Кіріспе
Американдық инженер Дональд Пирс Шили (19 қаңтар 1920 жыл – 31 шілде 2010 жыл) – протездік жүрек клапаны, Бьорк-Шили клапанын ойлап тапқан адам. Ол 1951 жылы Портленд университетін бітірген, онда инженерлік мамандық алған.
Donald Pearce Shiley (January 19, 1920 – July 31, 2010) was the inventor of the Bjork–Shiley valve, a prosthetic heart valve. He was a 1951 alumnus of the University of Portland, where he studied engineering.
Ерте өмір
1920 жылы 19 қаңтарда Вашингтон штатының Якима қаласында дүниеге келген. Оның отбасы фермерлік шаруашылықпен айналысып, жеміс-жидектерді жинаумен көшіп-қонып жүрген. Кейін ол сол аймақта Shiley Laboratories атты жеке компаниясын құрды. Оның алғашқы клапаны американдық жүрек хирургы Кеймен бірлесіп жасалды және ол алғашқы дискілі жүрек клапаны болды. Эдвардс клапанымен салыстырғанда, кішкентай шар тәрізді Эдвардс клапаны жүрекке имплантацияланғанда дискілі клапанға қарағанда әлдеқайда көп орын қажет ететін. Бірнеше жыл өткен соң, Шили швед жүрек хирургы Викинг Бьёркпен бірлесіп жұмыс істеп, алғашқы иілмелі дискілі жүрек клапанын жасады, бұл клапан арқылы қан ағыны жақсарды. Shiley Labs ауыз немесе тамақ хирургиясынан кейін, сондай-ақ анестезия кезінде тыныс алуға арналған трахеялық және эндотрахеялық түтіктер сияқты басқа да өнімдерді әзірледі және өндірді. Бьёрк-Шили жүрек клапаны келесі жылдары бірнеше жақсартуларға ұшырады, негізінен дискінің ашылу дәрежесі бойынша, бұл қан ағынындағы турбуленттілікті азайтуға мүмкіндік берді. Кейін Шили өзінің компаниясын Pfizer компаниясына сатты және зейнеткерлікке шықты.
Later he established his own company, Shiley Laboratories, in the same area. His first valve was developed together with the American heart surgeon Kay, and was the first disc heart valve. Compared with the Edwards valve, which had the shape of a little ball, the disc valve needed much less space within the heart when implanted. Some years later, Shiley improved his design in cooperation with Swedish heart surgeon Viking Björk, which led to the first tilting disc heart valve, resulting in a much better flow of blood through the valve. Shiley Labs developed and manufactured other products, especially tracheal and endotracheal tubes for respiration after surgery in the mouth or throat, and during anesthesia. The Björk–Shiley heart valve underwent several improvements in the following years, primarily in the degree of opening of the disc, thus reducing turbulence in the bloodstream. Some years later, Shiley decided to sell his company to Pfizer, and retired.
Мұра
2007 жылдың наурызында Шилилер Портленд университетінің Инженерлік мектебін жаңартуға 12 миллион доллар сыйлады. Бұл университет тарихындағы ең ірі грант болды. Шили сондай-ақ Сан-Диего университетіне Дональд П. Шили ғылым және технология орталығы үшін де қайырымдылық жасады. 2012 жылы Дарлин Шили «Мастерпис» бағдарламалар тізімін қолдайтын PBS қоры MASTERPIECE Trust-ке 1 миллион доллар сыйлады, себебі «Даунтн Эбби» сериалы «Мастерпис» бағдарламасына қызығушылықты арттырғаннан кейін және қор үлкен демеушісінен айырылғаннан соң.