Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ішек қабыну ауруы
Intestinal inflammatory disease
Энтерит – жіңішке ішектің қабынуы. Көбінесе Serratia сияқты патогенді микроорганизмдермен ластанған тамақ немесе су ішуден туындайды, бірақ НҚҚҚ (NSAID), сәулелік терапия, сондай-ақ целиак ауруы сияқты аутоиммундық жағдайлар да себеп болуы мүмкін. Симптомдары: іш ауыру, ішек түйілу, диарея, дегидратация және қызба.
Enteritis is inflammation of the small intestine. It is most commonly caused by food or drink contaminated with pathogenic microbes, such as Serratia, but may have other causes such as NSAIDs, radiation therapy as well as autoimmune conditions like coeliac disease. Symptoms include abdominal pain, cramping, diarrhoea, dehydration, and fever.
Белгілері мен симптомдары
Энтериттің белгілері мен көріністері өте әртүрлі болып келеді және нақты себебіне, сондай-ақ жеке ерекшеліктер мен ауру сатысы сияқты басқа да факторларға байланысты өзгереді. Көріністеріне іш ауруы, іштің түйілуі, диарея, дегидратация, қызба, лоқсығу, құсу және салмақ жоғалту кіруі мүмкін.
Signs and symptoms of enteritis are highly variable and vary based on the specific cause and other factors such as individual variance and stage of disease. Symptoms may include abdominal pain, cramping, diarrhea, dehydration, fever, nausea, vomiting, and weight loss.
Иммундық медиацияланған
Крон ауруы – сонымен қатар аймақтық энтерит деп те аталады, ол асқазан-ішек жолының кез келген бөлігінде кездесуі мүмкін. Крон ауруы ең көп кездесетін жері, тоқ ішек қатысқан немесе қатыспаған күйде, терминальді илеумде (жіңішке ішектің соңғы бөлігі). 40% жағдайда ол кіші ішекпен ғана шектеледі. – Эозинофилдер асқазан-ішек жолы мен қан тамырларында жиналып, полиптердің пайда болуына, некрозға, қабынуға және ойық жараларға алып келетін сирек және әртүрлі жағдай. Көбінесе атопия тарихы бар пациенттерде кездеседі, бірақ жалпы алғанда сирек кездесетін ауру.
Crohn's disease – also known as regional enteritis, it can occur along any surface of the gastrointestinal tract. The most common location for Crohn's disease to manifest, with or without the involvement of the colon or other parts of the GI tract, is in the terminal ileum (the final segment of the small intestine). In 40% of cases, it is limited to the small intestine. – a rare and heterogeneous condition where eosinophils build up in the gastrointestinal tract and blood vessels, leading to polyp formation, necrosis, inflammation and ulcers. It is most commonly seen in patients with a history of atopy, however is overall relatively uncommon.
Жұқпалы энтерит
Германияда жұқпалы энтерит жағдайларының 90% төрт патоген – норовирус, ротавирус, кампилобактер және сальмонеллалар тудырады. Жұқпалы энтериттің басқа да жиі кездесетін себептері – шигелла және E. coli сияқты бактериялар, сондай-ақ аденовирус, астровирус және калицивирус сияқты вирустар. Басқа, сирек кездесетін патогендерге Bacillus cereus, Clostridium perfringens, Clostridium difficile және Staphylococcus aureus жатады. Кампилобактер jejuni жұқпалы энтериттің ең көп таралған көздерінің бірі және диареямен екі жасқа дейінгі балаларда кездесетін ең көп таралған бактериялық патоген. Бұл ауру ластанған су мен тамақ, көбінесе құс еті мен сүт тұтынумен байланысты. Адамдардың қоршаған ортадағы антигенге үнемі тозуы, антиденелердің ерте дамуына алып келеді, сондықтан дамушы елдерде аурудың ауырлығы азаяды. Бұл оны әлемде балалардың ауыр диареясы мен диареяға байланысты өлім-жітімнің ең көп таралған себебіне айналдырады. Бұл асқазан-ішек жолының қабынуына және некроз сегменттеріне әкеледі. Бұл ауру дамушы елдерде жиі кездеседі, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Германияда да тіркелген. Көп жағдайда жеткілікті қан ағынын қамтамасыз етеді. Ол ірі қан тамырларының бітелуі болмағанда мезентериялық қан тамырларының циркуляциялық шогынан дамиды, көбінесе гипертония, аритмия немесе диабет сияқты басқа жағдайлармен байланысты. Кіші ішектің тарылуы немесе толық жабылуы мүмкін болғандықтан, көбінесе хирургиялық емдеу қажет. Бұл қабырғаның тесілуіне және перитонитке әкелуі мүмкін.
In Germany, 90% of cases of infectious enteritis are caused by four pathogens, Norovirus, Rotavirus, Campylobacter and Salmonella. Other common causes of infectious enteritis include bacteria such as Shigella and E. coli, as well as viruses such as adenovirus, astrovirus and calicivirus. Other less common pathogens include Bacillus cereus, Clostridium perfringens, Clostridium difficile and Staphylococcus aureus. Campylobacter jejuni is one of the most common sources of infectious enteritis, and the most common bacterial pathogen found in two year old and smaller children with diarrhoea. It has been linked to consumption of contaminated water and food, most commonly poultry and milk. The disease tends to be less severe in developing countries, due to the constant exposure which people have with the antigen in the environment, leading to early development of antibodies. This makes it the most common cause of severe childhood diarrhoea and diarrhea related deaths in the world. This causes inflammation and segments of necrosis throughout the gastrointestinal tract. It is most common in developing countries; however, it has also been documented in post World War II Germany. allowing for sufficient blood flow in most situations. It develops due to circulatory shock of mesenteric vessels in the absence of major vessel occlusion, often associated with an underlying condition such as hypertension, arrhythmia, or diabetes. Surgical treatment is usually required due to the likelihood of stenosis or complete occlusion of the small intestine. This has the potential for perforation of the wall, leading to peritonitis.
