Кіріспе

Касабланка класындағы эскорт-тасымалдаушы USS Thetis Bay (CVE 90) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін салынған елу кемелік серияның отызыншы алтыншысы. Ол 1944 жылғы наурыз айында суға түсіріліп, сәуір айында қолданысқа берілді. Тынық мұхитында көлік тасымалдаушы ретінде, сондай-ақ Токио мен Басты аралдарды одақтастардың бомбалауын қолдаған жабдықтаушы кеме ретінде қызмет етті. Соғыстан кейін ол "Magic Carpet" операциясына қатысып, 1946 жылғы тамыз айында қызметтен босатылды және Тынық мұхитындағы Резервтік флотқа қойылды. 1956 жылғы шілдеде қайта қолданысқа енгізіліп, Тайвань мен Гаитидегі жеңілдету операцияларында қызмет еткен тікұшақ тасымалдаушыға айналдырылды. Ақырында, ол 1966 жылы құрастырылып, "Касабланка" класындағы соңғы корпус болды.

Дизайн және сипаттама

Тетис Бей – Касабланка класындағы эскорт-тасымалдауыш, ең көп салынған әуе кемелерінің түрі. Ол соғыстың басындағы ауыр шығындарды толықтыру үшін, жиналатын бөліктерді пайдаланып, жылдам жаппай өндіріс үшін арнайы жобаланған. Өндіріс аяқталған кезде, кеме корпусын жайғастыру мен суға түсіру аралығы шамамен бір айға дейін қысқартылды. Бауырларымен стандартизацияланған, оның жалпы ұзындығы 512 фут (156 м), ені 65 фут (20 м), суға бату тереңдігі 20 фут (6 м) болды. Ол стандартты және толық жүктемемен ауысты. Оның ангары 257 фут (78 м) ұзын, ал ұшу палубасы 477 фут (145 м) ұзын болды. Ол екі Skinner Unaflow поршеньді бу машинасымен жабдықталған, ол екі валды қозғалтады, соның арқасында жылдамдыққа ие болды. Кеменің круиздік қашықтығы сағатына жылдамдықпен болды. Оның ықшам өлшемі ұшу палубасының ұзындығын шектеді және кеменің мұрын бөлігінде ұшақ катапультін орнату қажеттігін тудырды, сондай-ақ ұшақтардың ұшу және ангар палубалары арасында қозғалысын жеңілдету үшін екі ұшақ лифті болды: біреууі алдында, біреуі артқы жағында. Артқы бөлігінде 38 калибрлі қос мақсатты зениттік қару орнатылған. Ұшаққа қарсы қорғаныс сегіз Bofors зениттік пулеметтерімен және палуба периметрі бойынша орнатылған он екі Oerlikon зениттік пулеметтерімен қамтамасыз етілді. Соғыстың соңына қарай Касабланка класындағы тасымалдауыштар отыз зениттік қаруды тасымалдауға бейімделді, ал Bofors пулеметтерінің саны екі есеге артып, 16-ға жетті. Бұл өзгерістер камикадзе шабуылдарынан салдарынан туындаған өлім-жерттің көбеюіне жауап ретінде жасалды. Касабланка класындағы эскорт-тасымалдауыштар 860 адамнан тұратын экипажбен және 50-56 адамнан тұратын авиаэскадрильямен жұмыс істеуге арналған, бірақ соғыс уақытының қажеттілігі экипаж санын арттыруды жиі қажет етті. Касабланка класындағы эскорт-тасымалдауыштар 27 ұшақты тасымалдауға арналған, бірақ ангар палубасы көбірек ұшақты сыйдыра алатын, бұл көбінесе тасымалдау кезінде немесе, әсіресе, оқу миссияларында қажет болды, себебі ұшқыштар мен ұшақтардың үнемі алмасуы жүреді. Вертолет тасымалдауышқа түрлендірілгеннен кейін оның жалпы ұзындығы 512 фут (156 м), ені 65 фут (20 м), суға бату тереңдігі 22 фут (7 м) болды. Ол стандартты және толық жүктемемен ауысты, толық жылдамдықпен жүзе алатын. Оның құрамында 900 экипаж мүшесі және 938 сарбаз болды, төрт екі зениттік қарумен және жиырма тікұшақпен қаруланған.

