Кіріспе

IPA-да ⟨ɾ⟩ арқылы бейнеленген дауысты дауыссыз дыбыстар – кейбір тілдерде қолданылатын дауысты дауыссыз дыбыс түрі. Халықаралық фонетикалық әліпбиде тіс, альвеолярлық немесе поствеолярлық шүмектің немесе қақпақтың белгісі: Питер Ладефогед шүмек тікелей жанасу нүктесіне қысқа ғана тоқтап, ал қақпақ жанасу нүктесіне жанама соқтығысады деген айырмашылықты ұсынды: «Қақпақтар көбінесе тіл ұшын альвеолярлық қырқаның артына тартып, одан кейін алға жылжытып, қырқаға тиеді». Альвеолярлық шүмек пен қақпақтың арасындағы айырмашылықты АПА-да шүмек ⟨ɾ⟩ және қақпақ ⟨ flap⟩ арқылы жазуға болады, ал «ретрофлекс» символы тіл ұшы альвеолярлық қырқаның артына иілгеннен басталады. Бұл айырмашылықты кейбір американдық ағылшын тілінде сөйлейтіндер «potty» (шүмек ⟨ɾ⟩) және «party» (ретрофлекс) сөздерін ажырату арқылы байқауға болады. Егер тіл білушілер шүмек пен қақпақтың арасында айырмашылық жасамаса, альвеолярлар мен тіс дыбыстарын әдетте шүмек деп, ал қалған артикуляцияларды қақпақтар деп атайды. Ешбір тілде бір артикуляциялық нүктеде шүмек пен қақпақ арасында қарама-қайшылық болмайды. Көптеген шетел тілдеріндегі ана тілі емес тілдес адамдар бұл дыбысты «R» дыбысы ретінде талдап, солай түсіндіреді. Сегмент тілде болғанмен, фонемалық емес болса, ол көбінесе альвеолярлық тоқталыс (, , немесе екеуі де) немесе ротикалық дауыссыз дыбыс (мысалы, альвеолярлық діріл немесе альвеолярлық жуықтама) болып табылады. Егер альвеолярлық қақпақ тілдегі жалғыз ротикалық дауыссыз дыбыс болса, оны ⟨ɾ⟩ арқылы транскрипциялауға болады, бірақ бұл символ техникалық тұрғыдан дірілді білдіреді. Кейбір тілдерде айтылатын дауысты альвеолярлық шүмектік үскірме шын мәнінде өте қысқа дауысты альвеолярлық емес үскірме болып табылады.

