Кіріспе

Дж. Р. Р. Толкиннің туындыларын жақсы көретін жанкүйерлердің бейресми қауымдастығы – Дж. Р. Р. Толкиннің туындыларын, әсіресе «Хоббит», «Сақиналардың иесі» және «Силмариллион» кіретін Ортажердің аңыздарын жақсы көретін халықаралық, бейресми қауымдастық. Толкин жанкүйерлігінің түсінігі 1960 жылдары АҚШ-та, хиппи қозғалысы кезінде пайда болды, бұл автордың (Толкин 1973 жылы қайтыс болды) «өкінішті құлшылығым» деп айтуына себеп болды. Толкинист – Дж. Р. Р. Толкиннің туындыларын зерттейтін адам, көбінесе эльф тілдерін және «Толкинологияны» зерттейді. «Сақиналардың иесі» және әсіресе Питер Джексонның тікелей түсірілген фильмдер трилогиясының жанкүйері – Айналашы. Толкин жанкүйерлерін атау үшін Толкинит немесе Толкиендил сөздері де қолданылады.

Тарих

Толкиннің "Хоббит" атты балалар кітабы алғаш рет 1937 жылы жарық көріп, үлкен сұранысқа ие болды. Бірақ "Сақиналардың Иесі", алғаш рет 1954 және 1955 жылдары үш томдық сериямен жарық көрген, 1960-шы жылдардан бастап фандомды мәдени құбылыс ретінде қалыптастырды.

1950 жылдар

Толкин фандомы 1954 жылы «Жүзік серіктестігі» жарық көргеннен кейін ғылыми фантастика фандомында пайда болды. Толкин ғылыми фантастика фанзин-дері мен әуесқойлар баспасөз қауымдастығы журналдарында («апазиндерде») талқыланды, мысалы, Эрик Бентклифтің «Триодындағы» «Лотлориенде Монро жоқ!» сияқты жеке мақалаларында және Роберт Лихтманның «Пси-Фи» журналындағы кеңейтілген пікір алмасуларда. 1958 жылдан бастап Worldcon-дарда Толкиннің шығармаларынан шабыттанған костюмдер киіліп жүрді. 1960 жылдың 4 қыркүйегінде Питтсбургте өткен 18-ші Дүниежүзілік ғылыми фантастика конвенциясында «Жүзік серіктестігі» деп аталған ұйымдасқан Толкин фандомы құрылды. Англиядағы алғашқы Толкин фанзині – Чеслин шығарған «Назгулдың қарғысы» болды. Көптеген фанзин-дерде Толкин туралы ақпарат аз болғанмен, Толкиннің Ancalagon, Glamdring, Lefnui, Mathom, Perian, Ringwraith, Shadowfax сияқты есімдері қолданылды. Ал кейбіреулерінде Толкинге қатысты мағыналы мазмұн болды. Эд Мескидің «Ниекас» апазині осы кезеңде толыққанды фанзинге айналды. Пит Мэнсфилдтің «Sword & Sorcery» фанзині «Элдрич Dream Quest» Толкин туралы көптеген материалдарды қамтыды.

1960 жылдар Америка

Фостер 1960-шы жылдардың ортасында АҚШ-та Толкин фандомының өркендеуін хиппи субмәдениетінің және "Ширдегідей тыныш бостандыққа" ұмтылған, соғысқа қарсы қозғалыстың, сондай-ақ сол кездегі "Американың мәдени ағылшыншылдығының" үйлесіміне байланыстырады. Бұл кезде "Сақиналар Иесі" кітабының Ace Books баспасынан пираттық түрде, кейін Ballantine Books баспасынан ресми басылым түсті. "Хиппи" жастары кітапқа қызығып, туындының интерпретациясына өз көзқарасын қосты, мысалы, Вьетнам соғысы кезіндегі АҚШ әскерін шақыруын қараңғы Лорд Саурон бейнелейтін болды. Автор бұл туралы "нашар культ" деп айтып, "Көптеген жас американдықтар менің түсінбейтіндей оқиғаларға тартылып жатыр" деді. Жасынан сыртқы назар күшейген соң Толкин телефон нөмірін ашық тізімнен алып тастауға мәжбүр болды. Американдық 1960-шы жылдардың қарсы мәдениетінің осы туындыны қабылдауы оны қысымға ұшыратудың оңай нысанына айналдырды, мысалы, Гарвард Лампунының "Борред оф рингс" пародиасында Том Бомбадил "Тим Бензедринге", ал Бильбо Бэггинс "Дилдо Баггерге" айналды. "Сақиналар Иесі" 1960-шы жылдардың ортасынан бастап дамыған хакерлік мәдениетте, ғалымдардың, инженерлердің және компьютер бағдарламашыларының технологиялық субмәдениеттерінде зор танымалдылыққа ие болды. Ол жаңадан пайда болған бейне ойын индустриясының және қиял-ғажайып ролдік ойындардың дамуының маңызды шабыт көзіне айналды.

