Кіріспе

2003 жылы Иракқа басып кіргеннен кейін, Ирак үкіметінің қақтығысты бейбіт түрде шешуге жасаған сәтсіз әрекеттері туралы мәліметтер көріне бастады.

Саддам Хусейннің әрекеті

2002 жылдың желтоқсан айында Ирактың барлау қызметінің басшысы, генерал Тахир Джалил Хаббуш әл-Тикритидің өкілі, ЦРУ-дың бұрынғы терроризмге қарсы күрес басшысы Винсент Каннистраромен байланысып, Саддамның "11 қыркүйекке байланыстыру науқаны және оның жаппай қырып-жоятын қарулары бар екенін дәлелдеу науқаны туралы білетінін" мәлімдеді. Каннистраро одан әрі "ирактықтар осы алаңдаушылықтарды жоюға дайын екенін" қосты. "Мен бұл әңгімені мемлекеттік департаменттің жоғары деңгейлеріне жеткіздім, менің бұл мәселеге араласпауымды және оны олар шешеді деді", - деді Каннистраро. Каннистраро ұсынған барлық ұсыныстар Буш әкімшілігімен "қолдан шығарылды", өйткені олар Саддам Хусейннің билікте қалуына мүмкіндік берді – бұл нәтиже қабылданбас деп есептелді. Одан кейін ғана Мысыр президенті Хосни Мубарактың ұлттық қауіпсіздік жөніндегі кеңесшісі Осама Эль Баз АҚШ Мемлекеттік департаментіне Саддамның жаппай қырып-жою қаруларына ие екендігі және "Әл-Қаидамен" байланысы туралы айыптауларды талқылауға ирактықтардың ниетті екенін хабарлады. Ирак Сирия, Франция, Германия және Ресейдің барлау қызметтері арқылы АҚШ-қа жетуге тырысты. Бірақ бұл әрекеттердің нәтижесі болмады. Наурыз айы бойында Хадж ирактық шенеуніктерден Малуфқа хабарлар жіберіп отырды. Бір кезде Малуф меморандумда "Хадж Обейдидің бұл хабарлама АҚШ-қа жеткен соңғы мүмкіндік немесе арна екенін айтқанын келтірді. Ол доктор Обейдидің тонының жалбарынуға ұқсас екенін сипаттады". Малуф Перлеге хабарласып, ирактық шенеуніктердің "Бейрутта сізбен кездесуге дайын екендерін, мүмкіндігінше тез арада 'шартсыз талаптар' бойынша келісімге келуге дайын екендерін" және "Мұндай кездесуге Саддам Хусейннің келісімі бар" деді. Ешқандай шара қабылданбады. "Guardian" газетінің араб тіліндегі дереккөзінің мәліметінше, Перл Сауд Арабиясының шенеунігіне соғыстың алдын алу үшін Ирак орындауы тиіс талаптарды жіберді: "Саддамның отставкаға келуі және алдымен тергеу үшін АҚШ әскери базасына, содан кейін қадағалаудағы жер аударуға кетуі, ирак әскерлерінің капитуляциялауы және Ирактың жаппай қырып-жою қарулары бар екенін мойындауы". Кейін Хадж әуежай қауіпсіздігіне қатысты бұрынғы оқиғаға байланысты мәселеге тартылды, көптеген адамдар бұл оқиғаны Валери Плейм ісіне ұқсас өш алу әрекеті деп қарады.

Шөгеру туралы ұсыныс

Саддам Хусейнге 1 миллиард АҚШ долларын сақтап қалуға рұқсат берілсе, елден кетуге дайын екендігі айтылды. 22 ақпанда Техас штатының Кроуфорд қаласында өткен кездесуде Джордж Буш испан премьер-министрі Хосе Мария Азнарға: "Мысырлықтар Саддам Хусейнмен келісімде. Ол егер оған 1 миллиард доллар және жаппай қырып-жою қарулары туралы қажетті барлық ақпаратты алуға рұқсат берілсе, елден кетуге дайын екенін білдіргендей" деді. 2005 жылдың қазан айының соңында шейх Зайед бин Сұлтан Аль Нахайянның ұлы (Біріккен Араб Әмірліктерінің қайтыс болған президенті) Саддам Хусейннің сол елдегі жер аудару ұсынысын қабылдағанын мәлімдеді. Келісім бойынша Саддам мен оның отбасы қашып кетіп, қудалаудан қорғалатын болып, ал алты ай ішінде БҰҰ мен Араб лигасының басшылығымен Иракта сайлаулар өткізілетін еді. Алайда, оның сөзіне қарағанда, Араб лигасы өз мүше мемлекеттерінің ішкі ісіне араласпау қағидаларын келтіре отырып, бұл мәселені төтенше саммитінде көтермеді, осылайша оның қабылдануына кедергі келтірді. БАӘ-дегі анонимді шенеуніктер бұл ақпаратты растады. Сондай-ақ Саддам Белоруссияға жер аударылуы мүмкін деген болжамдар да болды. Басқыншылықтан кейін Хусейн режимінің мүшелері сол елге қашуға тырысып жатыр деген алаңдаушылық туды.