Кіріспе

Медициналық көмекке мұқтаж науқастарды тасымалдауға арналған жабдықтар

Салғыш, арба, төсек немесе коляска – медициналық көмекке мұқтаж науқастарды тасымалдау үшін қолданылатын құрал. Негізгі түрі (кереует немесе төсек) екі немесе одан көп адам көтеріп жүруі керек. Дөңгелекті салғыштар (арба, тележка, төсек немесе күйме деп те аталады) көбінесе биіктігі реттелетін рамалармен, дөңгелектермен, тіреулермен немесе сырғалармен жабдықталады. Салғыштарды жедел медициналық жәрдем (ЖМЖ), әскерилер және іздеу-құтқару қызметкерлері көбінесе ауруханадан тыс шұғыл жағдайларда пайдаланады. Сот медицинасында мәйіттің оң қолы салғыштан ілініп тұрады, бұл жедел жәрдем қызметкерлеріне оның жарақат алған науқас емес екенін көрсетеді. Сонымен қатар, АҚШ-та өлім жазасын орындау үшін инъекция жасау кезінде тұтқындарды ұстауға да қолданылады.

Тарих

1380 жылға жуық даты бар қолжазбада, ағаш қаңқаға оралған қайыстан жасалған, алғашқы таспа кездеседі. Қарапайым таспалар 20 ғасырдың ортасына дейін әскерлерде жиі қолданылып келді.

Жүк таспасы

Көбінесе "гүрней" деп жазылады, сондай-ақ "гюерней" немесе "гирней" деп те жазуға болады. Дөңгелекті тасымалдағыштың термині алғаш рет қашан қолданылғаны белгісіз, бірақ ол Тынық мұхиты жағалауының сленгінен шыққан деп саналады. Ауруханада қолданылуы 1930 жылдары бекітілген.

Жіктеу

Жедел жәрдемде қолданылатын тасымалдағыштар дөңгелектерімен жабдықталған, бұл жол төсемімен тасымалдауды жеңілдетеді, сондай-ақ ішінде құлыптағыш және науқасты тасымалдау кезінде бекітуге арналған белдіктер болады. Тасымалдағыштың берік тұтқасы жедел жәрдем көлігінің ішіндегі серіппелі құлыпқа бекітіліп, тасымалдау барысында қозғалысты болдырмайды. Заманауи тасымалдағыштарда аяқтарды автоматты түрде көтеру және түсіру үшін аккумулятормен жұмыс істейтін гидравликалық жүйелер де болуы мүмкін. Бұл EMS қызметкерлерінің жұмысын жеңілдетеді, себебі олар науқастарды қайта-қайта көтеріп-төсеуден арқаларына зақым келтіру қаупіне ұшырайды. Семіз науқастарға арналған арнайы тасымалдағыштар да бар, олар кеңірек конструкцияға және ауыр салмаққа төзуге қабілетті. Тасымалдағыштар әдетте бір рет қолданылатын матамен немесе орамамен жабылады және инфекцияның таралуын болдырмау үшін әр пайдаланғаннан кейін тазаланады. Медициналық жабдықтар мен дәрі-дәрмектерді сақтау үшін сөрелер, ілгектер мен тіреулер де жиі қосылады. Стандартты тасымалдағыштарда бірнеше рет реттеу мүмкіндігі бар. Науқасты ауыстыруды жеңілдету үшін төсекті көтеруге немесе түсіруге болады. Тасымалдағыштың басын науқастың отыратын күйіне (әсіресе тыныс алуы қиын болған жағдайда) көтеруге болады немесе CPR жасау үшін немесе омыртқа жарақаты күдікті болған науқастарды омыртқа тақтасында тасымалдау үшін төмендетуге болады. Аяқтарды тренделенбургтік позицияға көтеруге болады, бұл шок күйіндегі науқастарға көрсетіледі. Кейбір өндірушілер тасымалдағыш, кресло және емдеу немесе процедуралық үстелдің мүмкіндіктерін біріктіретін гибридтік құрылғыларды ұсына бастады.