1970-1980 жылдар

1973 жылы қыркүйекте Толкин қайтыс болған кезде "Сақиналардың иесі" кітабын үш рет оқыған Исаак Азимов, әріптес авторға құрмет ретінде "Қара жесірлер" атты қысқа әңгіме жазды. "Қандай да бір өлтіруге тең емес" (1974) Колумбия және басқа да оқу орындарында студенттердің Толкин қоғамдарын құрғанын айтады. "Сақиналардың иесі" кітабына деген қызығушылық оны киноға бейімдеуге бірнеше әрекеттер жасалды, бірақ олардың көпшілігі сәтті болмады. Кинорежиссер Ральф Бакши анимациялық фильм жасау құқығын алып, бұл оқиғаның екі бөлімдік бейімдемесінің бірінші бөлігін жасады. Бакши фильмді ротоскопия сияқты басқа анимациялық техникаларды қолданып, көп бөлігін тікелей түсіріп, содан кейін түсірілген кадрларды анимацияға көшірді. Фильмге сыншылардың әртүрлі пікірлері болғанымен, ол қаржылық табысқа жетті – өндіріске 8 миллион АҚШ доллары жұмсалып, прокаттан 30 миллион АҚШ долларынан астам табыс тапты. Бұған қарамастан, фильмнің алғашқы дистрибьюторы United Artists жалғасын қаржыландырудан бас тартып, жобаны аяқталмаған күйде қалдырды.

1990 жылдар

1990 жылдары "Орта Жер тарихы" сериясы аяқталды. Толкиннің шағын мәтіндерінің сериясы 1990 жылдардың басынан бері Эльф тіл білімі қоғамы жариялаған "Парма Эльдамберон" және "Виньяр Тенгвар" сияқты журналдарда өңделді. 2000 жылдары бірнеше энциклопедиялық жобалар Толкиннің өмірі мен шығармашылығын егжей-тегжейлі зерттеп жазды, мысалы, "Дж.Р.Р. Толкин энциклопедиясы" (2006) және "Сақиналардың иесі: Оқырманға серік" және "Дж.Р.Р. Толкинге серік және нұсқаулық" (2005, 2006) екі томдықтары. "Толкин зерттеулері" журналы 2004 жылдан бері жарық көріп келеді.

2000 жылдар

Толкин фандомы 2001 және 2003 жылдар аралығында Питер Джексонның "Сақиналардың иесі" фильм трилогиясының шығуымен сипаты өзгерді, бұл бұрынғы жанкүйерлердің ("кітапты бірінші оқығандар") кең аудиториясын және Толкиннің кітаптарын оқымаған көптеген адамдарды ("фильмді бірінші көргендер") қамтыды. Мысалы, Кристин Томпсон атап көрсеткендей, бұл терминдер қолданыста. "Толкин туристері" деп аталатын кейбір жанкүйерлер Жаңа Зеландияға фильмдердегі сахналар түсірілген орындарды аралауға барады. Баррад-дүрдің құлауының жылдығы – 25 наурызда жыл сайын өткізілетін "Толкин оқу күнін" Нью-Йорк штатының Сиракуза қаласындағы The Post Standard газетінің жазушысы Шон Кирст ұсынды және 2003 жылы Толкин қоғамы қолға алды.

Онлайн

Толкин туралы пікірталас Usenet-тің алғашқы күндерінен бастап көптеген жаңалық топтарында өрбіді. Толкланг пошталық тізімі 1990 жылы құрылды. alt.fan.tolkien және rec.arts.books.tolkien жаңалық топтары 1992 және 1993 жылдан бері белсенді түрде жұмыс істеп келеді. Онлайн талқылаулардағы негізгі дау-дамайлар орктардың шығу тегі, эльфтердің үшкір құлақтары бар ма, балрогтардың қанаттары бар ма және Том Бомбадильдің мәнісі туралы мәселелерді қамтиды. Джексонның фильмдері жарияланғаннан кейін (2001 жылдан бастап) онлайн-фандом фильмдерге бейімделу үшін романға енгізілген өзгерістер, мысалы Арвен кейіпкеріне жасалған өзгерістер мен Том Бомбадильдің жоқтығы сияқты мәселелерге байланысты "Ревизионистер" және "Пуристер" деп екіге бөлінді.

