Эрнст Аббе: ғалым, кәсіпкер және әлеуметтік реформатор
Ernst Abbe
Эрнст Аббе – неміс физигі, кәсіпкер, әлеуметтік реформатор. Carl Zeiss AG негіздерінің бірі, оптикалық құралдарды дамытушы. Өмірі мен еңбектері туралы оқыңыз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Неміс физигі, кәсіпкер және әлеуметтік реформатор Эрнст Карл Аббе (23 қаңтар 1840 – 14 қаңтар 1905) – неміс бизнесмені, оптикалық инженер, физик және әлеуметтік реформатор. Отто Шотт пен Карл Цейсспен бірге ол көптеген оптикалық құралдарды жасады. Сондай-ақ, ол ғылыми микроскоптар, астрономиялық телескоптар, планетарийлер және басқа да озық оптикалық жүйелерді өндіретін неміс Carl Zeiss AG компаниясының тең иесі болды.
German physicist, entrepreneur, and social reformer
Ernst Karl Abbe (23 January 1840 – 14 January 1905) was a German businessman, optical engineer, physicist, and social reformer. Together with Otto Schott and Carl Zeiss, he developed numerous optical instruments. He was also a co owner of Carl Zeiss AG, a German manufacturer of scientific microscopes, astronomical telescopes, planetariums, and other advanced optical systems.
Жеке өмір
Эббе 1840 жылдың 23 қаңтарында Эйзенах қаласында Георг Адам Эббе мен Элизабет Кристина Бархфельдт отбасында дүниеге келді. Ол қарапайым отбасынан шыққан – әкесі жіп илеу фабрикасының бригадирі болған. Әкесінің жұмыс берушісінің көмегімен Аббе орта мектепте оқып, 1857 жылы Эйзенах гимназиясын жақсы бағалармен бітіріп, университетке түсуге қажетті біліктілікті алды. Мектепті бітірген кезде оның ғылыми қабілеті мен зор жігері көріне бастады. Сондықтан, отбасының қаржылық жағдайы қиын болса да, әкесі Аббеге Йена (1857–1859) және Геттинген (1859–1861) университеттерінде оқуға қолдау көрсетуге шешім қабылдады. Одан кейін Геттинген обсерваториясында және Франкфурттағы Физикалық қоғамда (1824 жылы Иоганн Вольфганг фон Гёте құрған және бүгінге дейін бар физика мен химияға қызығушылық танытқан азаматтардың бірлестігі) екі қысқа мерзімді жұмысы болды. 1871 жылы ол математик және физик Карл Снеллдің қызы Эльза Снеллге үйленді, ол Аббедің ұстаздарының бірі болған. Кейбір дереккөздерде оның әйелінің аты Елизавета деп көрсетілген.
Abbe was born 23 January 1840 in Eisenach, Saxe Weimar Eisenach, to Georg Adam Abbe and Elisabeth Christina Barchfeldt. He came from a humble home – his father was a foreman in a spinnery. Supported by his father's employer, Abbe was able to attend secondary school and to obtain the general qualification for university entrance with fairly good grades, at the Eisenach Gymnasium, which he graduated from in 1857. By the time he left school, his scientific talent and his strong will had already become obvious. Thus, in spite of the family's strained financial situation, his father decided to support Abbe's studies at the Universities of Jena (1857–1859) and Göttingen (1859–1861). This was followed by two short assignments at the Göttingen observatory and at Physikalischer Verein in Frankfurt (an association of citizens interested in physics and chemistry that was founded by Johann Wolfgang von Goethe in 1824 and still exists today). In 1871, he married Else Snell, daughter of the mathematician and physicist Karl Snell, one of Abbe's teachers,refn|group=nb|Some sources give his wife's name as Elisabeth.