Кіріспе
Толықты бір бөліктен жалпылау қателігі – Бұл бір нәрсенің толығындағы шындық екенін, оның бір бөлігінде шындық екендігіне сүйене отырып, дұрыс деп санау қателігі. Мысалы, "Бұл шина резеңкеден жасалған, демек, оның құрамына кіретін көлік те резеңкеден жасалған" деуге болады. Бұл қателік, өйткені көлік түрлі бөліктерден тұрады, олардың көпшілігі резеңкеден жасалмайды. Бірақ, толықтыру қателігі тіпті факт үлкен бірліктің әрбір бөлігіне қатысты болған жағдайда да қолданылуы мүмкін. Күрделірек мысал: "Атомдар тірі емес. Демек, атомнан тұратын ештеңе де тірі емес". Бұл дұрыс емес, себебі толық нәрседе бөліктерде жоқ қасиеттер пайда болады. Бұл қателік асығумен жасалған жалпылау қателігімен байланысты, онда үлгі туралы мәлімдемеден одан алынған популяция туралы негізсіз қорытынды жасалады. Толықтыру қателігі – бөлу қателігіне керісінше.
The fallacy of composition is an informal fallacy that arises when one infers that something is true of the whole from the fact that it is true of some part of the whole. A trivial example might be: "This tire is made of rubber; therefore, the vehicle of which it is a part is also made of rubber." This is fallacious, because vehicles are made with a variety of parts, most of which are not made of rubber. The fallacy of composition can apply even when a fact is true of every proper part of a greater entity, though. A more complicated example might be: "No atoms are alive. Therefore, nothing made of atoms is alive." This statement is incorrect, due to emergence, where the whole possesses properties not present in any of the parts. This fallacy is related to the fallacy of hasty generalization, in which an unwarranted inference is made from a statement about a sample to a statement about the population from which it is drawn. The fallacy of composition is the converse of the fallacy of division.
Мысалдар
Бертран Расселдің Коплстон-Рассел дебатындағы мысалы: "Әрбір адамның анасы бар, демек, адамзаттың да анасы болуы керек". Бұл Құдайдың бар екендігіне қатысты космологиялық дәлелдердің (әсіресе Фредерик Коплстонның) қателігін көрсетуге бағытталған. Олар ғаламның өзіне де себеп немесе түсіндіру қажет деген тұжырым жасау арқылы қателікке ұшырайды, себебі ғаламдағы барлық нәрсеге себеп керек. Егер біреу крикет матчында орнынан тұрса, жақсы көреді. Демек, егер барлығы орнынан тұрса, бәрі жақсы көреді. Қабырғадағы әрбір кірпіш куб тәрізді. Демек, бүкіл қабырға куб тәрізді. Кейбір адамдар дұрыс бизнес-идеямен миллионер бола алады. Демек, егер әркімнің дұрыс бизнес-идеясы болса, барлығы миллионер болады. Егер жүгіруші жылдам жүгірсе, ол жарысты жеңе алады. Демек, егер барлық жүгірушілер жылдам жүгірсе, барлығы жеңе алады. Белгілі бір машинаның әр бөлігі жеңіл болса, машинаның жалпы салмағы да жеңіл болады. Дауыс беру теориясында Кондорсе парадоксы композиция қателігін көрсетеді: тіпті барлық сайлаушылардың рационалды пікірлері болса да, көпшілік дауыс беру арқылы жасалған ұжымдық таңдау транзитивті емес, демек, рационалды емес. Композиция қателігі жеке тұлғалардың рационалдығынан қоғам да рационалды болуы мүмкін деген қорытынды жасалғанда пайда болады. Бұл принцип көпшілік дауыс беруден басқа кез келген ақылға қонымды агрегация ережесіне де қатысты, жеке пікірлерді әлеуметтік игілік функциясына біріктірудің қиындықтары зор екенін көрсетеді (Ароудың мүмкін емес теоремасы мен әлеуметтік таңдау теориясын қараңыз). Химия және материалтануда атомның бір түрі әр түрлі физикалық қасиеттері бар аллотроптарды құрай алады, олар жеке құраушы атомдарынан өзгеше болады, мысалы, көміртек атомдарынан тұратын алмаз бен графит. Жеке көміртек атомы туралы айтылған нәрсе, материалға байланысқан көміртек атомдарының жиынтығы туралы айтуға болмайды. Сонымен қатар, атомның қасиеттері оны құрайтын жеке субатомдық бөлшектердің қасиеттерінен өзгеше. Әлеуметтік желілер теориясында әлеуметтік желіге жиналған адамдар тобы желіні құрайтын жеке адамдарда жоқ қабілеттерге ие болуы мүмкін. Мысалы, су шелектерін тізбектей жеткізетін адамдар тобы, жүк көтеруде ұйымсыз топтан гөрі, су шелектерін жылдам және аз күш жұмсап жеткізе алады. Бөліктің шындығы (жүк жылжыту үшін жеке адам денесін жылжытуы керек) тұтастың шындығынан (адамдар тек орнында тұрып, жүкке қол жеткізу арқылы жылжыта алады) өзгеше.
Экономика саласында
Экономия парадоксы – Кейнс экономикасы сипаттаған құрастың айқын жаңылысы. Еңбекті бөлу – тағы бір экономикалық мысал, онда жалпы өнімділік жұмысшылар әртүрлі жұмыстарға маманданғанда едәуір артуы мүмкін. Жеке жұмысшы, мысалы, шапқа шұңқыр жасаумен айналысу арқылы өнімділігін арттыра алады, бірақ басқа көптеген адамдардың белгілі бір өнімге деген қажеттіліктерін қанағаттандыру арқылы, мамандандырылған жұмысшы басқа жұмысшыларды әртүрлі нәрселер жасауға мәжбүр етеді. Бөлік үшін дұрыс (белгілі бір өнімді жылдам жасау үшін дағдыларға немесе жабдықтарға инвестициялау арқылы көбірек табыс табу) – тұтас үшін дұрыс емес (өйткені, әркім бірдей өнімді тиімді жасай алмайды). Ортақ мүлік трагедиясында жеке адам теңіздегі балық сияқты ортақ ресурстың үлкен үлесін пайдалану арқылы пайда көруі мүмкін; бірақ егер тым көп адам тұтынуға тырысса, олар ресурсты жоя алады. Тегін пайдаланушы мәселесінде жеке адам қоғамдық игіліктің бір бөлігін пайдаланғанда төлем жасамай-ақ пайда көруі мүмкін; бірақ егер мұндай "тегін пайдаланушылар" тым көп болса, ақырында ешкімге "жол ашылмайды". Мысалы, метафизикалық натурализм адам мен қозғалыс адамды құрайтындығына қарамастан, бізді құрайтын элементтер мен физикалық реакцияларға тән қасиеттер біздің мағынамызды толығымен анықтайды деп есептеуге болмайды; себебі, тірі және сау сиыр мен етке тілімделген сиыр – бірдей материя, бірақ осы материяның орналасуы осы әртүрлі жағдайлық мағыналарды аңғартса керек.