TheOneRing.net (немесе TORn)

Джексонның фильмдерінің ең белгілі фанат сайттарының бірі – TheOneRing.net, ол фильмнің актерлері мен түсіру тобының арасында да танымал болды. TORn, деп аталатын бұл сайт бастапқыда шағын кино жаңалықтары порталы болған, бірақ кино туралы әңгімелер шындыққа айналған сайын құрметке ие болды. Фильм жасаушылар жанкүйерлердің жүрегін жеңу үшін айрықша күш жұмсады, олар тек төзімділік танытпай, «Жүзіктер әлемі» фанаттарының сайттарын белсенді түрде қолдады. Сайт 1999 жылы «Жүзіктер әлемі» трилогиясын асыға күткен Толкин жанкүйерлерінің тобы тарапынан құрылды, олар фильм туралы ақпарат жинап жүрді. 1998 жылы Майкл ‘Xoanon’ Регина мен Эрика ‘Tehanu’ Чаллис «Жүзіктер әлемі» фильмінің түсіріліміне қатысты барлық ақпаратты, соның ішінде Теханудың Жаңа Зеландиядағы түсірілім алаңын аралағаннан кейінгі эксклюзивті «шпиондық» есептерін пайдаланып, веб-сайт ашты. Бұл әрекеті үшін ол алдымен түсірілім алаңынан қуылды, бірақ кейін ресми түрде шақырылып, режиссер Питер Джексонмен танысты. 1999 жылдың басында Calisuri атты дизайнер сайтқа келіп, сайтты дамытуға және оны басқа Толкин жанкүйерлері үшін орталық веб-орналасқан жерге айналдыруға көмектесу үшін дизайн және техникалық қолдау қажет пе деп сұрады. Калисуридің досы Корвар, ол Nightmare LPMud-дан таныс болған, серверлік және бизнес жөнінде көмектесу үшін шақырылды. Содан кейін Xoanon, Tehanu, Calisuri және Corvar The One Ring, Inc. құрды және TheOneRing.net-тің жалғыз иелері/негізін қалаушылары атанды. Бұл сайттың ерекшелігі – TheOneRing.net командасы мен «Жүзіктер әлемі» және кейін «Хоббит» фильмдерінің түсіру тобы арасындағы өзара жұмыс қарым-қатынасы. Бұл қарым-қатынас сайтқа оқырмандарына эксклюзивті жаңалықтарды жеткізуге мүмкіндік берді, мысалы, Питер Джексон «Хоббит» фильмін түсіруге қауіп төнген сот ісі кезінде өзінің пікірін білдіру үшін TheOneRing.net-ке электрондық хат жіберген кезде.

Оқиғалар

Басқа фан-сайттар сияқты, мүшелері шағын топтарға жиналады, «мууттар» деп аталады, жеке достық қарым-қатынас орнатады (тіпті некелеседі), мұрағатталған кеңейтілген онлайн-талқылаулар жүргізеді және т.б. 2003 жылы Cold Spring Press TORn-нің «The People's Guide to J. R. R. Tolkien» кітабын жариялады. Кітап TheOneRing.net-тің бес маңызды авторының еңбектерін қамтиды. Онда фантастика жанрының қорғанысы, Толкиннің жақсылық пен жамандыққа деген көзқарастары туралы талқылаулар, мәдени нормалардың зерттелуі және тағы да басқа эсселер бар. Толкин зерттеушісі Том Шиппи, «Жол Ортаңғы Жерге» және «Ж.Р.Р. Толкин: ғасыр авторы» кітаптарының авторы алғы сөз сөйлеген: «Интернет, үнемі сұрақтарға жауап беру және пікірлер алу тәжірибесі TheOneRing ұйымдастырушыларына ерекше кең және тосынсырға толы перспектива береді, олардың кейбіреулері Толкинге қатты ұнайтын, бірақ ол күтпеген нәрселер еді». 2004 жылы «More People's Guide to J. R. R. Tolkien» кітабы жарық көрді. 2004 жылдың 28 ақпанында Голливудта, Калифорниядағы Америка легионында өткен «Оскар» кешінде әлемнің түкпір-түкпірінен келген 1500-ден астам «рингер» («Жыңғырлардың Иесі» жанкүйерлері) қатысты. Іс-шараға Питер Джексон, Фрэн Уолш, Илайджа Вуд және «Жыңғырлардың Иесі» фильмінің актерлері мен түсірілім тобының көптеген өкілдері қатысты, олардың кейбіреуі сол кешке New Line компаниясының ресми кешін өткізіп жіберді. 2004 жылдың 2 қыркүйегінде Питер Джексонның туған қаласы Веллингтондағы Уиллоубанк паркіне 11 еске алу каури ағашы отырғызылды. Он бір саны «Жыңғырлардың Иесі» серіктестігінің тоғыз мүшесін, сондай-ақ Питер Джексон мен Дж.Р.Р. Толкин үшін бір-бірден білдірді. Қызығы, «Жыңғырлардың Иесі: Патшаның оралуы» фильмі 2004 жылы 11 «Оскар» сыйлығын жеңіп алды. Жүздеген TORn мүшелері Джексон мен оның командасына олардың шабыттандыратын жұмысы үшін ризашылық білдіру үшін ағаштарды сатып алуға қаржылай көмек көрсетті. 2005, 2006 және 2007 жылдары TheOneRing.net Creation Entertainment компаниясымен бірлесіп The One Ring Celebration (ORC) іс-шарасын ұйымдастырды. Оның серіктес конвенциясы, Eastern LOTR Fan Gathering (ELF), 2005 және 2006 жылдары АҚШ-тың шығысында өтті. Бұл конвенцияларда Илайджа Вуд, Шон Астин, Доминик Монаган, Билли Бойд және Джон Рис Дэвис сияқты актерлердің қатысуымен панельдік талқылаулар мен автограф беру сеанстары ұйымдастырылды. 2008 жылдың қарашасы мен 2011 жылдың желтоқсанында TheOneRing.net және Red Carpet Tours Жаңа Зеландияның Окленд қаласынан Сиднейге 14 күндік круиз ұйымдастырды (2011 жылғы круиз Сиднейден Оклендке дейін болды), соның ішінде «Жыңғырлардың Иесі» фильмінің түсірілімдеріне пайдаланылған жерлерге жасалған бірнеше қысқа экскурсиялар да бар болды.