Радиациялық энтерит
Асқазан-ішек жолының қабынуы ішекке немесе жамбас аймағына сәулелік терапиядан кейін жиі кездеседі. Егер ол ем басталғаннан кейінгі алғашқы үш айдың ішінде пайда болса, ол ерте саналады, ал үш айдан кейін пайда болса, кешіктірілген деп есептеледі. Ерте сәулелік энтерит крипта эпителийінің жасушаларының өлімінен және одан кейінгі шырышты қабынудан туындайды, бірақ көбінесе сәулелік терапия аяқталғаннан кейін басылады. Кешіктірілген сәулелік энтерит – ішек қабырғасының көп бөлігіндегі өзгерістерге байланысты күрделі патогенезі бар созылмалы ауру.
Inflammation of the gastrointestinal tract is common after treatment with radiation therapy to the abdomen or pelvis. It is classified as early if it manifests within the first three months, and delayed if it manifests three months after treatment. Early radiation enteritis is caused by cell death of the crypt epithelium and subsequent mucosal inflammation, however usually subsides after the course of radiation therapy is completed. Delayed radiation enteritis is a chronic disease which has a complex pathogenesis involving changes in the majority of the intestinal wall.
Диагностика
Пациенттің белгілері мен симптомдары идиопатиялық болған жағдайда диагноз қою оңай болуы мүмкін. Дегенмен, көп жағдайда бұл солай болмайды, себебі энтеритті қоздыратын көптеген патогендер, әсіресе аурудың бастапқы кезеңінде ұқсас симптомдарды көрсетеді. Атап айтқанда, кампилобактер, шигелла, сальмонелла және тағы да көптеген бактериялар шешіліп кететін жедел колитті, яғни ішек қабырғасының қабынуын тудырады, ол микроскоп астында ұқсас көрінеді. Гистопатологиялық зерттеу үшін үлгі алуға биопсия қажет болуы мүмкін.
Diagnosis may be simple in cases where the patient's signs and symptoms are idiopathic. However, this is generally not the case, considering that many pathogens which cause enteritis may exhibit similar symptoms, especially early in the disease. In particular, campylobacter, shigella, salmonella and many other bacteria induce acute self limited colitis, an inflammation of the lining of the colon which appears similar under the microscope. A biopsy may be required to obtain a sample for histopathology.
Емдеу
Жеңіл жағдайлар көбінесе емдеуді қажет етпейді және сау адамдарда бірнеше күннен кейін өзінен-өзі кетеді. Бір литр таза суға бір шай қасық тұз, сегіз шай қасық қант және бір апельсиннің шырынын ерітіп, қарапайым ауызша су толықтыру терапиясын (ОРТ) жасауға болады. Зерттеулер бактериялық себепті инфекциялық энтерит симптомдарының ұзақтығын қысқартуда антибиотиктердің тиімді екенін көрсетті, бірақ инфекциялық энтерит өзі-өзінен шектелетін болғандықтан, әдетте антибиотиктермен емдеу қажет емес. Эозинофильді гастроэнтеритті емдеу үшін негізгі емдеу көбінесе кортикостероидтік препараттар болып табылады, себебі олардың эозинофильді гастроэнтеритті басқаруда жақсы тиімділігі дәлелденген. Басқа емдеулерге тағамдық аллергиядан аулақ болу үшін диетаның өзгеруі, азатиоприн және меполизумаб, омализумаб, инфликсимаб және адалимумаб сияқты антиденелер кіреді.
Mild cases usually do not require treatment and will go away after a few days in healthy people. A simple oral rehydration therapy (ORS) can be made by dissolving one teaspoon of salt, eight teaspoons of sugar and the juice of an orange into one litre of clean water. Studies have shown the efficacy of antibiotics in reducing the duration of the symptoms of infectious enteritis of bacterial origin, however antibiotic treatments are usually not required due to the self limiting duration of infectious enteritis. For treating eosinophilic gastroenteritis, the main treatment is usually a corticosteroid medication, as these have been shown to have good efficacy in managing eosinophilic gastroenteritis. Other treatments include modifying diets to avoid food allergies, azathioprine and antibodies, including mepolizumab, omalizumab, infliximab, and adalimumab.
Этимология
Энтерит (/ɛ//n//t//ə/'r//ai//t//ᵻ//s/) сөзі entero және itis біріктіретін түбірлерді пайдаланады, екеуі де грек тілінен келген неолатын сөздері, тиісінше ἑντερον (enteron, жіңішке ішек) және ιτις (itis, қабыну).
The word enteritis (,/ɛ//n//t//ə/'/r//ai//t//ᵻ//s/) uses combining forms of entero and itis, both Neo Latin from Greek, respectively from ἑντερον (enteron, small intestine) and ιτις ( itis, inflammation).