Кіріспе

Касабланка класындағы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің эскортты ұшақ тасымалдаушысы, 1944-1959 жылдар.

USS Windham Bay (CVE 92) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін салынған елу кемелік серияның отыз сегізінші кемесі. Ол Аляска территориясындағы Тонгасс ұлттық орман қорығындағы Виндхэм шығанағының құрметіне аталған. Кеме 1944 жылдың наурыз айында суға түсіріліп, мамыр айында қолданысқа берілді. Ол Иво Джимаға жасалған шабуыл және Окинава шайқасы кезінде жабдықтау және тасымалдауды қамтамасыз етті. Соғыстан кейін ол "Magic Carpet" операциясына қатысып, Тынық мұхиты аймағынан АҚШ әскери қызметшілерін елдеріне қайтарды. 1946 жылдың тамыз айында кеме қызметтен босатылып, Тынық мұхиты резервтік флотына қойылды. Бірақ Корея соғысы басталғанда, ол қайтадан қызметке шақырылды және 1959 жылға дейін көлік және қосалқы ұшақ тасымалдаушы ретінде қызмет етті, содан кейін қайтадан қызметтен босатылды. Ақырында, 1961 жылдың ақпан айында кеме бөлшектелді.

Дизайн және сипаттама

Windham Bay – Касабланка класындағы эскорт-тасымалдауыш, ең көп салынған әуе кемелерінің түрі. Ол соғыстың басындағы ауыр шығындарды толықтыру үшін, алдын ала дайындалған бөліктерді пайдаланып, жаппай өндірілуге арналған. Бауырларымен стандартизацияланған, оның жалпы ұзындығы 156,06 м; су сызығы бойынша ұзындығы 149,35 м. Ең кең жері 32,92 м болатын, кеменің ені 19,81 м. Оның суға бату тереңдігі 6 м (20 фут) болды. Стандартты жүктемесі , толық жүктемесі болды. Ұшақ ангары 78 м (257 фут) ұзын, ал ұшу палубасы 145 м (477 фут) ұзын. Кеме екі Skinner Unaflow поршеньді бу машинасымен жабдықталған, ол екі валды қозғалтып, жылдамдыққа ие болуға мүмкіндік берді, соның арқасында кеме сағаттық жылдамдықпен жүзе алатын. Кемеге қуатты төрт Babcock & Wilcox су түтік қазандықтары берді. Оның ықшамдығы ангар палубасының алдына ұшақ катапультін орнатуды талап етті, ал ұшу және ангар палубалары арасында ұшақтарды жылжытуды жеңілдету үшін екі лифт болды: біреуі алдында, біреуі артқы жағында. Кеменің кормасында 38 калибрлі қос мақсатты зениттік қару орнатылған. 8 Bofors зениттік пулеметі және палуба периметрі бойынша орналасқан 12 Oerlikon зениттік пулеметімен әуе шабуылынан қорғаныс қамтамасыз етілді. Соғыс аяқталған кезде Касабланка класындағы кемелер 30 мм-лік 20 зениттік қаруды тасымалдауға бейімделді, ал 40 мм-лік зениттік қарулардың саны екі есеге көбейтіліп, 16-ға жеткізілді. Бұл өзгерістер камикадзе шабуылдарынан салдарынан туындаған өлім-жұлымның өсуіне жауап ретінде жасалды. Касабланка класындағы эскорт-тасымалдауыштар 860 адамнан тұратын экипаж және 50-56 адамнан тұратын авиаэскадрильямен жұмыс істеуге арналған, бірақ соғыс жағдайында экипаж саны көбейтілуі жиі қажет болды. Касабланка класындағы эскорт-тасымалдауыштар 27 ұшақты тасымалдауға арналған, бірақ ангар палубасы көбірек ұшақты сыйдыра алатын, бұл көбінесе тасымалдау немесе жабдықтау миссиялары кезінде қажет болды.