Басқа жерлер

TheOneRing.com (TORc), "The Home of Tolkien Online" – Толкин жанкүйерлеріне арналған сайт, ол Джексонның фильмдеріне қарағанда Толкиннің әдеби туындыларының жанкүйерлеріне басымдық береді. Оны 1999 жылдың сәуір айында Джонатан Уотсон, Тед Цхопп және Дэвид Муллич құрған. 2022 жылға дейін Уотсон веб-сайтты басқаруын жалғастырды. Толкин ғалымы Крис Суонк 1965 жылғы "Бір кезде" атты өлеңінде қолданған "lintips" сөзінің этимологиясы туралы мәліметтер алу үшін осы сайтқа жүгінген. Арда энциклопедиясы Орта жер туралы толыққанды онлайн анықтаманы ұсынады, ол GlyphWeb сайтында көшірмеленген. "Үздік кесім" деп аталатын "Жүз сақиналар серкесі: Екі мұнара" фильмінің жанкүйерлер жасаған өңделген нұсқасы бар. 2007 жылғы көптеген өзгерістер "Жүз сақиналар серкесі – Ұстамды нұсқасына" енгізілді, бұл трилогияның барлығын көптеген өзгерістерсіз сегіз сағаттық фильмге айналдыратын жанкүйерлер жасаған өңдеу.

Фандом және Толкиндік лингвистика

Толкиннің көркем тілдерін зерттеу (әсіресе квенья және синдарин) – фандом мен Толкин туралы ғылыми зерттеулердің қиылысатын саласы. Тілдерді ғылыми тұрғыдан зерттеушілердің олардың идеялық эволюциясына және «көркем әлемдегі» көзқарас ұстанатын фандардың арасындағы шиеленіс, әсіресе 1990-шы жылдардың соңындағы «Эльфконнерлер» дауларында айқын көрінді. Бұл дауға лингвистер Дэвид Сало мен Карл Ф. Хостеттер, сондай-ақ «Виньяр Тенгвар» журналының редакторы қатысты. «Қайта құрушылар» тобы бар, олар куәләнбеген эльф тілінің формаларын қайта жасауға тырысады, ал «филологиялық» немесе «пуристтер» тобы Толкиннің жарияланбаған қолжазбаларында кездесетін фрагменттерді мұқият редакциялауға толығымен назар аударады. Өз мәні бойынша, қайта құрушылар «дұрыс» стандартты эльф тілінің (Неоэльдарин) «канонын» құруға ұмтылады, ал Толкиннің идеяларының эволюциясын зерттеу тілдердің толыққанды немесе ішкі логикалық тұрғыдан үйлесімді соңғы формаға жеткенін болжауға мүмкіндік бермейді. «Қайта құрушылар» тобын Сало ұсынады, ол Фран Уолш пен Филиппа Бойенстің «Сақиналардың Иесі» фильмінің музыкалық бөлімі үшін либреттодағы өлеңдерді аударғанда, қажет болған жағдайда синдарин тілін қоса алғанда, қосымша сөздер жасады. Ал «пуристтер» тобын Хостеттер ұсынады.

Өңір бойынша

Толкинге арналған арнайы қоғамдар бірнеше елде жанкүйерлік және академиялық әдеби зерттеулерді біріктіретін платформалар қамтамасыз етеді.

