына, телесериалдың аз зорлық-зомбылыққа толы нұсқасына қарағанда жақынрақ еліктеуге бейім.) Кейдин алғашқы "Бионикалық әйел" сериалының эпизодтарында, "Алты миллион долларлық адам" спин-оффында көрсетілді, бірақ 2007 жылғы "Бионикалық әйел" қайта өңделуінде болған жоқ. Кейін Кейдин өзінің "Бак Роджерс: Болашақтағы өмір" романында биониканы сатиралық түрде қолданды, бұл пульп-фантастика мен комикс кейіпкері Бак Роджерстің бейімделуі, онда Роджерске ғасырлар бойы комадан оянғаннан кейін бионикалық бөліктер беріледі. Кейдиннің 1964 жылғы "Мэрунд" романы ғарышта қалып қойған американдық ғарышкерлер және оларды құтқару үшін НАСА-ның кейінгі әрекеттері туралы, "Меркурий" жобасына негізделген. 1969 жылы осы атпен шыққан фильмде Грегори Пек, Ричард Кренна, Дэвид Янсен, Джеймс Франсискус, Джин Хакман ойнады, ал Кейдин қысқаша репортер рөлінде Кеп-Канавералға құтқару машинасының келуін сипаттайды. Фильм "Аполлон" жобасына негізделген және Кейдин 1969 жылы өзгерісті бейнелеу үшін романын фильмге бейімдеу ретінде қайта қарады. Кейдиннің Екінші дүниежүзілік соғыс туралы жазған кітаптарына "Самурай!", "Қара бейсенбі", "Күн күркірі!", "Қиыршық құйрықты шайтан: P-38", "Ұшқан қамалдар", "Нөл!", "Армансыз, қатал жауынгерлер", "Дұшпанға от" және "Соңғы иттер шайқасы" кіреді. Кейдиннің ғарыш саяхаты туралы кітаптарына "Ешкімнің әлемі", онда кеңестік ғарышкерлер американдықтарды айға жетіп алды, және "Төртеу қайтып келді", сегіз экипаж мүшесі үшін апатқа ұшыраған ғарыш станциясы туралы кітаптары кіреді. Кейдиннің фильмге байланысты басқа кітаптарына "Соңғы санау" және авантюрист-археолог Индиана Джонс туралы романдар кіреді. Ол "Жерден шығу" кітабын да жазды, ол ғарыштағы Нұхтың кемесі туралы әңгіме болды; ол бұл кітабын өзінің сүйікті кітаптарының бірі деп айтты және ол әрқашан керемет фильм түсірілетінін сезінген.

Аэронавтика

Кейдин ең көне сақталған Junkers Ju 52 ұшағын сатып алып, толық ұшуға жарамды етіп қалпына келтірді, Ju 52/3m, сериялық № 5489, және оны Iron Annie деп атады. 1981 жылғы 14 қарашада Кейдин Iron Annie ұшағының командашысы болды, сол күні 19 адам оның бір қанатында жүріп әлемдік рекордты орнатып, көзге түсті. Ол Junkers Ju 52 ұшағын 122 метрден кем қашықтықта ұшырып көтеруге қол жеткізген аз ғана ұшқыштардың бірі болды. Көне әскери ұшақтар немесе соғыс машиналарының көрмелерінде кеңінен көрсетілгеннен кейін, 1984 жылы Iron Annie Lufthansa компаниясына сатылды. Әуе компаниясы оны Темпельхоф деп атады және бүгінге дейін чартерлік және VIP рейстер үшін пайдаланып келеді. Кейдин Ragwings және Heavy Iron еңбектерінде соғыс машиналарын қалпына келтіру қозғалысын, ал The Saga of Iron Annie кітабында Iron Annie-дің қалпына келтіру және одан әрі оқиғаларын баяндады. Оның "Jericho 52" романында да Iron Annie-мен байланысты көптеген оқиғалар қамтылған. 1961 жылы Кейдин Атлант мұхиты арқылы B-17 ұшақтарының тобымен жасаған ұшуға қатысты, бұл АҚШ-тан Канада, Азор аралдары және Португалия арқылы Англияға жасалған соңғы ұшу болған деседі. Саяхат барысында ұшқыштар суасты кемесімен қалыс қалды. Кейдин осы саяхатты "Everything But The Flak" кітабында еске алды. Сонымен қатар, Кейдин "Соғыс ғашығы" фильміне пилот ретінде жұмыс істеді, бірнеше ай бойы АҚШ Әуе күштерінің Thunderbirds демонстрациялық эскадрильясымен бірге ұшты және АҚШ армиясының "Алтын рыцарьлар" парашюттік командасының құрметті мүшесі атанды. Одан бөлек, Кейдин Messerschmitt Bf 108 ұшағына арналған нұсқаулық жазды, ол Федералдық авиация басқармасымен ұшақтың стандартты нұсқаулығы ретінде бекітілді және екі рет Авиация/Ғарыш жазушылары қауымдастығының авиация саласындағы үздік автор сыйлығын жеңіп алды. Кейдин жастар арасында авиацияны насихаттау мақсатында компания құрды.

Талқылау бағдарламасының жүргізушісі

1980 жылдардың ортасында Кайдин "Тілге бетпе-бет" телешоуын жүргізді, онда ол көптеген белгілі американдық оңшыл ұйымдар мен жек көруші топтардың өкілдерімен пікір таластырды. Бір сағаттық хабарларды Боб Джадсон бірлесіп жазып, продюсерлік етті және Флорида штатының Орландо қаласынан тыс жердегі Nautilus Television Studios студиясында түсірді. "Тілге бетпе-бет" бағдарламасында Кайдин қарсыласқандардың арасында еврей қорғаныс лигасының басшысы раввин Мейр Кахан (бір жылдан кейін Нью-Йорк қонақүйінің вестибюлінде қаны төгілді), Джордж Линкольн Роквеллдің американдық нацистік партиясының басшысы лауазымына мұрагері Мэтт Кохл, Арий ұлтының Дик Батлер, журналист Чарли Риз және Джон Берч қоғамының Джон Макманн болды. Кайдин 1960-шы жылдардағы ток-шоу жүргізушісі Джо Пайнмен дос болды және зерттеулермен қатарласқан сол қарсыласу сұхбаттасу стилін қолданды. Сондай-ақ Кайдин Гейнесвиллдегі Флорида университетінде "Кайдиннің заңы" деп аталатын прогрессивті журналистика курсын оқытты.

Психикалық қабілетке ие екендігі туралы мәлімдемелер

Кайдин, техникалық егжей-тегжейге қатысты талапкер ретінде танымал болған, өзінің Бермуд үшбұрышы романында – "Ешқайдаға апарамайтын үш бұрыш" (1975) – табиғаттан тыс элементтерді қосты. 1980 жылдардың ортасында Кайдин телекинез күшіне ие екенін, атап айтқанда, энергия дөңгелектері немесе пси дөңгелектері деп аталатын бір немесе бірнеше кішкентай құрылғыларды қозғала алатынын айта бастады. Парапсихолог Лойд Ауербах, кейде Кайдинмен бірге демонстрациялар мен семинарларда көрінетін және 2004 жылғы маусымдағы "Fate" журналында оның жақтауын қайтадан білдірген. 1994 жылы фокусник Джеймс Рэнди Кайдиннің қабілеттерін тексеруге ұсыныс жасады. 2004 жылдың қыркүйек айында Рэнди былай деп жазды: "Ол тіпті ең қарапайым бақылау шараларынан бас тартып, менің сынағыма қатысудан қашып, бірақ мен оны сынамаймын деп әсте-кесте айтқаннан шаршаған емес."