Құрылыс

1942 жылғы 18 маусымда оның құрылысы Кеме құрылысы жөніндегі комиссияның шарты бойынша Kaiser Shipbuilding Company, Ванкувер, Вашингтон компаниясына тапсырылды. 1944 жылғы 5 қаңтарда "Виндхэм Бэй" деген атпен, Аляскадағы шығанақтар мен бұғаздардың аттарымен эскорт тасымалдаушыларын атау дәстүрінің аясында құрылысы басталды. Ол MC корпусы 1129 ретінде тіркелді, бұл Касабланка классының эскорт тасымалдаушыларының жиырма жетіншісі болды. Осыған байланысты ол CVE 92 сыныптама белгісін алды, яғни ол АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қабылданылған тоқсан екінші эскорт тасымалдаушысы еді. 1944 жылғы 29 наурызда суға түсірілді, оның серігі Генри М. Купердің әйелі болды. Кеме Әскери-теңіз күштеріне беріліп, 1944 жылғы 3 мамырда капитан Чарльз Уильям Оексли басшылығымен қолданысқа енгізілді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Тапсырыс алғаннан кейін, «Виндэм Бей» батыс жағалаудан Сан-Диегоға дейін 6 маусымда келді. Содан кейін ол қысқа уақыт бойы Калифорнияның оңтүстік жағалауында әуе біліктілігін және катапультті сынақтарды өткізді, содан кейін Гавайиге ұшақтар мен жолаушыларды тасымалдады. 12 маусымда ол порттан шығып, 19 маусымда Перл-Харборға келді, жүгін Маршалл аралдарына бағытталған басқа жүкпен алмастырды. Ол 25 маусымда Перл-Харбордан шығып, 2 шілдеде Маршалл аралдарындағы Маджуро атолына келді. Содан кейін ол батысқа қарай Кваджалейн атолына, сонымен қатар Маршалл аралдарына қарай жүзіп кетті. Сол жерде ол 532 (VMF(N) 532) теңізшілер түнгі ұрысшы эскадрильясының ұшақтары мен құрамын қабылдады және Мариана аралдарына қарай жүзіп кетті. Эскадрон Саипанға келді, ол жақында қауіпсіздікке қол жеткізген, оның ұшу палубасынан ұшып, эскадронның жабдықтарын түсіру үшін Гарапан зәкіріне кірді. Ондағы жағдайға байланысты, «Виндэм Бей» жапондық ұшақтардың эскадрильясын жүктеп, Гавайиге қайтып оралды. Ол 10 шілдеде Перл-Харборға оралды және 25 шілдеде Батыс жағалауға жөнелту алдында он бес күн портта қалды. 31 шілдеде Сан-Диего портына оралды және Сан-Педрода күрделі жөндеу жұмыстарын бастады. Бұл процесс тамыз айының бүкіл айына созылды, ал «Виндэм Бей» 1 қыркүйекте теңізге қайта оралды, ол Әмірлік аралдарының Эмирау мен Манусқа ұшақтармен жүкті. Ол қыркүйек айының ортасында Эмирауға, ал 18 қыркүйекте Манусқа келді. Ұшақтарын түсіргеннен кейін ол жолаушыларды алып, Жаңа Гебридтердегі Эспириту Сантоға қарай жүзіп кетті. Осы тапсырманы орындағаннан кейін ол тағы бір ұшақты жүктеп, 5 қазанда Манусқа оралды. Содан кейін ол Батыс жағалауға қайту алдында Соломон аралдарындағы Гуадалканалға барды. 20 қазанда Сан-Диегоға оралды. Содан кейін ол қараша айында Оңтүстік Тынық мұхитына тағы бір тасымалдау миссиясын жасады, ұшақтарды Манусқа тасымалдай отырып, 24 қарашада Гуадалканалдағы Палау науқанынан 350-ге жуық жаралыларды Сан-Диегоға тасымалдау үшін жинады. 