Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Папуа-Жаңа Гвинея архипелагы
Archipelago of Papua New Guinea
Луизиада архипелагы – Папуа-Жаңа Гвинеядағы коралл рифтерімен жиі шектесетін он үлкен жанартау аралдары мен 90 кішігірім коралл аралдарынан тұрады. Ол Жаңа Гвинеядан оңтүстік-шығысқа қарай 200 км қашықтықта орналасқан, Соломон теңізінің солтүстігі мен Корал теңізінің оңтүстігі арасында кеңістікке жайылып, жартасқа толы. Аралдардың жалпы жер ауданы шамамен , ал ең ірісі – Ванатинаи (Тагула). Рогея, Самарай және Сариба аралдары Жаңа Гвинеяға жақын орналасқан, ал Мисима, Ванатинаи және Россель аралдары шығысқа қарай жатыр.
The Louisiade Archipelago is a string of ten larger volcanic islands frequently fringed by coral reefs, and 90 smaller coral islands in Papua New Guinea. It is located 200 km southeast of New Guinea, stretching over more than and spread over an ocean area of between the Solomon Sea to the north and the Coral Sea to the south. The aggregate land area of the islands is about , with Vanatinai (Tagula) being the largest. Rogeia, Samarai and Sariba lie closest to New Guinea, while Misima, Vanatinai, and Rossel islands lie further east.
Тарих
Аралдар 1606 жылы Луис Ваэс де Торрес басқарған испан экспедициясымен ашылған, ол Оңтүстік Америкадан Австралияны іздеу үшін шыққан Фернандес де Кирос флотының бір бөлігі болды. Торрес экспедициясы Базилаки аралы сияқты әртүрлі аралдарды аралап, оны 1606 жылдың шілде айында Сан-Буэнавентура деп атады. Бұл аралдарға малай және қытай теңізшілері де одан бұрын келген болуы мүмкін. Бір ғасырдан астам уақыт өткен соң, 1768 жылы Луи Антуан де Бугенвиль аралдарға сапар шегіп, оларды Франция королі Луи XV құрметіне атады. 1793 жылы адмирал Бруни д'Энтрекасто және 1849 жылы капитан Оуэн Стэнли да сапар жасады. 1942 жылы осы маңызда Жапондықтар басып алғаннан кейін Коралл теңізі шайқасы болды. Дебойн аралдары 1942 жылғы Дебойнға жасалған шабуылдардың ортасы болды.
The islands were discovered by a Spanish expedition led by Luis Váez de Torres in 1606, that was part of the Fernandez de Quiros fleet which had sailed from South America in search of Australia. The Torres expedition visited various islands including Basilaki Island, which he named San Buenaventura in July 1606. It is possible that Malay and Chinese sailors also visited the islands earlier. More than a century later, in 1768, Louis Antoine de Bougainville visited the islands and named them for Louis XV, the king of France. Visits were also paid by Admiral Bruni d'Entrecasteaux in 1793 and Captain Owen Stanley in 1849. The 1942 Battle of Coral Sea was fought nearby, after Japanese occupation in the same year. The Deboyne Islands were the site of the 1942 Raids on Deboyne.
Жаңбырлы ормандар
Аралдар ылғалды тропикалық климатқа ие және көбінесе тропикалық ылғалды кең жапырақты ормандармен жабылған. Луизиада архипелагының жаңбырлы ормандары ерекше экологиялық аймақты құрайды және онда көптеген эндемикалық түрлер, соның ішінде бірнеше эндемикалық ағаштар (Pandanus, Diospyros және Hopea туыстарынан), сондай-ақ бес эндемикалық бақа түрі, екі эндемикалық кесіртке түрі және бес эндемикалық құс түрі кездеседі.
The islands have a moist tropical climate, and are largely covered with tropical moist broadleaf forests. The Louisiade Archipelago rain forests form a distinct ecoregion, and are home to a number of endemic species, including several endemic trees (in genera Pandanus, Diospyros, and Hopea), as well as five endemic frog species, two endemic lizard species, and five endemic bird species.
Үкімет
Архипелаг жергілікті басқару деңгейі (LLG) аймақтарына бөлінеді: Бунвабвана ауылдық (батыс бөлігі, Басилакимен), Луизиад ауылдық (орталық бөлігі, Мисимамен) және Ялеямба (шығыс бөлігі, Росселл және Ванатинаи аралдарымен). LLG аймақтары Милне шығанағының Самарай-Муруа ауданының құрамына кіреді. Луизиад ауылдық LLG-нің орталығы – архипелагтың халық орталығы саналатын Мисима аралындағы Бвагоя. Ялейамбаның орталығы Рамбузо мен Джинго (Росселл) арасында әр екі жыл сайын ауыстырылады. Бунвабвананың орталығы Луизиад архипелагындағы Самарай қаласы болған, бірақ жақында Папуа-Жаңа Гвинеяның құрлық бөлігіндегі Алотау қаласына көшірілді.
The archipelago is divided into the Local Level Government (LLG) areas Bwanabwana Rural (western part, with Basilaki), Louisiade Rural (central part, with Misima), and Yaleyamba (eastern part, with Rossell and Vanatinai islands). The LLG areas are part of Samarai Murua District of Milne Bay. The seat of the Louisiade Rural LLG is Bwagaoia on Misima Island, the population center of the archipelago. The seat of the Yaleyamba is changed every couple of years between Rambuso and Jingo (Rossell). The seat of the Bwanabwana was Samarai from the Louisiade archipelago, but was recently transferred to the mainland of Papua New Guinea to the city of Alotau.