Кіріспе
АҚШ Әскери-теңіз күштерінің "Касабланка" класындағы эскорт-тасымалдаушысы USS St. Lo (AVG/ACV/CVE–63) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінің кемесі болды. 1944 жылдың 25 қазанында "Сент-Ло" камикадзе шабуылының салдарынан батып кеткен алғашқы ірі әскери кеме атанды. Шабуыл Самар шайқасы барысында, ірі Лейте шығанағы шайқасының бір бөлігі ретінде болды.
USS St. Lo (AVG/ACV/CVE–63) was a of the United States Navy during World War II. On 25 October 1944, St. Lo became the first major warship to sink as the result of a kamikaze attack. The attack occurred during the Battle off Samar, part of the larger Battle of Leyte Gulf.
Құрылыс
Қасиетті Ло 1943 жылғы 23 қаңтарда «Chapin Bay» деген атпен салынды, Теңіз комиссиясының (MARCOM) келісімшарты бойынша, MC корпусы 1100 нөмірімен; 1943 жылғы 3 сәуірде «Midway» деп қайта аталды; 1943 жылғы 17 тамызда суға түсірілді; Ховард Никсон Коултер ханымның қолдауымен, 1943 жылғы 23 қазанда құрамына қабылданды.
Қызмет тарихы
Мидуэй 1943 жылғы 13 қарашада Орегон штатының Астория қаласынан шықты. 1944 жылғы 10 сәуірде құрғақ докқа қойылды. Батыс жағалауда сынақтан өткен соң, Перл-Харборға екі рет және Австралияға бір рет, жаңа ұшақтарды жеткізіп, Мидуэй, 65-ші құрама эскадрильясымен (VC 65) бірге, маусым айында адмирал Джеральд Ф. Боганның 1-ші әуе кемелерін қолдау тобына қосылды, Мариана аралдарына бағытталды. Ол көліктерге әуе қорғанысын ұсынып, Сайпанға шабуылдарға қатысты. VC 65-тің FM 2 Wildcats истребительдері соғыс кезінде төрт жапон ұшағын атып түсірді және бір ұшақты зақымдады. 13 шілдеде ол 23 шілдеде Тинианға шабуылға қатысу үшін Эниветокке суаруға кетті. Аралдағы құрлық әскерлеріне әуе көмегін көрсетіп, суасты қайықтарға қарсы күзет жүргізіп, Мидуэй 28 шілдеде қайтадан жабдықтау үшін шыққанға дейін Тиниан маңында жұмыс істеді. Мидуэй 9 тамызда Манус аралдарындағы Сиидлер портына қарай жолға шықты, 13 тамызда жетті. 13 қыркүйекте ол 77-ші жедел топпен Моротайға шабуылға аттанды. 15 қыркүйекте қонуға қолдау көрсету үшін алғашқы ұшағын ұшырды. Ол 22 қыркүйекке дейін одақтас әскерлерге жағада көмектесуді және көліктерге әуе қорғанысын ұсынуды жалғастырды. Жаңарудан кейін Мидуэй 3 қазанда Сиидлер портына оралғанға дейін Палауда әуе операцияларын жаңартты. Сол жерде, эскорт кемесінің аты "Сент-Ло" деп өзгертілгені туралы хабар келді, 10 қазан, жаңа шабуыл кемесі үшін "Мидуэй" атын босату және 1944 жылғы 18 шілдедегі Сент-Ло шайқасын еске алу мақсатында.