10 желтоқсанда Сан-Диего портына оралғаннан кейін, «Виндэм Бей» 27 желтоқсанға дейін белсенді емес болып қалды, содан кейін ол ұшақтарды тасымалдауға кірісті. Осы уақыт ішінде лейтенант (уақытша командир болып тағайындалды) Теофилус Хорнер Мур Перл-Харборға келгенге дейін кемеге уақытша командалық жасады. Батысқа қарай қозғалғанда, ол Пёрл-Харборға ұшақтарды тасымалдай бастады. Сол жерде капитан Максвелл Франклин Лесли «Виндэм Бейдің» тұрақты командалығын қабылдады. 5 қаңтарда порттан шығып, Гавай аралдарындағы Мидуэй атолына жетіп, 9 қаңтарда жүк түсірді. Келесі күні ол Мидуэйден шығып, 13 қаңтарда Перл-Харборға оралды. Ол порттан 1 ақпанда кетіп қалды, бұл жолы Иво Джимаға жоспарланған шабуылға қолдау көрсетуге дайындалып жатқан Үшінші флоттың алдыңғы қатардағы жылдам тасымалдаушы жұмыс тобы үшін ауыстыру ұшақтары, бөлшектері мен керек-жарақтарын қамтамасыз ету үшін. Орталық Тынық мұхитына қарай бара жатқанда, «Виндэм Бей» Маршалл аралдарындағы Эневетак атолына тоқтап, Каролин аралдарындағы Улити атолына жүзіп барады. Өзінің жүк жинауға қажетті жүкті алып, «Виндэм Бей» кемесі 50.8.4 операциялық бөлімнің, CVE ұшақ тасымалдау бөлімінің, оның бауырлары Адмиралтейлік аралдары, Бугенвилл және Атту кемелерімен бірге теңізге шықты. Логистикалық қолдау тобының 50.8 тапсырма тобының құрамында, қоректендіру тасымалдаушылары контр-адмирал Дональд Б. Беридің қол астында болды. Жолда Грейнер, Сандерс және Уайман атты жойғыш-эскорттар кемелерді тексерді. Ол 19 ақпанда Иво Джимаға келді, содан кейін ол арал үстінде операциялар жүргізетін флоттық тасымалдаушыларға алмастыру ұшақтары мен экипаждарын жеткізуді бастады. 50.8.4 тапсырмалық бөлім бірінші рет 19 ақпанда 58.1, 58.4 және 58.5 тапсырмалық топтарға жеткізілімдер жүргізді, келесі күні 58.2 және 58.3 тапсырмалық топтарға жеткізілімдер жүргізілді, содан кейін 58.5 тапсырмалық топтардан басқа барлық тапсырмалық топтарға 21 ақпанда жеткізілімдер жүргізілді. Оның негізгі міндеттері аяқталғаннан кейін, «Виндэм Бей» 1 наурызға дейін ұшақтарды жеткізуді жалғастырды, ол кезде оның арнайы тобы Улитиге қайта оралды. Төрт эскорт-тасымалдаушы флоттық тасымалдаушыларға 254 ұшақ пен 65 ұшақ экипажын жеткізді, олардың көпшілігі алғашқы үш күнде ауыстырылды. Кейіннен, 50.8.4 тапсырма тобы қайтадан теңізге шықты, ал 1 сәуірден бастап жылдам тасымалдаушы тапсырмасын қайтадан қамтамасыз етумен қатар, эскорт тасымалдаушылары Окинаваға қону үшін әуеден қорғаныш беруші CVE-лерге ауыстыру ұшақтары мен жабдықтарын жеткізу жұмысын да жүктеді. Жақында 26 наурызда басып алынған Керама аралдарын пайдалана отырып, эскорт тасымалдаушылары бомбалар мен оқ-дәрілерді жылдам толықтыра алды, алдыңғы қатардағы тасымалдаушылардан алыс уақытты азайта отырып. 