Пайда болуы

Тіл Word IPA Мағынасы Ескертулер Араб тілі Мысырлық [[Араб әліпбиі 'аяқ' Мысыр араб фонологиясына қараңыз Ливандық [[Араб әліпбиі 'жұмыс ақысы' Марокколық رم / rma[ɾma]'лақты' Оңтүстік Ирактық [[Араб әліпбиі 'Мен қалаймын' Арагондық арагонес 'Арагон' Армян тілі Шығыс [[Армян әліпбиі 'минут' Барлық позицияларда қарама-қайшылықтар. Ассириялық ܪܝܫܐ rìsha 'бас' 'қара' R-мен қарама-қайшы. Астуриялық [[Астуриялық фонология 'сағат' Баск тілімен қарама-қайшы [[Баск орфографиясы 'көру' Баск фонологиясын қараңыз Бенгалдық [[Бенгал әліпбиі 'қайтадан' /r/ негізгі түсінігі. Басқаларында [ ~ ] сәйкес келеді және сөздің ортасында және соңында [r] қарсы келеді. Бенгал фонологиясын қараңыз Каталондық [[Каталон орфографиясы 'алаяқтық' Каталон фонологиясын қараңыз Даниялық [[Дания алфавиті 'Солтүстік' Фонетикалық дауыстылар арасындағы интервокалды түсінігі мүмкін. better 'жақсы' [ ~ ~ ] интервокалды аллофонымен еркін өзгеріс. Австралиялық ағылшын фонологиясын, Жаңа Зеландия ағылшын фонологиясын және Flapping-ты қараңыз. Жаңа Зеландиялық Дублин интервокалды аллофонды қараңыз. Жергілікті Дублинде ол жаңадан және негізгі ағымнан өзгеше болуы мүмкін. Ағылшын фонологиясы және Flapping Солтүстік Америка Ольстер Батыс Өлке Ирланд тілінде үш 'үш' Консервативті акцент. Басқа акценттердегі [ ~ ~ ] -ке сәйкес келеді. Шотландиялық көптеген сөйлейтіндер. Басқалары [ ~ ]. Ескірек айтылуы Аллофон Скуз [[Грек әліпбиі / 'сан' Біраз кері тартылған. Қазіргі грек фонологиясының ең көп таралған түсінігі. Hindustani [[Devanāgarī/ 'Менің' Интервокалды позициядағы /r/ аллофоны. Хинди фонологиясын қараңыз Ирланд тілі [[Ирланд орфографиясы 'адам' Ирланд фонологиясын қараңыз Киньяруанда у Руанда 'Руанда' Жапон тілі [[Канжи /こころ [[Жапон тілінің романдалуы#Хепберн 'жүрек' Өзгеріледі Жапон фонологиясын қараңыз Қазақ тілі [[Қазақ алфавиттері/[[Қазақ алфавиттері 'беру' Қазақ фонологиясын қараңыз Корей тілі 여름 / [[Корей тілінің қайта қаралуы 'жаз' /l/ аллофоны дауыстылар арасында немесе дауысты мен /h/ арасында. Малай тілі ратос / ratus'жүз' /r/ жалпы түсінігі. Трилл [] немесе постсальвеолярлық жуықтама [] болуы мүмкін. Малай фонологиясын қараңыз Маори whare 'үй' Кейде трилленген. Маратхи [[Devanāgarī 'жел' Непал тілі [[Devanāgarī 'жұлдыз' /r/ дыбысының интервокалды аллофоны. Непал фонологиясын қараңыз Норвегиялық [[Норвегиялық фонология 'тек' Диалектіге байланысты трилл, жуықтама немесе ұвуляр түрінде жүзеге асырылуы мүмкін. Норвегия фонологиясын қараңыз Одия [[Одия жазуы/'түн' Поляк тілі [[Поляк орфографиясы 'қайсысы' Кейде жуықтама, фрикатив және сирек трилл болуы мүмкін. Поляк фонологиясын қараңыз Португал тілі [[Португал орфографиясы 'тарелка' Диалектіге қарай өзгеріп отыратын тіс ретрофлексі бар аллофондар. Тек дауысты аралық жағынан , оның ауызша аллофондарымен қарама-қайшы. Португал фонологиясын қараңыз Шотланд гаэль тілі [[Шотланд гаэль тілінің орфографиясы 'үлкен' r-дің жаппай және бастапқы емес кең формасы. Көбінесе жай ғана транскрипцияланады. Бастапқы жаппай кең форма - трилл, ал жұқа форма (кейбір диалекттерде) - трилл. Шотланд гаэль тілінің фонологиясын қараңыз. Испан тілі [[Испан тіліндегі орфография 'қымбат' қарама-қайшылықтар Испан тіліндегі фонология Тагалог [[Филиппин тіліндегі орфография 'әзіл' Тагалог тіліндегі фонология Тамил மரம்'ағаш' Тамил тіліндегі фонология Тай тілінде кейбір сөйлейтіндерพระ / prá'монах' Түрік тілі [[Түрік алфавиті 'аралық' Интервокалды; басқа жерде толық байланыс жасамауы мүмкін. [[Кирилл жазуы/yomgir/یامغیر 'жаңбыр' Денти альвеоляр. бара' 'айтуға' дыбыспен тіс жапсырмасы дауысты аралық күйде.

Пайда болуы

Тіл Сөз IPA Мағынасы Ескертулер Ағылшын тілінде Естуарлық жиырма 'жиырма' Кейбір сөйлеушілер үшін, әсіресе жылдам немесе бейресми сөйлеуде, дыбыстар арасындағы әлсіз дауыссыздың аллофоны. Ағылшын фонологиясы, Солтүстік Америка ағылшын аймақтық фонологиясы және тілдің соқтығысуы туралы қараңыз. Солтүстік Америка Гуарани тілінде [[Guarani alphabet 'жақсы' Мұрындық үйлесім нәтижесінде пайда болған мұрынды аллофон. Гуарани тілі § Мұрындық үйлесім қараңыз.