Негізгі таспалар

Қарапайым салғыштар ең қарапайым түрі болып табылады. Олар жеңіл және тасымалданатын, екі полюстің немесе алюминий түтікшелерінің арасына ілінген матадан немесе басқа синтетикалық материалдан жасалған. Көптегендері апат жағдайларына дайындалған құрал ретінде сақталады және көбінесе бұрынғы әскери жабдық болып табылады. Қалқаланатын салғыштар, сондай-ақ жоғарғы палуба немесе жиналмалы салғыштар деп те аталады, қарапайым салғыштарға ұқсас, бірақ оңай ұстау немесе сақтау үшін салғышты ықшамдауға мүмкіндік беретін бір немесе бірнеше буынды қосылыстарға ие. Кейбір үлгілерде пациенттің Fowler немесе жартылай Fowler күйінде тік отыруына рұқсат етіледі. Roberson ортопедиялық салғышы немесе қап салғышы пациенттерді көтеру үшін қолданылады, мысалы, жерден жедел жәрдем салғысына немесе омыртқа тақтасына көшіру үшін. Салғыштың екі ұшын бір-бірінен ажыратып, оны бойлық бағытта екі бөлікке бөлуге болады. Пациентті жүктеу үшін салғыштың бір немесе екі ұшы ажыратылады, екі жартысы пациенттің астына екі жағынан салынып, қайта біріктіріледі. Семіз пациенттерде салғышты жабатын кезде пациенттің арқасын кездейсоқ қысып алу қаупі бар, сондықтан осы процедураны орындағанда оларды жарақаттамау үшін сақ болу керек. Корзина салғышы немесе Стокс салғышы деп те аталатын салғыштар, қозғалысқа кедергілер немесе басқа да қауіптер бар жерлерде қолдануға арналған: мысалы, шектеулі кеңістіктерде, еңістерде, орманды жерлерде. Нил Робертсон салғышы – бұл тік баспалдақтар, кішкентай люктер және тар өткелдер сияқты тар және шектеулі кеңістіктер арқылы жараланған адамдарды қауіпсіз тасымалдауға арналған салғыш. Нил Робертсон салғышы теңіздік ортада, әсіресе теңіз күштері мен теңіздік құтқару тобында кеңінен қолданылады.

Иілгіш салғыштар

Икемді салғыш, сондай-ақ Reeves sleeve немесе SKED брендтерімен танымал, акроним емес: шын мәнінде, "сырғанақ" және "шлейф" сөздерінің қосындысы. Негізінен тұтқалары бар брезенттен жасалған, ол негізінен науқасты тар кеңістіктерде, мысалы, тар дәліздерде жылжытуға немесе семіз науқастарды көтеруге қолданылады. Ривстің салғыштарында алты тұтқасы бар, бұл бірнеше құтқарушыға науқасты шығаруға көмектесуге мүмкіндік береді.

Дөңгелекті салғыштар

Жедел жәрдем машиналары үшін жиналмалы дөңгелекті төсеніш – биіктігі реттелетін дөңгелекті рамаға орнатылған төсеніш түрі. Әдетте, төсеніштің құрамындағы тіреуіш жедел жәрдем машинасы ішіндегі серпімді құлыпқа бекітіліп, тасымалдау кезінде қозғалысты болдырмайды, олар пішініне байланысты көбінесе «мүйіздер» деп аталады. Ол әдетте бір рет қолданылатын жамылғымен жабылады және инфекцияның таралуын болдырмақ үшін әр науқастан кейін дезинфекцияланады. Оның басты артықшылығы – науқасты және жамылғыны жедел жәрдем бөлімшесіне жеткен кезде бекітілген төсекке немесе үстелге көшіруді жеңілдету. Екі түрі де науқасты бекіту үшін баулармен жабдылуы мүмкін.

Басқа төсеніш түрлері

Нимие таспасы (brancard Nimier) – Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде француз армиясы қолданған таспаның бір түрі. Жарақаттанған адамды арқасына жатқызып, бірақ "отырған күйде" (яғни тізелері ішекке перпендикуляр) орналастыратын. Осының арқасында таспа қысқа болып, окоптарда бұрылуына мүмкіндік берді. Бұл таспалар қазір көбінесе қолданылмайды.