5 маусымның таңын атып, «Виндэм Бей», 38.1 тапсырма тобының және 30.8 тапсырма тобының кемелерімен бірге Окинаваның шығысына қарай бағытталған, солтүстіске қарай жылжып келе жатқан «Конни» тайфунының жолында қалды. Желтоқсан айында 1944 жылы «Кобра» тайфунына Үшінші флотты бастап әкелген адмирал Уильям Халси кішісі енді Үшінші флотты тағы бір қауіпті дауылдың ортасына, контр-адмирал Беридің ескертулерін елемей, шығысқа қарай бағытталды. Бұл мәлім болған кезде, қоректендіру тасымалдаушылары өзара тәуелсіз түрде жүзіп жүргенін анықтады. «Виндэм Бей» дауылдың ортасына жақындағанда, шамамен сағат 3:00-де, экипаж ұшу палубасында сақталған ұшақтарды бекітілген орындарынан босап, теңізге түсіп бара жатқанын көрді. Бірнеше минуттан кейін «Виндэм Бей» дауылдың ортасына кірді. Кеменің жел өлшеу жүйесі күшті желдің салдарынан бұзылды, бірақ экипаж желдің шамамен 22.86 метр биіктіктегі толқындармен бірге сағатына 130 шақырымға дейін жететінін бағалады. Сонымен қатар, 22.86 метр биіктіктегі толқындар кеменің үстінен өтті. Алдыңғы ұшақ лифті жоғары көтерілгеніне қарамастан, су лифт шеттерінен ағып кіріп, лифт шахтасын 1.22 метр сумен толтырып, оны уақытша қолданудан шығарды. Сағат 3:55-те, кеме ең биік толқыннан өтетін кезде, екі алдыңғы 40 мм Bofors зеңбірегі және алдыңғы қарау платформасы кемеден шығып кетті. Сонымен қатар, алдыңғы 6.1 метр ұшу палубасы кеменің бастияғына құлап, оның ангар палубасына және ұшақ лифтіне зақым келтірді. Тайфун кезінде келтірілген зақымдар жөндеуді қажет етті, сондықтан «Виндэм Бей» қоректендіру міндеттерінен босатылды. Шығысқа қарай бағытталған ол 16 маусымда Мариан аралдарында тоқтады, содан кейін Оахуға бет бұрды, онда жедел жөндеу жұмыстары жүргізілді. Сонымен қатар, ол F4U 2 Corsairs ұшақтарын тасымалдау үшін жүктелді. 25 маусымнан 27 маусымға дейін Перл-Харборда тоқтағаннан кейін, 11 шілдеде Сан-Диего портына кең ауқымды жөндеу жұмыстарын жүргізу үшін кірді, олар жапондық капитуляция жарияланғаннан кейін тамыздың соңына дейін аяқталды. 26 тамызда жөндеу жұмыстары аяқталғаннан кейін «Виндэм Бей» Сан-Диего портынан шығып, бортында 312 (VMF 312) теңізшілердің әскери эскадрильясымен Гуамға бағытталды. Перл-Харборда қысқа тоқтағаннан кейін, ол 15 қыркүйекте Апра портына келді. Жүк және жолаушыларын түсіргеннен кейін, ол Филиппиндегі Самар және Лейтеге қарай жүзіп кетті, 19 қыркүйекте келді, Гавайиге қайта тасымалдау үшін жолаушыларды, ұшақтарды және жабдықтарды алды. Ол 24 қыркүйекте Лейтеден шығып, 27 қыркүйекте Гуамда тоқтады және 7 қазан күні Оахуға оралды. Ол 8 қазанда порттан шығып, 14 қазанда Сан-Диего портына оралды. Портта болғанда «Виндэм Бей» «Magic Carpet» операциясының флотына қосылды,...