Құрылыс

1942 жылғы 18 маусымда АҚШ Теңіз комиссиясының шарты бойынша оның құрылысы Kaiser Shipbuilding Company, Ванкувер, Вашингтон компаниясына тапсырылды. 1943 жылғы 22 желтоқсанда "Тетис шығанағы" деген атпен кеме салынды, ол Куйю аралында орналасқан. Бұл эскорт тасымалдаушыларын Аляскадағы шығанақтар мен бұғаздардың аттарымен атау дәстүрінің аясында болды. Шығанақтың өзі 1928 жылы АҚШ Жағалау және геодезиялық қызметі АҚШ Кіріс кесу қызметінің "Тетис" кемесінің құрметіне атады, ал ол өз кезегінде грек мифологиясындағы Нерейдің қызы және Ахиллдің анасы, теңіз нимфасы Тетис есімімен аталды. Ол MC корпусы 1127 ретінде, "Касабланка" класындағы 50 эскорт тасымалдаушы кемелерінің отызыншысы ретінде салынды. Сондықтан ол CVE 90 классификациялық белгісін алды, бұл оның АҚШ Әскери-теңіз күштеріне тапсырылған тоқсан бірінші эскорт тасымалдаушы екенін көрсетеді. Ол 1944 жылғы 16 наурызда суға түсірілді; капитан Боттаның әйелі Рико Ботта демеушілік етті, ол Солтүстік арал Әскери-әуе базасының құрастыру және жөндеу офицері болды; 1944 жылғы 12 сәуірде Әскери-теңіз күштеріне тапсырылды, капитан Дональд Эдмунд Уилкокс басқарды. Айта кетерлігі, актриса Клодетт Колберттің күйеуі Джоэл Прессман, Медициналық корпустың лейтенант-командирі, кеме тапсырылған кезде алғашқы медициналық офицер болып қызмет етті.

Екінші дүниежүзілік соғыс

"Тетис Бей" кемесі тапсырыс алғаннан кейін, батыс жағалаудан Калифорния штатының Сан-Диего қаласына дейін сынақ сапары жасады. Сапары аяқталған соң, ол көлік міндеттемесіне тартылып, Сан-Педроға қарай ұшақтар мен жолаушыларды тасымалдау үшін бағыт алды. 5 маусымда теңізге шығып, 11 маусымда Перл-Харборда тоқтады, содан кейін Гилберт аралдарындағы Макин аралы мен Маршалл аралдарындағы Маджуро арқылы Кваджалейнге бет алды. Ол жерде АҚШ армиясының 50-ші инженерлік-саперлік батальонына 5 шілдеде Перл-Харборға қайтарылғанша мінгізіп әкелді. 7 шілдеде "Тетис Бей" 41 ұшақты, оларға жөндеу қажет болғандықтан, Аламедаға жеткізді. 13 шілдеде портқа кіріп, жүгін түсіргеннен кейін үш апталық күрделі жөндеуге Лос-Анджелестегі Терминал аралына бағыт алды. Тамыз айында жөндеуден шығып, 11 тамызда көлік міндеттемесін қайта бастады. Батыс жағалаудан Гавайи және Маршалл аралдарындағы базаларға қосалқы бөлшектер, жаңа ұшақтар мен әскери жолаушыларды жеткізді. 13 қыркүйекте алғашқы көлік сапарын аяқтағаннан кейін, 1944 жылдың қыркүйегінен 1945 жылдың сәуір айының ортасына дейін тағы бес рет қарым-қатынас жасады. Ол АҚШ-тан Перл-Харбордан Финшхафенге дейін Тынық мұхитындағы түрлі бағыттарға жабдықтарды жеткізді. Осы кезеңде капитан Бенджамин Юджин Мур кіші 1945 жылдың 21 қаңтарында кемеде өзінің туын көтерді. 12 маусымда "Тетис Бей" Сан-Диегодан ұшақтармен Пёрл-Харборға келді. Ол жерде 50.8.4 топтамасының құрамындағы жабдықтау тасымалдаушысы болуға бекітілді, бұл топ майдандық жылдам тасымалдаушылар тобын қолдады. "Тетис Бей" сияқты жабдықтау тасымалдаушылары майдандық тасымалдаушыларға соғыстағы шығындарды толықтыруға және теңізде ұзақ уақыт қалуға мүмкіндік берді. Ол алғаш рет 25 маусымда Мариана аралдарындағы Гуамдағы Апра портына келді. Содан кейін ол батысқа қарай бағыт алды және 12 шілдеде жылдам тасымалдаушылармен алғашқы кездесуін жасады, оларға 40 жабдықтау ұшағын тапсырды. 22 шілдеде Гуамға көбірек ұшақтарды алу үшін оралды, содан кейін 24 шілдеде кетіп, 31 шілдеде тағы бір кездесуге барды. Содан кейін Гуамда қайта жабдықталды, одан кейін 14 тамыздан 8 қыркүйекке дейін майдандық тасымалдаушыларды қайта жабдықтады. Ол жабдықтау миссиясын бастаған кезде жапондықтардың капитуляциялағаны туралы жаңалық тарады, ал оның жабдықтау ұшақтары Жапонияны оккупациялаудың бастапқы кезеңдерін қолдау үшін пайдаланылды.