Америка Құрама Штаттары

Бірінші тіркелген ұйымдастырылған Толкин жанкүйерлер тобы Тед Джонстон құрған "Сақина Достастығы" болды. Олардың алғашқы жылдық кездесуі Питтконде, 1960 жылғы Worldcon-да өтті. Ұйым таратылғанға дейін олар i Palantír фанзинінің төрт нөмірін жариялады; біріншісі Питткон кездесуінен бір ай бұрын, 1960 жылдың тамызында шықты. Американың Толкин қоғамы алғаш рет "1965 жылдың ақпан айында Колумбия университетінің кампусындағы Альма Матер мүсінінің жанында" кездесті, деп 1967 жылғы New York Times газетінің қоғамды құрған және алғашқы Тайн болған Ричард Плоцпен жасаған сұхбатында жазылған. 1967 жылға қарай Мескис Тайн болды және қоғам 1000-нан астам мүшеден тұрды, олар жергілікті топтарға немесе смайлдарға біріктірілді, бұл үлгі басқа Толкин жанкүйерлер ұйымдары да қолданды. Қоғам "Жасыл Аждаһа" және Плоц редакциялаған "Толкин журналы" сияқты жаңалықтарды жариялады. 1969 жылы қоғам Белкнап колледжінде алғашқы Толкин конференциясын өткізді. Толкин конференциясы ғылыми фантастикалық емес, ғылыми шара болды. Висконсин университетінің Толкин және Фантазия қоғамы 1966 жылы құрылды және Ричард С. Вест редакциялаған Orcrist журналымен (1966–1977) танымал. Континентте Глен Гуднайт 1967 жылы Калифорнияда мифопоэтикалық қоғамды фантастикалық және мифтік әдебиетті зерттеу, талқылау және оқу үшін құрды, әсіресе Толкиннің және оның әріптестері Ц. С. Льюис пен Чарльз Уильямстың еңбектері. 1970 жылы қоғам өзінің алғашқы Mythcon конференциясын өткізді, онда оқылымдар, костюмдер сайысы, көрме және сол кездегі ғылыми фантастикалық конвенцияларға тән басқа да іс-шаралар өтті. Қоғамның қазіргі үш мерзімді басылымы: Mythprint – ай сайынғы бюллетень; Mythlore – бастапқыда фанзин болған, ал қазір мифтік және фантастикалық әдебиет бойынша ғылыми мақалалар жариялайтын рецензияланған журнал; және The Mythic Circle – түпнұсқа поэзия мен әңгімелерден тұратын жылдық жинақ (бұл қоғамның бұрынғы Mythril және Mythellany басылымдарын алмастырды). Бұған қоса, Mythprint ай сайынғы бюллетені де шығарылды. "Бриден тыс" – американдық Mensa Толкин арнайы қызығушылық тобының ай сайынғы бюллетені.

Ұлыбритания

Толкин қоғамы (Ұлыбритания) 1969 жылы Ұлыбританияда құрылған және тіркелген қайырымдылық ұйымы ретінде әрекет етуде. Қоғамның екі тұрақты басылымы бар: екі айда шығатын жаңалықтар мен ақпарат бюллетені – «Амон Хен» және жылдық журнал – «Mallorn». Журнал бастапқыда бейресми түрде шығарылатын, бірақ кейін Толкиннің туындыларына арналған ғылыми мақалалар жариялайтын болды. Олар жыл сайын конференцияны, соның ішінде Оксфордтағы «Оксонмут» конференциясын өткізеді. Қоғам Ұлыбританияда үш рет тұрақты жиналады: жылдық бас мәжіліс және кешкі ас; түрлі тақырыптардағы, соның ішінде жеңіл ой-пікір алмасатын семинар; және британдық Толкин қоғамы ұйымдастыратын қыркүйек айындағы «Оксонмут» жиыны. Қоғамның журналы – «Мэллорн». Ол Толкиннің туындыларының әртүрлі аспектілерін зерттейтін мақалалар мен көркем суреттерден тұрады. Журнал аты «Mallorn» ағашына сілтеме жасайды және әр санының мұқабасында осы ағаштың суреті бейнеленген. Бұрын журнал күз айларында шығарылатын, бірақ 2003 жылдан бері жаздың ортасында жарық көреді.

Неміс тілді Еуропа

Неміс тілінде "Хоббит" кітабы 1957 жылы (Вальтер Шерф аударған), ал "Сақиналар мырзасы" кітабы 1972 жылы (Маргарет Карру және Эбба Маргарета фон Фрейман аударған) жарық көрді. Deutsche Tolkien Gesellschaft (DTG) – Дж. Р. Р. Толкиннің өмірі мен шығармаларын зерттеуге арналған неміс қауымдастығы. 1997 жылы құрылған, оның кеңсесі Кельн қаласында орналасқан. DTG-да 500-ден астам мүше бар (2005 жылғы мәлімет бойынша) және ол жергілікті бөлімдердің кең желісімен ұйымдастырылған. Ол неміс тілді елдерде Толкиннің шығармаларын қабылдауды дамытудың басты күші болып табылады (мысалы, Хонеггер (2006); алғашқы швейцариялық Толкин қоғамы (Eredain) 1986 жылы құрылып, Aglared журналын шығарды; ол 2006 жылы таратылды, ал 2014 жылы екінші швейцариялық Толкин қоғамы (Seryn Ennor) құрылып, Женин қаласында орналасқан; 2002 жылы австриялық Толкин қоғамы құрылды). DTG 2004 жылы Кельн қаласында, 2005 жылы Йенада және 2006 жылы Майнцте Толкин зерттеулері бойынша семинар өткізді. Конференция материалдары олардың "Hither Shore" жылдығында жарияланады.

