Кіріспе
Александр Дюманың 1844 жылғы "Конт Монте-Кристо" романының басты кейіпкері – ойдан шығарылған Эдмонд Дантес (ɛd.mɔ̃ dɑ̃.tɛs) – Александр Дюманың 1844 жылғы "Монте-Кристо графы" атты романының басты кейіпкері және байрондық герой. Романның оқиғасы бойынша, Дантес – ақылды, адал және мейірімді адам, бірақ жасаған жоқ қылмыспен айыпталып, азапқа түскеннен кейін ашулы және кекшіл болып өзгереді. Бостандыққа шығып, зор байлыққа ие болғаннан кейін, ол өзіне көмектескендерге сыйлық беруді және көп жылдық азаптарына кінәлілерді жазалауды міндет деп санайды. Ол Монте-Кристо графы, Аббе Бусони, Лорд Уилмор және Синбад теңізші аттарымен белгілі.
the fictional character
Edmond Dantès (ɛd. mɔ̃ dɑ̃. tɛs) is a title character, Byronic hero and the protagonist of Alexandre Dumas's 1844 adventure novel The Count of Monte Cristo. Within the story's narrative, Dantès is an intelligent, honest and loving man who turns bitter and vengeful after he is framed for a crime he did not commit. When Dantès finds himself free and enormously wealthy, he takes it upon himself to reward those who have helped him in his plight and punish those responsible for his years of suffering. He is known by the aliases The Count of Monte Cristo , Abbé Busoni, Lord Wilmore, and Sinbad the Sailor.
Дантес, бірінші офицер
Оқырман Эдмонд Дантеспен алғаш танысқанда, ол Марсельге «Le Pharaon» (Фараон) сауда кемесінің бірінші теңізшісі болып келеді. Жасы он тоғыз ғана болған жас Дантес сәттілікке қадам басып тұрғандай көрінеді. Сапар аяқталғанымен, бұрынғы капитан Леклер ауырып қайтыс болды. Дантес осы жайтты өзінің басшысы М. Моррельге жеткізеді, ол Дантеске капитандық лауазымын алуға көмектесуге уәде береді. Дантес әкесіне, содан кейін сүйіктісі, жас каталондық Мерседеске асығады, екеуі дереу үйленуге келіседі.
Ұсыныс және тұтқындау
Алайда, неке ешқашан болмайды. Той кешінде Дантес бонапартист, Наполеонның қолдаушысы деп күдікпен тұтқындалып, прокурор Жерар де Вильформен кездесуге әкелінеді. Эдмондты оның кемедегі әріптесі Дэнгларс және Мерседестің қолы үшін бәсекелес Фернан Мондего жасырын түрде жалған айыптаған. Прокурор Де Вильфорт Эдмондтың кінәсіз екенін анықтап, оны босататынын айтады. Одан кейін ол Эдмондты билік органдарына шағымдаған хатта көрсетілген бір дәлелді сұрайды. Хатта Эдмондтың соңғы саяхатында Эльба аралына тоқтағаны және қуылған император Наполеоннан хат алғаны жазылған. Эдмонд капитан Леклер атынан келген, мазмұны Эдмондқа белгісіз хатты тапсырады. Де Вильфорт хатты отқа тастайды, себебі ол оның әкесіне жолданған. Ол тағы да Эдмондты жылдам босатуға уәде береді. Де Вильфорт әкесінен, бейкүнә бонапартисттен бас тартып, хатты Эдмондты емес, өзін қорғау үшін жойды; атын одан әрі сақтау үшін де Вильфорт Эдмондты ешбір тұтқын қашқан емес, ең қауіпті саяси тұтқындар жіберілетін Шато-д'Иф бекінісіне қамауға үкім етеді.
Өкініш пен өзін-өзі өлтіру
Шатоның қараңғы зынданында жалғыздыққа алты ұзақ жылдан кейін, Эдмонд аштыққа келіп өзін-өзі өлтіруге шешім қабылдайды. Оны күштеп тамақтандырудан қорқып, жасырын түрде тағамын сыртқа лақтырып жібереді. Шамамен алты айдан соң, ол өзінің камерасының қабырғасынан қырқылыс естиді. Бұл дыбыстың көзін білу ниетімен, ол қайтадан тамақ ішуге бастайды. Ол қабырғаны бірнеше рет соғып, қырқылыс тоқтағанда, бұл қашуға тырысып жатқан басқа бір тұтқын екеніне көз жеткізеді. Содан кейін ол тамағы берілген қазанды пайдаланып, бұрын қырқылыс естіген жерді қазып, басқа бір тұтқын бостандыққа қашып шығуға тырысып жатыр деген үмітпен жұмыс істейді. Ақыры, Дантес қабырғаның жеткілікті бөлігін бұзып, Фария есімді ескі итальян аббатымен қысқаша амандасады, оны кейде "Есі дұрыс емес дін қызметкері" деп атайды, ол шынымен де бостандыққа қазуға тырысып жатқан еді.