Соғыстан кейінгі

Өзінің қайта жабдықтау миссиясын аяқтағаннан кейін, Тетис Бей Гуам арқылы Америка Құрама Штаттарына оралып, 7 қыркүйекте Аламедаға келді. Ол Тынық мұхитындағы АҚШ әскери қызметшілерін елге қайтару үшін "Сақал кілем" флотына қосылды. Ол Тынық мұхиты айналасында сапар шегіп, АҚШ әскери қызметшілерін құрлыққа тоқтатып, қайтарып жіберді. 19 қазан күні кемеде капитан Аллен Смит кенже командалық міндетін қабылдады. Ол "Сақал кілем" міндеттерін аяқтады және 1946 жылдың қаңтарында қызметтен босатылды. Амалсыздандыру жұмыстары Вашингтон штатының Бремертон қаласындағы Әскери-теңіз кемелерін жөндеу базасында жүргізілді. Бұл жұмысты аяқтағаннан кейін, ол 1946 жылдың 7 тамызында қызметтен шығарылды және Тынық мұхиты резервтік флотының Такома тобына қосылды. 1955 жылдың мамыр айында Тетис Бей Тынық мұхиты резервтік флотынан шығарылып, Сан-Францискодағы әскери кеме жасау цехына SCB 122 жобасы бойынша сүйретілді. 1 шілдеде ол CVHA 1 корпус символын алып, қайта тағайындалды. Оның типіндегі кемелер шабуылдаушы көліктердің қосымшасы ретінде әрекет етіп, оларға тік шабуыл жасау мүмкіндігін қамтамасыз етуі тиіс еді. 1956 жылдың 20 шілдесінде ол қайтадан іске қосылды. Ол 1 қыркүйекте алты аптадан кейін қайта жаңартылды. Содан кейін Тетис шығанағы оңтүстікке қарай жаңа үйіне қарай қадам басып, 20 қыркүйекте Лонг-Бичке жетті. Сол жерде ол No.1 теңізшілер корпусының сынақ бөлімінің тікұшақтарымен күресті, олар осы жаңа типтегі кемеде қону және ұшып шығу әдістерін көрсетті. Кейін ол Калифорния жағалауында амфибиялық оқу-жаттығуларға қатысып, жоспарланған қосымша рөлін бағалап, 1957 жылдың 10 шілдесінде Қиыр Шығысқа жіберілді. Қысқа мерзімді қызмет аяқтаумен ол 11 желтоқсанда Лонг-Бичке оралды. 1958 және 1959 жылдары ол әртүрлі операцияларды жүргізді, соның ішінде 1958 жылдың ақпан айында Филиппиннің Лусон қаласының маңында тік қоршау жаттығуларын өткізді. 1959 жылдың 28 мамырында ол қону платформасы тікұшақ амфибиялық шабуыл кемесі ретінде қайта жіктелді және солай, корпус символы LPH 6 алды. 1959 жылдың тамызында Тайваньда 7 тамыздан бастап болған қатты су тасқыны, бұған дейін шілдеде болған Билли тайфуны себеп болды. Осылайша, Тетис Бей сол кезде Жетінші флотпен қызмет етіп, 12 тамызда Гонконгтан Тайваньға көмек көрсету үшін жіберілді. Ол