Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Исландиялық жазушы және эсперантист
Icelandic writer and Esperantist
Торбергур Тордарсон (Thórbergur Thórdarson) (Хали и Судурсвейт, 12 наурыз 1888/1889 – Рейкьявик, 12 қараша 1974) – исландиялық жазушы және эсперантист. Иронист, сатирик, өткір сыншы және эксперименталды автофикшн жанрындағы новатор, Торбергур Исландияның 20 ғасырындағы ең сүйікті авторларының бірі саналады. Ол замандастарының арасында ең көрнекті исланд стилистерінің бірі деп есептеледі, оның сөздік қоры теңдесіз, ал жазу өнеріндегі шеберлігі таң қалдырады. Сондықтан оған құрметпен "Маэстро Торбергур" деген лақап берілген. Торбергур өзіндік білім алған. Оның негізінен автобиографиялық туындыларында, "Исленцкур агалл" (1938) және "Офвитинн" (1940) еңбектерінде айтылғандай, Торбергур жастық шағы мен ерте жасында кедейлікте өмір сүрді және орта немесе жоғары білім алуға шамасы жетпеді.
Þórbergur Þórðarson (Thórbergur Thórdarson) (Hali í Suðursveit, 12 March 1888/1889 – Reykjavík, 12 November 1974) was an Icelandic author and Esperantist. An ironist, satirist, volatile critic, and ground breaking achiever in experimental auto fiction, Þórbergur arguably remains among Iceland's most beloved 20th century authors. He is considered one of the greatest Icelandic stylists of his day, with an unrivalled vocabulary and astonishing facility for written expression. Therefore he was respectfully dubbed "Maestro Þórbergur". Þórbergur was an autodidact. As recounted in his largely autobiographical works, Íslenzkur aðall (1938) and Ofvitinn (1940), Þórbergur lived in poverty for much of his youth and early adulthood and could not afford secondary or higher education.
Басты жылдар
1888-1906 жж. Судурсвейтте өсті. 1906-1909 жж. Кеме аспазы болып жұмыс істеді. 1909-1913 жж. Бітірмей оқуын жалғастырды. 1913-1918 жж. Исландия университетінде әдебиет және философияны оқыды, бірақ диплом алуға рұқсат етілмеді. 1916 ж. Исландия сөздігін жинауға кірісті. 1918 ж. Теософия мен йоганы зерттеді. 1918-1925 жж. Мұғалім болып жұмыс істеді. 1924 ж. Оның сүйіктісі Гудбьёрг атты қызды дүниеге әкелді. 1925 ж. Өмірін эсперанто тіліне арнады. 1932 ж. Маргрет Йонсдоттерге үйленді. 1921-1940 жж. Еуропаны кеңінен саяхаттады. 1974 ж. Исландия университетінен құрметті доктор ғылымының дәрежесін алды. 1974 жылғы 12 қарашада Вифильштадир ауруханасында қайтыс болды.
1888 1906 Grew up in Suðursveit. 1906 1909 Worked as a ship's cook. 1909 1913 Attended school without graduating. 1913 1918 Studied literature and philosophy at the University of Iceland but was not allowed to graduate. 1916 Began collecting Icelandic vocabulary. 1918 Delved into theosophy and yoga. 1918 1925 Worked as a teacher. 1924 His mistress gave birth to their daughter, Guðbjörg. 1925 Devotes his life to Esperanto. 1932 Married Margrét Jónsdóttir. 1921 1940 Travelled extensively in Europe. 1974 Received honorary doctorate from the University of Iceland. Nov,12 1974 Died at Vífilsstaðir Hospital.
1934 жылғы нацистерді ренжіткен үшін сот
1934 жылдың қаңтар айында Торбергур социалистік "Alþýðublaðið" газетіне "Нацистердің садистік құштарлығы" ("Kvalaþorsti nazista") атты очерктер сериясын жазды. Исландияның бас прокуроры Тордарсонға қатысты, Адольф Гитлерді "садист" деп атаған мақаланың құрамындағы қастық деп есептелетін баптар бойынша қудалау шараларын қолданды. Исландияның Жоғарғы соты бас прокурормен келісіп, авторды "шетелдік мемлекетті кемсіткені" үшін кінәлі деп тапты. Сот Торбергурды 200 крона айыппұл төлеуге үкім шығарды.
In January 1934, Þórbergur wrote a series of essays for the socialist daily Alþýðublaðið, titled "The Nazis' Sadistic Appetite" ("Kvalaþorsti nazista"). Iceland's public prosecutor filed charges against Þórðarson for supposedly offensive clauses in the article, one of which labelled Adolf Hitler "a sadist". The Supreme Court of Iceland agreed with the prosecutor and found the author guilty of "derogating a foreign nation". The court sentenced Þórbergur to pay a fine of 200 krónur.
Ағылшын тіліндегі аудармалары
Þórbergur-дің ағылшын тіліне аударылған шамалы ғана шығармалары көбінесе оның ірі туындыларының бөліктерінен құралған. «Исленцкур aðall» (1938) кітабының бір бөлігі 1967 жылы «In Search of My Beloved» деген атпен жарияланды. Соңғы жылдары профессор Джулиан Мелдон Д'арси «Bréf til Láru» (1924) кітабынан алынған бір үзіндіні «Мен жүкті болғанда» деген қысқа әңгіме ретінде аударды, сондай-ақ ағылшын тілінде толыққандай жарық көрген тұңғыш кітап – «Тастар сөйлейді» (2012) Þórbergur-дің балалық шағы туралы естеліктері, алғаш рет 1956 жылы «Steinarnir tala» деген атпен басылған. Басқа да аудармалар жұмысы жүріп жатыр.
The relatively little of Þórbergur's work which has been translated into English consists mainly of fragments from his larger works. Portions of Íslenzkur aðall (1938) were published as In Search of My Beloved in 1967. In recent years, Professor Julian Meldon D'arcy has translated a fragment from Bréf til Láru (1924) as a short story, titled "When I got pregnant", as well as the first full book to appear in English translation: The Stones Speak (2012), Þórbergur's childhood memoirs, originally published as Steinarnir tala in 1956. Further translations are in progress.
Мұражай
2006 жылғы 30 маусымда Судурсвейттегі Хали қаласында мұражай және мәдени орталық ашылды. Ол Þórbergssetur деп аталады және Þórbergur-дің өмірі мен еңбектеріне арналған.
On 30 June, 2006, a museum and cultural centre was opened in Hali, Suðursveit. It is called the Þórbergssetur, and is dedicated to Þórbergur's work and life.