Кіріспе
Orchidaceae тұқымдасына жататын гүлді өсімдіктер туысы Cymbidium /s//ɪ//m/'/b//ɪ//d//i//ə//m/, көбінесе қайық орхидеясы деп аталады. Бұл тұқымдасқа мәңгі жасыл гүлді өсімдіктер кіреді. Бұл орхидеялар эпифиттік, литофиттік, жер бетінде өсетін немесе сирек жапырақсыз сапрофиттік шөптер болып келеді, көбінесе псевдобульбалары бар. Әрбір псевдобульбаның немесе жаңа өркеннің екі қатарында үштен он екіге дейін жапырақ орналасады, олар бірнеше жыл бойы сақталады. Псевдобульбаның түбінен өсетін, бұтақталмаған гүл сабағында бірнеше гүл орналасқан. Гүлдің сепальдері мен жапырақшалары бір-біріне ұқсас, бірақ ерекшеленеді. Лабеллум қалған жапырақшалар мен сепальдерден айқын түрде ерекшеленеді және үш бөліктен тұрады. Тропикалық және субтропикалық Азиядан Австралияға дейін табиғатта шамамен елу бес түрі және одан астам он алты табиғи гибриді кездеседі. Симбидиумдар бау-бақша өсімдіктері ретінде кең танымал және олардың көптеген сорттары өрістелген. Cymbidium mannii геномы эпифитизм мен crassulacean қышқылы метаболизмін зерттеу үшін секвенирленген.
another use
Cymbidium /s//ɪ//m/'/b//ɪ//d//i//ə//m/, commonly known as boat orchids, is a genus of evergreen flowering plants in the orchid family Orchidaceae. Orchids in this genus are epiphytic, lithophytic, terrestrial or rarely leafless saprophytic herbs usually with pseudobulbs. There are usually between three and twelve leaves arranged in two ranks on each pseudobulb or shoot and lasting for several years. From one to a large number of flowers are arranged on an unbranched flowering stem arising from the base of the pseudobulb. The sepals and petals are all free from and similar to each other. The labellum is significantly different from the other petals and the sepals and has three lobes. There are about fifty five species and sixteen further natural hybrids occurring in the wild from tropical and subtropical Asia to Australia. Cymbidiums are well known in horticulture and many cultivars have been developed. The genome of Cymbidium mannii has been sequenced to study epiphytism and crassulacean acid metabolism.
Сипаттама
Cymbidium тұқымдасына жататын өсімдіктер эпифиттік, литофиттік немесе топырақта өсетін өсімдіктер, немесе сирек кездесетін жапырақсыз сапрофиттер. Барлығы симподиалды мәңгі жасыл шөптер. Кейбір түрлерінің жіңішке сабақтары болса, көбінесе сабақтары псевдобульбаларға айналады. Егер бар болса, екі қатарға орналасқан үштен он екіге дейін жапырақтары бірнеше жыл сақталады. Жапырақтардың түбірі кеуіп қалғаннан кейін қалып, псевдобульбаны қоршап жататын қабықшаны құрайды. Гүлдер бұтақталмаған гүлшоғыр сабағында орналасады, ол псевдобульбаның түбінен немесе сирек жапырақ қойнауынан өседі. Гүлдің торабы мен жапырақшалары әдетте жұқа, ет тәрізді және бірін-біріне ұқсас. Лабеллум (басқа орхидеялардағыдай, өте өзгерген үшінші жапырақша) басқа жапырақшалар мен тораптардан ерекшеленеді. Ол кейде бағанаға байланысқан немесе оған біріккен болады. Лабеллум үш бөліктен тұрады: бүйір бөліктері тік, кейде бағананы қоршап тұрады, ал орталық бөлігі көбінесе төмен қарай иілген. Тозаңданудан кейін көптеген ақшыл тұқымдары бар теріссіз қапшық пайда болады.
Таксономия және атау беру
Cymbidium туысы алғаш рет 1799 жылы Олоф Шварц Nova acta Regiae Societatis Scientiarum Upsaliensis журналында Epidendrum aloifolium L. (Cymbidium aloifolium) түрінің сипаттамасына сүйене отырып, ресми түрде сипатталған. Cymbidium атауы латын тіліндегі cymba сөзінен шыққан, ол "кесе", "астау" немесе "қайық" деген мағынаны білдіреді, сондай-ақ кішірткіш жұрнағы - idium қосылған. 1984 жылы Кристофер Сет және Филипп Крибб туысты Cyperorchis, Jensoa және Cymbidium үш кіші туысына бөлді, әрі әр кіші туысты бөлімдерге жіктеді. 1988 жылы Дюпуи мен Крибб бұл бөлімдерді өзгертті.
Бағбандықта қолдану
Симбидиум (қысқаша Cym.) – әлемдегі ең көне бау-бақшалық орхидеялардың бірі. Олар б.з.д. 200 жылға жуық Цзинь әулетінің қолжазбаларында және Конфуций еңбектерінде кездеседі. Бүгінде олар ең көп өсірілетін орхидеялардың бірі. Симбидиум әдемі гүлшоғырларымен көзге түседі және үй жағдайында өсіруге ең аз талапкер орхидеялардың қатарына жатады. Жақсы гүлдеуі үшін күздің аяғында күндізгі және түнгі температура арасында айқын айырмашылық болуы керек. Өсімдіктерді күзде түнгі температура 0,6 градусқа дейін төмендегенше сыртта қалдыру қажет. Симбидиумда зиянкестер мен аурулар аз кездеседі, бірақ олар шырыштар, кенелер және вирустық ауруларға шалдығуы мүмкін.
Cymbidiums have few pests or diseases but can be affected by aphids, spider mites and viral diseases.