Эдмон мен аббат
Екі тұтқын өте жақын болады, білімді діни қызметкер Дантеске оқу, математика, ғылым, тілдер, философия, тарих, семсерлесу және экономика туралы бар білгенін үйретеді. Олар бірге Эдмондты кім сатқандығын анықтайды, ал Фария оған қарсы болса да, Эдмонд сатқындарынан кек алуды жоспарлайды. Екеуі бірнеше жыл бойы бостандыққа шығу үшін туннель қазып, бірақ қашып үлкермес бұрын Фария қайтыс болады. Әбе Фария қайтыс болғанға дейін Эдмондқа Монте-Кристо аралында жасырылған құпия қазынаның бар екенін айтады. Сол түні Эдмонд өзін ұстазымен, діни қызметкердің мәйіті салынған қап ішінде ауыстырып, түрмеден қашып кетеді. Түрме сақшылары тұтқындарды жерлеудің орнына, оларды қорған қабырғасынан теңізге лақтырып жібереді, аяқтарына темір шар байлап. Өңделген кресттен жасалған пышақпен Эдмонд өзін босатып, су бетіне шығады. Эдмонд түнде дауылдан қорғану үшін жақын маңдағы кішкентай аралға жүзіп жетеді. Ертесі күні ол теңізде келе жатқан контрабандалық кемені көріп, кеме апаттан құтқарылған адам ретінде оны құтқарады. Эдмонд көп ұзамай Монте-Кристо аралында тоқтау жасап, тауар саудасын ұсынады, осы кезде Фарияның қазынасының бар екенін растайды. Осы және келесі сапарларда Эдмонд байлыққа ие болады.
Адалдық пен сатқындық
Марсельге оралғаннан кейін, Эдмонд әкесі аштықтан өлгенін және Мерседес оның сатқындық үшін атқыланғанынан кейін 8 айдан соң Фернанға үйленгенін біледі. Оның ескі көршісі Гаспар Кадерус әлі тірі, ал Эдмонд "Аббат Бюсони" кейпінде онымен кездесіп, көбірек мәлімет алуға тырысады. Кадерус оған Моррелдің Эдмонд үшін әділ сот талғауын қамтамасыз етуге ұмтылғанын және Мерседестің оны босатуды өтінгенін айтады. Сондай-ақ, оған сенімді болғандар көп қиындықтарға тап болғанын, ал оны сатып кеткендер гүлденгенін біледі. Эдмонд Кадеруске ақпарат үшін алғыс айтып, түрмеде тапқан үлкен алмасты сыйлайды. Тек Моррелдің оған адал болғанын түсінген Эдмонд үш түрлі кейіп қабылдайды: лорд Уилмор атанған ағылшын, Томсон мен Френч банктік фирмасының қызметкері және Синбад теңізші. Оларды Моррелді банкроттықтан және өлімге кесілуден құтқару үшін пайдаланады. Содан кейін Эдмонд жасырынып, тоғыз жыл бойы Монте-Кристо графы болып өзгереді.
Париж және граф
Эдмонд париждік қоғамға Монте-Кристо графы ретінде, құпиялы және әсем мінезді адам болып шығады. Ол қазынасын алған аралға құқық белгісін сатып алып, өзін париждік қоғамның жоғары топтарына орналастырады және Францияның ең беделді адамдарының біріне айналады. Осылайша, ол бірнеше күшті адамдармен танысады, олардың ішінде ең танымалдары – Данглар, қазір ол бай банкир; Мондего, қазір Морсерф графы және әскери қаһарман; және М. Виллефорт, қазір корольдің прокуроры, елдегі ең күшті адвокаттардың бірі. Мондего Мерседеске үйленген, және олардың Альберт есімді ұлы бар. Париж қоғамына бекініп, Эдмон Дантестен алыстаған граф, оған опасыздық жасағандарға кек алу жоспарын құрады. Романның соңында Эдмонд түрмеде шіріп кеткенін қалағандардың бәрінен кек алады. Ол Виллефорт пен Мондего жасаған қылмыстарды ашып, олардың беделін түсіріп, полицияны олардың үстіне жібереді; Виллефорт ақылдан адасып, Мондего өз-өзіне қол жұмсайды. Ол Данглардың итальяндық қарақшы Луиджи Вампада уақытша тұтқынға түсуіне жағдай жасайды, оған Эдмондтың күйзелісін түсіндіреді және барлық байлығынан айырады. Романның соңында Эдмонд өзінің тәрбиеленушісі Хейдимен (бұрын Мондегоның құлында болған, Эдмонд азат еткен) бірге кетеді, мағыналы сөздермен: «күтіп, үміттену керек».