Венгрия

Мажар Толкин қоғамы – Ж.Р.Р. Толкинның шығармалары мен мифологиясы туралы халықтың білімін кеңейтуді мақсат ететін тіркелген қоғамдық пайдалы ұйым. Венгриядағы Толкин жанкүйерлерін бірлестікке (хор, қайырымдастық кеші, шығармашылық шеберханалар) біріктіруден өзге, 2002 жылы құрылғаннан бері бұл ұйым көп қырлы дамыды. Ол жаңа басылымдарға кәсіби және техникалық редакциялық қолдау көрсетеді, ғылыми мақалалар, сұхбаттар және әдеби туындылар жарияланатын жарты жылдық «Ласси Лауриэ» журналын шығарады, сондай-ақ көптеген конференциялар, кездесулер мен жазғы лагерьлер ұйымдастырады. 2002 жылы он жылдық мерейтойына орай қоғам, Реформаттық шіркеудің Кароли Гаспар университетінің Ағылшын тілі зерттеу институтымен бірлесіп, «Ж.Р.Р. Толкин: Фантазия және Этика» тақырыбында конференция өткізіп, ұсынылған баяндамалар жинағынан тұратын зерттеулер кітабын жариялады. Мажар Толкин қоғамы басқа да жоғары оқу орындарымен, мысалы, Эөтвос Лоранд университетінің Тарих және ғылым философиясы кафедрасымен байланыс орнатып, олармен бірлесіп Толкин тақырыбында курстар ұйымдастырады («Ж.Р.Р. Толкин – 20 ғасыр мифологиясы»).

Чехия

Ж. Р. Р. Толкин шығармаларының достары қоғамы (Ж. Р. Р. Толкин шығармаларының достары қоғамы), көбінесе SPDPJRRT деп қысқартылатын, 1992 жылы Ж. Р. Р. Толкиннің туғанына 100 жыл толуын еске алу үшін Чехияда құрылған Толкин қоғамы. Қоғам мүшелері әртүрлі жиналыстарға қатысуға мүмкіндік алады. Қоғам ұйымдастыратын екі негізгі шара: наурыз айының соңындағы "Сақинаны жою тойы" және қыркүйектегі "Билбо мен Фродоның туған күні". Бұдан басқа, 2003 жылдан бері Прагада жыл сайын қаңтар айында өтетін TolkienCon атты тағы бір шара бар. Бұл шараны ресми түрде Қоғам ұйымдастырмаса да, ұйымдастырушылар Қоғаммен тығыз байланыста. Ол әдетте жұма күні кешке басталып, жексенбі күні түске дейін аяқталады. Ол мектепте орналасқан, сыныптарда қарапайым жатқанға арналған жайлар да бар.

Словакия

Толкин шығармашылығының жанкүйерлері үшін Словакиядағы негізгі ұйым – 2002 жылы құрылған коммерциялық емес азаматтық бірлестік Spoločenstvo Tolkiena (Толкиннің серіктестігі). Оның басты мақсаты – Толкиннің туындыларын ұнататын жанкүйерлерді біріктіру және оларды талқылау, сондай-ақ Толкин авторлығы емес, басқа фантастикалық әдебиеттерді де талқылау. Бұрын бұл бірлестік өзінің "Ателас" деп аталған мерзімі белгісіз фанзин журналын шығарған. Бірлестіктің басқа да қызметтеріне қайта жандандыру және тікелей ойын-рольдік ойындар кіреді, ал 2006 мен 2019 жылдар аралығында жыл сайынғы Словакия фантастикалық әдебиет фестивалі SlavCon-ның негізін қалаушы және ұйымдастырушысы болды (қазір оны жеке бірлестік басқарады).

Швеция

Швеция Толкин қоғамы Еуропадағы алғашқы Ж.Р.Р. Толкин қоғамы болды. Ол 1968 жылы Швецияның Гетеборг қаласында «Клуб Космос» мүшелері тарапынан құрылды. Олар мүшелеріне арналған Långbottenbladet журналын жариялады. Алғашқыда ол жай ғана «Толкин қоғамы» деп аталды, бірақ сол аттас британдық қоғам құрылғанда, мүшелері атына «Швеция» деген сөзді қосты. «Фородрим» Толкин қоғамы (синдарин тілінде «Солтүстік халқы») 1972 жылы Швецияда құрылды және ол ең көне Толкин жанкүйерлер ұйымдарының бірі болып табылады. Forodrim ғылыми фантастика конвенциясы барысында (мүмкін, 1973 жылғы SF Kongressen) Сэм Дж. Лундваллдың Hyboria ұйымының атауы өзгертіліп құрылды. Оның негізін қалаушылардың бірі – Йорген Петерзен және Андерс Палм.

Дания

Данияда Толкин 1970-ші жылдары кеңінен танылды және одан бері дания тіліндегі фантастикалық әдебиетке зор әсер етіп келеді. 1977 жылы Дания патшайымы Маргрете II «Сақиналардың иесі» кітабын суреттеді. Данияда екі Толкин қоғамы бар: Бри, Дания Толкин қоғамы, және онлайн Имладрис қауымдастығы.