Корей соғысы

1950 жылы жаз айында Корей соғысы басталғанға дейін «Виндэм шығанағы» Тынық мұхиты резервтік флотымен бірге сақтауға алынды. АҚШ соғысқа араласуымен, Біріккен Ұлттар Ұйымының қолдауымен, 1950 жылдың 28 қазанында Вашингтон штатының Бремертон қаласында, капитан Чарльз Э. Брантон басқаруымен, «Виндэм шығанағы» қайтадан қолданысқа енгізіліп, T CVE 92 корпус белгісімен ұшақ тасымалдағыш ретінде қайта жіктелді. Ұшақ тасымалдағыш ретінде ол Әскери теңіз тасымалдау қызметі (MSTS) азаматтық экипажбен, бірақ әскери басшылықпен жұмыс істеді. 20 қарашада ол Калифорнияға оңтүстікке қарай бағыт алып, Сан-Диегоға бара жолында Сан-Францискода тоқтады, 2 желтоқсанда жетті. Содан кейін ол солтүстікке қарай, Сан-Францискоға қайта жүзіп, 13 желтоқсанда келді. Сол жерден ол Перл-Харборға қарай жүзіп, 19 желтоқсанда сонда жетті. Калифорнияға оралған соң, ол 1951 жылдың 2 қаңтарында Аламедаға кіріп, 7 қаңтарда Кореяға бағытталған ұшақтармен жүктелген күйі Тынық мұхитына қайта оралды. 24 қаңтарда ол Жокохамаға келді және жүгін түсірді. 26 қаңтарда Йокохама портынан шығып, оңтүстікке қарай бағыт алып, француз Индоқыстайындағы Сайгонға барды. Осы сапарда «Виндэм шығанағы» 1925 жылдан бері Лонг Гам өзеніне кірген алғашқы ірі кеме болды. Сайгонға тоқтаған кезде вьетнамдық көтерілісшілер 17 қол гранатасын лақтырды, бірақ олардың ешқайсысы жарылмады. Сапарын аяқтаған соң, ол батыс жағалауға қайтқанша Филиппиннің астанасы Манилаға барды. «Виндэм шығанағы» 24 ақпанда Сан-Франциско шығанағына кірді. Келесі жиырма айда «Виндэм шығанағы» Сан-Франциско немесе Сан-Диегодан жүк тиеп, Йокосукадан түсіріп, әрқашан Сан-Францискоға қайтып келетін тоғыз рет Тынық мұхиты арқылы қайта жабдықтау сапарларын жасады. 1952 жылдың қазан және қараша айларында ол Тайваньдағы Каосиунг және Таиландтағы Бангкокқа барып, 9 желтоқсанда Жапония арқылы Аламедаға оралды. «Виндэм-Бей» кемесі 1953 жылы Батыс жағалау мен Жапония арасындағы мұхит аралық қайта жабдықтау сапарларын жалғастырды. Корей соғысы бітуімен, оның тасымалдау миссиялары көбірек аялдамалар мен қосымша сапарларды, әсіресе Гавайи, Филиппин және Йокосукадан басқа жапон порттарына баруды қамти бастады. Француз Индоқыстайы жиі баратын орынға айналды, «Виндэм шығанағы» 1954 жылдың мамыр айында, 1955 жылдың ақпанында және 1955 жылдың наурыз айында Сайгонға тоқтады, ол кезде ол Вьетнам Республикасының бөлігіне айналды. 1955 жылдың 12 маусымында ол CVU 92 корпус белгісімен қосымша тасымалдаушы ретінде қайта жіктелді. 1956 жылдың 4 тамызында Аламедадағы тоқтау кезінде болған өрттен қатты зақымдалды. 1957 жылдың мамыр айында ол өзінің порттар тізіміне Окинавадағы Наха қаласын қосты, ал 1957 жылдың желтоқсанында Сайгонға тағы бір аялдама жасады. Басқа барлық жағдайларда, «Виндэм Бейдің» осы кезеңдегі тасымалдаушы ретіндегі мансабы тек батыс жағалаудан Жапонияға ұшақтарды жабдықтау жөніндегі тапсырмалардан тұрды, бұл батыс Тынық мұхитын қамтуға тағайындалған жылдам тасымалдаушыларға қолдау көрсету үшін жүргізілді. «Windham Bays» тасымалдаушы ретіндегі мансабы 1958 жылдың соңына дейін созылды, сол кезде әскери-теңіз флоты «Касабланка» класындағы эскорт тасымалдаушыларды ескі кемелерге қарағанда аз экономикалық және аз қажет деп бағалады. Сондықтан ол 1959 жылдың қаңтарында қайтадан қызметтен шығарылды және бұл жолы Тынық мұхиты флотының Сан-Франциско тобының бөлігі ретінде сақтауға алынды. 1959 жылдың 1 ақпанында ол әскери тізімнен алынып тасталды, кейіннен ол Нью-Йорк қаласындағы Hugo Neu Steel Products Corp. компаниясына сатылды. 1961 жылдың ақпан айында кеме Жапонияда сүзіліп кетті. «Виндэм Бей» кемесі Екінші дүниежүзілік соғыста атқарған қызметі үшін үш шайқас жұлдызына ие болды.