Бейнелеу адаптацияларында
Джеймс О'Нилл, драматург Юджиннің әкесі, өзінің мансабында бас рөлді 6000-нан астам рет орындады. Эдмонд Дантес телеарналар мен фильмдерде Джордж Доленц, Алан Бадель, Роберт Донат, Жан Марас, Луи Журдан, Жерар Депардье, Ричард Чемберлен және соңғы кезде Джим Кавизель сияқты актерлер арқылы көптеген рет бейнеленді. Дантес сахнада да сомдалды, соның ішінде романның музыкалық адаптациясында. Жапондық анимациялық телесериал «Ганкуцуо: Монте-Кристо графы» фильмінде оның жапондық нұсқасындағы дауысын Джоджи Наката, ал ағылшын тіліндегі дубляжда Джеймисон Прайс жасайды. Бұдан өзге, оның кем дегенде үш теленовеллаға адаптациясы бар, соңғысы – 2006 жылғы мексикалық «Монтекристо» сериалы. 2011 жылы ABC телеарнасы Дюманың «Монте-Кристо графы» ромасының еркін бейімделуі болған «Кешірім» теледрамасын көрсетті. Онда Дантес кейіпкері актриса Эмили ВанКэмп сомдаған Эмили Торн есімді әйел кейіпкері ретінде бейнеленген. Ол танымал мобильді ойын «Fate/Grand Order»-де «Кекші» класындағы қызметкер ретінде бейнеленген, онда оның кейіпкерін ойын үшін Руи Комацузаки жасап, дауысын Нобунага Шимазаки жазған. Крейг Хорнер «Бір кезде» сериалының алтыншы маусымының екінші эпизодында Монте-Кристо графы рөлін ойнайды. Сериалда Эдмонд барон Дангларстың ауылын өртеп, сүйіктісін өлтіргені үшін кек алады. Эдмонд оны кешкі тойда өлтіреді. Содан кейін оған зұлым патшайым Регина келеді, ол оның кек алуына таңғалып, Эдмондты Ақ ару мен ханзаданы өлтіру үшін жалдайды. Эдмонд патшайымның құрбаны болып көрінеді және Ақ ару мен ханзаданың шарап сақтаушысы болады, бірақ олардың жақсы адамдар екенін білгеннен кейін оларды өлтіруден тартынады. Дегенмен Эдмонд патшалық жұпқа у құюға дайындалады. Румпельштильцкин оларды тірі қалуын қалағандықтан, Эдмондқа ғашық болған ханзаданың қызметшісі Шарлоттаны Аграбанның жыландарынан алынған умен улайды. Бұл Эдмондты Шарлоттаны «Айтылмаған оқиғалар еліне» алып кетуге мәжбүр етеді, онда олардың тарихы «ойналмайды». Бірнеше жыл өткен соң, Зұлым патшайым өзінің қатесін түзеп, тәубеге келгенімен, доктор Джекиллдің сарысуының әсерінен Регина мен патшайым екі бөлек тұлға болып қалады. Эдмонд Шарлоттаның удан өлгенін естіп, Сторибрукке көшіп келген «Айтылмаған оқиғалар елінің» тұрғындарының бірі. Зұлым патшайым Эдмондтың жүрегін алып, оны Ақ ару мен ханзаданы өлтіруге мәжбүрлеуге тырысады. Бұл Регинаға басқа амал қалдырмай, Эдмондты арқасынан пышақтап өлтіруге мәжбүр етеді.
Басқа фильмдерде көрсетілген
Эдмонд Дантес «V for Vendetta» (2005) фильмінің соңғы сахналарында еске алынады; басты кейіпкер Иви Хаммонд, тираниялық «Норсфайр» үкіметін құлату үшін өзін құрбан ететін террорист V-ді Эдмонд Дантес деп сипаттайды. Фильмнің басында V пен Иви 1934 жылғы «Граф Монте-Кристо» фильмін көреді, V оны өзінің сүйікті фильмі деп айтады. Жазушы және режиссер Джон Хьюз мансабының соңында Эдмонд Дантес атты псевдонимді пайдаланды.