Норвегия

"Хоббит" 1972 жылы норвег тіліне аударылды, ал "Жүзіктердің иесі" 1973 жылдан 1975 жылға дейін жарық көрді (Tiden Norsk Forlag). Екі аударма да қателіктері мен үйлесімсіздіктері үшін қатты сынға ұшырады, соның нәтижесінде 1980/81 жылдары "Жүзіктердің иесі" кітабының жаңа аудармасы жарыққа шықты. 1980 жылдардың соңына қарай Толкиннің туындылары норвегиялық оқырман қауымға кеңінен танымал болды. 1994 жылы "Сильмариллион" аудармасы пайда болды. Қанағаттандырмайтын "Хоббит" аудармасы тек 1997 жылы ғана жаңасымен алмастырылды. 1990 жылдардың ортасына таман Толкиннің танымалдығы оның ең маңызды емес туындыларын аударуға мүмкіндік беретін деңгейге жетті. 1981 жылы Осло қаласында "Артедайн" – Норвегия Толкин қоғамы құрылды.

Финляндия

Фин Толкин қоғамы Конту (фин тілінде Suomen Tolkien seura Kontu ry) – Финляндияның Хельсинки қаласында тіркелген қоғам. Қоғам бастапқыда 2012 жылдың басында біріккен екі бөлек қоғам болды. Фин Толкин қоғамы (Suomen Tolkien seura) 1992 жылдың 3 қаңтарында, ал Конту Интернет қауымдастығы (Verkkoyhteisö Kontu ry) 2006 жылдың 19 желтоқсанында құрылды. Қоғамның негізгі мақсаты – Финляндияда Ж.Р.Р. Толкин және оның туындылары туралы білімді жетілдіру, сондай-ақ виртуалды қауымдастықты және қоғамның бастау алған веб-сайтын қолдау. Веб-сайттың құрамында талқылау форумы, вики және IRC арнасы бар. KontuWiki 2007 жылдан бері бірнеше фин тіліндегі Толкинге қатысты жариялымдарда аталып өтті. Жыл сайын қоғам жылдың ең үздік фин фэнтези кітабына «Кувастая» сыйлығын табыс етеді. Қоғамда көптеген шаралар ұйымдастырылады және ол елдің түкпір-түкпірінен келген Толкин жанкүйерлері үшін кездесулер мен басқа да іс-шаралар өткізеді.

Ресей

Орысшаға деген қызығушылық "Сақиналардың Иесі" кітабы 1955 жылы жарық көргеннен кейін, алғашқы орыс тіліне аудармасы шықпастан бұрын оянды. 1960 жылдары кітапты жариялауға алғашқы әрекеттер жасалды, бірақ Кеңес Ресейіндегі әдеби цензура талаптарына сәйкес, шығарма айтарлықтай қысқартылып, өңгерілді. Кітаптың идеологиялық қауіптілігі "индивидуалистік Батыс пен тоталитарлық, коммунистік Шығыс арасындағы қақтығыстың жасырын аллегориясында" көрінді. Ал, керісінше, Батыстағы марксистік тұжырымдар Толкиннің Ширде ұсынған индустрияға қарсы идеяларын технократиялық капитализмнің зұлым күштерімен күрестегі примитивті коммунизммен байланыстырды. "Сақиналардың Иесі" кітабының орыс тіліне аудармалары тек Кеңес Одағының құлауынан кейін ғана жарық көрді, бірақ содан кейін көптеп шықты, 1990 мен 2005 жылдар аралығында оннан астам ресми орыс тіліндегі аудармалар пайда болды. Ресейдегі Толкин жанкүйерлерінің қатары 1990-шы жылдардың басында Мәскеу мемлекеттік университетінде ерекше жылдам өсті. Көптеген ресми емес және толық емес аудармалар қолданыста жүр. Баспаға шыққан алғашқы аударма – Кистяковский мен Муравьевтің аудармасы (1-том, 1982 жылы жарық көрді). Ресейлік жазушылардың танымал жанкүйерлік туындылары, көбінесе Толкиннің жарияланған шығармаларына баламалы нұсқалар немесе бейресми жалғастар түрінде келеді, оларға Кирилл Эсковтың "Соңғы сақинашы" (Последний кольценосец) және "Арданың қара кітабы" ("Чёрная Книга Арды") кіреді. "Арданың қара кітабының" авторларының бірі Ниеннадан, Мейірімділік Валасынан өзінің псевдонимін алған: Марк Т. Хукердің сөзіне сәйкес, бұл еңбек 1992 жылы жарық көргеннен кейін Ресейде соншалықты ықпалды болды, "Ниеннизм" термині "ерекше әдеби бетбұрыс пен интеллектуалды ізбасарлықты" сипаттау үшін пайда болды.