Самардағы шайқас
Қасиетті Ло 12 қазанда Лейтеді азат етуге қатысу үшін Сидлер портынан шықты. Бомбалау және десант кезінде әуеден қорғау және тікелей қолдау тапсырылған ол 18 қазанда Лейтеге жетті. Лейте аралының солтүстік-шығыс жағалауындағы Таклобанға шабуылдар жасады. Контр-адмирал Клифтон Спрагтың "Таффи 3" (TU 77.4.3) эскорт-тасымалдаушы тобында, алты эскорт-тасымалдаушы және үш эсминец пен төрт эсминец-эскорттан тұратын күзет тобымен бірге, Қасиетті Ло Лейте мен Самар аралдарының шығыс жағалауында жүрді. 18-24 қазан аралығында оның ұшақтары Лейте мен Самар аралдарындағы жаудың нысандары мен әуежайларына шабуылдар жасады. 25 қазанда таң алдында Самардан шамамен 97 шақырым шығысқа қарай, Қасиетті Ло төрт ұшақтың суастыға қарсы патрулін іске қосты, ал "Таффи 3" тобының қалған тасымалдаушылары десант жағалауларына қарсы күндізгі шабуылға дайындалды. Самар шайқасы 06:47-де басталды, сол кезде кіші лейтенант Билл Брукс, Қасиетті Лодан TBF Avenger ұшағының бірін басқарып, батыс-солтүстік-батыстан келе жатқан төрт линкор, сегіз крейсер және он екі эсминецтен тұратын үлкен жапон күшін көргенін хабарлады, арақашықтық шамамен 27 шақырым болатын. Сонымен қатар, Қасиетті Лодағы күзетшілер горизонтта жапондық соғыс кемелеріне тән пагода тәрізді үстірт құрылымдарын байқады. Контр-адмирал Спраг "Таффи 3"-ке оңтүстікке қарай жоғары жылдамдықпен бұрылуға бұйрық берді. Вице-адмирал Такео Куританың күштері жақындап келіп, шамамен 06:58-де "Таффи 3"-тің баяу, азайған және нашар қаруланған кемелеріне атыс ашты. Қасиетті Ло және қалған бес эскорт-тасымалдаушы жаңбырлы ауа райында жасырынып, барлық қолда бар истребительдер мен торпеда тасушы ұшақтарды барлық қару-жарағымен ұшырды. Ұшқыштарға "жапондық күштеріне шабуыл жасап, Лейтедегі Таклобан әуежайына барып, қайта қарулануға және жанармай құюға" бұйрық берілді, ал тасымалдаушылар жау крейсерлері мен линкорларының оқтарынан қашуға тырысты. 08:00-ге қарай, Қасиетті Лоның оң жағынан жақындаған жау крейсерлері Қасиетті Лоға жақын қашықтыққа жетті. Қасиетті Ло бір ғана зеңбірегінен атып, "Тон" класындағы крейсерге үш рет тигенін мәлімдеді. Келесі 90 минут ішінде адмирал Куританың кемелері "Таффи 3"-ке жақындады, оның ең жақын эсминецтері мен крейсерлері Қасиетті Лоның оң және сол жақ бөліктерінен атыс жүргізді. Көптеген оқтар кеменің жанынан өтті, жақын жерге түсті немесе тікелей үстінен ұшып өтті. Шайқас бойында тасымалдаушылар мен олардың эскорттары жапондықтардың ату дәлдігін төмендеткен түтін экрандарын пайдаланды. Эсминецтер мен эсминец-эскорттардың жапондық кемелерге жасаған шабуылдары одан да тиімді болды. Осы уақыт ішінде Курита күштеріне "Таффи 3" ұшақтары және оңтүстіктегі басқа екі АҚШ тасымалдаушы тобының ұшақтары шабуыл жасады. Әуе шабуылы мен американдық эсминецтер мен эсминец-эскорттардың атысынан кейін жау крейсерлері шайқасты тоқтатып, 09:20-де солтүстікке бұрылды. 09:15-те Джонстон, Хоел және Сэмюэл Б. Робертс, сондай-ақ "Таффи 3"-тің басқа бөлімшелері ұстап тұрған жау эсминецтері ерте торпедалық шабуыл жасады. Торпедалар жанармайдан таусылып бара жатқанда, олар эскорт тасымалдаушыларына жақындап, су бетіне шықты. Лейтенант Tex Waldrop басқарған Қасиетті Лодан "Авенгер" ұшағы Калинин шығанағының соңындағы екі торпеданы атқылады.
Қамиказе
Сағат 10:50-де тапсырма тобы Шикисима арнайы шабуыл жасағының қарқынды әуе шабуылына ұшырады. Жаудың камиказелерімен 40 минутқа созылған шайқаста Фаншоу шығанағынан басқа барлық эскорт кемелері зақымдалды. Митсубиши A6M2 Zero ұшағы – мүмкін, лейтенант Юкио Секи басқарған – сағат 10:51-де Сент-Ло кемесінің ұшу палубасына құлады. Секи бастапқыда Уайт Плейнс әуе кемесіне шабуыл жасауды жоспарлаған, бірақ зениттік артиллериядан келген зақым салдарынан бағытын Сент-Ло кемесіне өзгертуге мәжбүр болды. Оның бомбасы ұшу палубасын тесіп өтіп, ұшақтар жанармай құйылып, қайта қаруланып жатқан ангар палубасының сол жағында жарылды. Бензинге өрт шығып, содан кейін кемедегі торпеда мен бомба қоймасының жарылуы сияқты екінші жарылыстар болды. Сент-Ло отқа оралып, 30 минуттан кейін батып кетті. Бортындағы 889 адамның ішінде 113-ы қаза тапты немесе жоғалып кетті, ал шамамен 30-ы жараларынан қайтыс болды. Тірі қалғандар Херман, Джон К. Батлер, Реймонд және Деннис кемелерімен судан құтқарылды (ол 434 адамды құтқарып алды). Ылғалды жердегі қирандылар орналасқан.
Қалдық
Сент-Ло кемесінің қираған қалдықтары 2019 жылдың 14 мамырында RV Petrel кемесімен табылып, 2019 жылдың 25 мамырында зерттелді. Кеменің негізгі бөлігі Филиппин шұңқырының жиегінде, 4736 метр тереңдікте тік тұр.