жерде ол 21 Сикорский H 34 әскери-теңіз флотының тікұшақ көлігі эскадрильясының (жеңіл) 261 (HMR(L) 261) көмегін және қаңғып қалған азаматтарды тасымалдау үшін қолданды. Ол 20 тамызда түскі уақытта өз тапсырмасын аяқтады, осы уақытқа дейін тікұшақтар көмекке барлық заттарды жеткізді. Сонымен қатар, тікұшақтар операция барысында 850 жолаушыны тасымалданды. 1960 жылдың мамыр айында Тетис шығанағы Тэмп Пендлтон лагеріне шабуыл жасау үшін түнгі жаттығуларға қатысты. Операция барысында оның тікұшақтары мақсатты аймаққа 1300 сарбаз бен жүкті тасымалдады. Бұл тәжірибелік операция әуе кемесіне бағдарланған тікұшақтармен жер асты күштерінің алғашқы үлкен масштабтағы түнгі қонуын білдірді. Ол 1961 жылдың көктемінде батыс Тынық мұхитына жіберілді. Ол өзінің сапарын аяқтап, Лонг-Бичке оралғаннан кейін, ол Америка Құрама Штаттарының Атлантика флотына ауыстырылды. 1961 жылдың желтоқсан айының басында ол Вирджиния штатының Норфолк қаласына келіп жетті. Келесі үш жыл бойы Тетис шығанағы Атлантика жағалауы мен Кариб теңізінде жұмыс істеді. 1962 жылдың қазан айында Кубадағы зымыран дағдарысының кезінде ол өзінің тікұшақ контингенті мен теңізшілердің десанттық тобымен бірге теңіз "карантин" аймағына кірді. 1963 жылдың көктемінде ол президент Джон Кеннедидің Батыс Германияға жоспарланған сапарына қажетті арнайы ұшақтарды Гамбургке жеткізді. 1963 жылдың қыркүйегінде ол Флора дауылынан зардап шеккен Гаитиге барды. Ол Порт-о-Пренс маңында зәкірлеп, әскери тікұшақтарды медициналық көмек пен азық-түлікпен қамтамасыз ету үшін ұшырды. Тетис шығанағы 1964 жылдың 5 қаңтарында Норфолктен шығып, Филадельфиядағы (Пенсильвания штаты) әскери-теңіз кемелерін жөндеуге арналған қондырғыға барады. Ол жерде ол тағы да қызметтен шығарылды, Атлантика резервтік флотының Филадельфия тобына қосылды. 1964 жылдың 1 наурызында ол әскери-теңіз кемелерінің тізілімінен алынып тасталды. 1964 жылдың желтоқсанында ол портсмутта орналасқан Peck Iron & Metal Co., Inc. компаниясына сатылды. Ол Испания әскери-теңіз флотына берілуі ұсынылды, бірақ оның орнына Cabot жеңіл авианосецтері жіберілді. 1966 жылы олар ажырасып кетті. Тетис Бей екінші дүниежүзілік соғыста атқарған қызметі үшін бір ұрыс жұлдызына ие болды. Оның аты жазылған тақтасы Омаха, Небраска штатындағы Freedom Park-та қойылған.