Жапония

"Хоббит" 1965 жылы жапон тілінде аударылды (Hobitto no Boken), ал "Сақиналардың Иесі" 1972 жылдан 1975 жылға дейін (Yubiwa Monogatari) – екеуін де Тейджи Сета (1916–1979) аударған, 1992 жылы Сетаның көмекшісі Акико Танака оларды қайта жөндеді. 1982 жылы Танака "Сильмариллионды" (Sirumariru no Monogatari) аударды. Тейджи Сета классикалық жапон әдебиеті мен хайку поэзиясы бойынша сарапшы болды, ал Толкин зерттеушілері Сета мен Танаканың аудармаларын "денгегейлі жақсы" деп бағалайды.

Грекия

"Хоббит" және "Сақиналардың иесі" 1970 жылдары "Кидрос" баспасы арқылы грек тілінде жарық көрді, әрқайсысы әртүрлі аудармашылармен. 90-жылдардың ортасында "Айолос" баспасы "Сильмариллион" және "Аяқталмаған әңгімелер" кітаптарын шығарды. 2001 жылы, фильмдер шығуға аз қалғанда, алғашқы грек тілді онлайн қауымдастығы жарнамалық веб-сайтта құрылды, ол 2002 жылы "The Prancing Pony" деген атпен ресми жанкүйерлер тобын құрды. Топ ресми түрде Афина және Салоникадағы екі "смайлға" бөлінген.

Болгария

Болгариялық Толкин қоғамы 1998 жылы ресми түрде құрылды, София университетінің бірнеше студенті Болгариялық Толкин жанкүйерлер клубы "Рин Эннорды" коммерциялық емес, үкіметтік емес ұйым ретінде алғаш тіркеген кезде. Ірі қалалардағы ірі қауымдастықтардан өзге, Болгариялық Толкин қоғамының жергілікті клубтары мен топтары да бар.

Түркия

Түркияда "Сақиналардың Иесіне" деген қызығушылық 1980-жылдардың соңында, алғашқы түрік тіліне аудармасы шықпастан бұрын оянды. "Сақиналардың Иесі" кітабының түрік тіліне аудармасы 1997 жылы Yüzüklerin Efendisi деген атпен жарық көрді. Фильмдер жарық көргеннен кейін, "Сильмариллион" сияқты Толкинмен байланысты басқа да кітаптар түрік тіліне аударылды.

Пәкістан

П. Толкиннің туындыларына қызығушылық Пәкістан жеке мемлекет болып құрылғаннан кейін көп ұзамай туды және жылдар бойы үзіліс-үзіліспен сақталды. "Сақиналардың иесі" фильмінің трилогиясы шыққаннан кейін қызығушылық арта түсті және 2003-2004 жылдары "Лахор Толкин оқу тобы" құрылды.

Италия

Италиялық Толкин қоғамы (Società Tolkeniana Italiana STI) 1994 жылдың ақпанында, 1992 жылы Толкин қоғамының архивисі Патрисия Рейнольдс Толкиннің туғанына жүз жыл толуына арналған Италиядағы Толкиннің ой-пікірлері мен шығармалары туралы бірнеше лекциялар өткізгеннен кейін құрылды. Ол жаңа қоғамның құрылуына демеушілік етіп, оның рухани анасы болды. Присцилла Толкин де құрметті серіктес атанды. Жылдар бойы қоғам өсіп, жүздеген мүшелерді және тұрақты іс-шараларды қамтыды. Ол екі алты айлық журналды ("Терра ди Меззо" және "Минас Тирит") шығарады және повестьтер мен суреттерге арналған екі байқау ұйымдастырады ("Силмарил сыйлығы"), олардың нәтижесінде әртүрлі басылымдар жарық көреді (мысалы, "Фрамменти della Terra di Mezzo" – ең жақсы әңгімелер жинағы). Италиялық ұлттық баспалармен бірлесіп, әдемілігі Италияда ғана емес, халықаралық деңгейде де танылған суреттелген күнтізбелерді шығарады, мысалы, Толкиннің баспасы HarperCollins олардан кейбір суреттерді "Толкиннің әлемі" кітабына алды. Жыл сайын қыркүйек айында, әдетте айдың бірінші демалыс күндері, олар үш күндік үлкен "Хобиттон" фестивалін ұйымдастырады, онда конференциялар, кездесулер, пікірсайыстар, концерттер, билер, костюмдік қойылымдар, фильмдер көрсетіледі, аң ауыстыру ойындары және Орта Жерге қатысты басқа да іс-шаралар өтеді. Олар сонымен қатар "Палантир" баспасын құрды. 2021 жылы кондитер Николас Джентиль Абруццо облысының Букьянико қаласынан жер сатып алып, достарымен бірге "Сақинаның бірлестігінің" мүшелерінің киімдерін киіп, Везувий тауының кратеріне сақина тастады. Ол хоббиттер стилінде үй салып, одан әрі салу үшін халықтан қаржы жинауды жоспарлап отыр. Оның пікірінше, аймақ тұрғындары "әрқашан табиғатқа жақын хоббиттердей өмір сүрген".