Кіріспе

Оңтүстік Африка саясаткері (1894–1982)

Чарльз Роббертс Сварт (5 желтоқсан 1894 – 16 шілде 1982), «Блэки» лақап атымен белгілі. Ол Герман Бернардус Сварт (1866–1949) және Алетта Катарина Роббертс (1871–1927) отбасының алты баласының үшіншісі болды. Ол бес жасында Англо-бур соғысы (Екінші бур соғысы) басталды. Соғыс кезінде анасы мен балалары Винбург концлагеріне қамалды. Үш ұлдың біреуі концлагерде қайтыс болды. Әкесі Паардеберг шайқасында британдықтармен жарақаттанып, тұтқынға алынды. Ол соғыс тұтқынына айналып, соғыс аяқталғанға дейін Гренпунт және Симонстадта қалды. Жеті жасында Сварт Винбургтегі мемлекеттік мектепке барып оқыды. Кейін ол CNO (Christelike Nasionale Onderwys немесе «Христиандық Ұлттық Білім») мектебіне оқыды, оны африкандар Лорд Милнердің үкіметтік мектептердегі ағылшын тілін кеңейту саясатына жауап ретінде құрды. 1914 жылы ол адвокаттық практикасын бастады. Ол қоғамдық мансабын бастамас бұрын Голливудта үнсіз фильмдерде қысқа уақыт ойнады. 1919–1948 жылдары Блумфонтейнде заңгер болып жұмыс істеді, 1921–1922 жылдары Нью-Йорктегі Колумбия университетінде журналистика мамандығы бойынша білім алды. «Die Burger» газеті үшін Вашингтондан қысқа мерзімге хабарламалар жіберді. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, 1948 жылы Ұлттық партия билікке келген кезде ол Әділет министрі болып тағайындалды және апартеидке қарсы қызметтерді басу үшін Оңтүстік Африка полициясының өкілеттіктерін күшейту туралы заңдарды әзірлеуге жауапты болды. 1959 жылы Сварт генерал-губернатор болып тағайындалды, бірақ оның алдағысы Э.Г. Янсен сияқты ол да бейбітсүйгіш республикашыл болды. Дегенмен, ол бұрын Елизавета II патшайымның алдында тізе бүгіп, қолын сүйген. Келесі жылы өткен референдумда ақ түсті сайлаушылардың көпшілігі республика болу туралы үкімет ұсынысын мақұлдады. 1961 жылы парламент қабылдаған жаңа республикалық конституцияға қол қойғаннан кейін ол патшайымнан қызметтен босатуды сұрады, содан кейін парламент оны мемлекеттік президент етіп сайлады, бұл жаңа лауазым монарх пен генерал-губернатордың орнына рәсімдік мемлекет басшысы болды. Нельсон Мандела және басқа да жер астындағы қара қарсылық көшбасшылары жаңа жүйеге көшуге наразылық білдіру үшін ақ емес жұмысшылардың үш күндік жалпы ереуілін жоспарлауға тырысты, бірақ үкімет наразылық білдірушілерді қуғындау үшін полиция күштерін кеңінен пайдалану арқылы осы жоспарлардың көпшілігін алдын ала болдырмады. Жеті жылдық мерзімге сайланған болса да, Сварт мемлекеттік президенттік лауазымда тек алты жыл қызмет етті және 1967 жылы зейнетке шықты. Зейнетке шыққаннан кейін Сварт мемлекеттік президент Джим Фушеден «Ерен еңбегі үшін» орденін алды. 1982 жылдың 16 шілдесінде 87 жасында қайтыс болды. Сварт «Блэки» (Swart африкаанс тілінде «қара» деген мағынаны білдіреді) немесе «Oom Blackie» деп кеңінен танылды, «oom» африкаанс тілінде «ешкі» дегенді білдіреді, бірақ үлкен еркекке деген құрметті білдіру үшін қолданылды.

Мұра

Блумфонтейндегі ең биік ғимарат, онда түрлі мемлекеттік мекемелер мен Оранж еркін мемлекеті университетінің құқық факультеті орналасқан, оның құрметіне Президент К.Р. Сварт ғимараты деп аталды. 2015 жылы АНК үкіметі танымал К.Р. Сварт ғимаратын Фидель Кастро ғимараты деп қайта атады. 2016 жылдың ақпан айының соңында Фри-Стейт университетіндегі К.Р. Сварттың мүсіні наразылық білдірген студенттер тарапынан қиратылды. Алыс орналасқан Принс-Эдвард аралдарындағы ең биік шыңы бұрын Мемлекеттік президент Сварт шыңы деп аталған, бірақ 2003 жылы Маскарин шыңы деп қайта аталды. Сварттың суреті Оңтүстік Африканың бірінші мемлекеттік президенті ретінде оның құрметіне соғылған 1968 жылғы 1-ден 50 центке дейінгі Оңтүстік Африка ранының монеталарының бет жағында бейнеленген.