Кіріспе
Нақты анықталған пайыздық мөлшерлеме. Тиімді жылдық пайыздық мөлшерлеме (ТЖПМ), жылдық тиімді пайыздық мөлшерлеме, жылдық баламалы мөлшерлеме (ТБМ) немесе жай ғана тиімді мөлшерлеме – қарыз немесе қаржы өнімі бойынша пайыздық мөлшерлеме, егер өсім бір жыл ішінде жинақталса және сол кезеңде еш төлем жасалмаса. Бұл номиналды пайыздық мөлшерлемеге негізделген, жыл соңында төленетін құрама өсім. Ол әртүрлі жинақтау периоды бар қарыздардың пайыздық мөлшерлемелерін салыстыру үшін қолданылады. Заңнамалық анықтамаға байланысты тиімді пайыздық мөлшерлеме жылдық пайыздық мөлшерлемеден (ЖПМ) жоғары болуы мүмкін, себебі ЖПМ әдісі мерзімдік өсім жинақталған соң төленетінін көрсетеді және құрама өсімді ескермейді, ал тиімді мөлшерлеме мерзімдік мөлшерлемені жылдық мөлшерлемеге ауыстыру арқылы есептеледі, егер мерзімдік өсім төленбесе, болашақ өсім негізгі сома мен ағымдағы өсімге жинақталады. ТЖПМ Еуропалық Одақта және көптеген басқа елдерде стандарт болып табылады, ал ЖПМ көбінесе АҚШ-та қолданылады. Жылдық пайыздық табыс немесе тиімді жылдық табыс – салымдар немесе инвестициялар үшін, мысалы, депозиттік сертификат үшін қолданылатын ұқсас түсінік. Қарыз алушының қарызы несие беруші үшін инвестиция болғандықтан, екі термин де қарастырылып отырған мәселеге байланысты бір операцияға қолданылуы мүмкін. АҚШ қазынашылық векселі сияқты купонсыз облигациялар үшін тиімді пайыздық мөлшерлеме орнына жылдық тиімді дисконттық мөлшерлеме көрсетілуі мүмкін, себебі купонсыз облигациялар номиналды құнынан арзанға сатылады.
The effective interest rate (EIR), effective annual interest rate, annual equivalent rate (AER) or simply effective rate is the percentage of interest on a loan or financial product if compound interest accumulates over a year during which no payments are made. It is the compound interest payable annually in arrears, based on the nominal interest rate. It is used to compare the interest rates between loans with different compounding periods. Depending on the jurisdictional definition, the effective interest rate may be higher than the annual percentage rate (APR), since the APR method reflects the annual total interest charge assuming periodic interest is paid as soon as it accrues and does not take compounding into account. By contrast, the EIR annualizes the periodic rate with compounding by computing the effects of compounding assuming no periodic payment of interest, so that future interest accrues on both the principal and the current interest. EIR is the standard in the European Union and many other countries, while APR is often used in the United States. Annual percentage yield or effective annual yield is the analogous concept for savings or investments, such as a certificate of deposit. Since a loan by a borrower is an investment for the lender, both terms can apply to the same transaction, depending on the point of view. For a zero coupon bond such as a US treasury bill, an annual effective discount rate may be specified instead of an effective interest rate, because zero coupon bonds trade at a discount from their face values.
Нақты пайыздық мөлшерлеме (бухгалтерлік есеп)
Бухгалтерлік есепте "тиімді пайыздық мөлшерлеме" термині тиімді пайыздық әдіс бойынша пайыздық шығындарды немесе табысты есептеуге қолданылатын мөлшерлемені білдіреді. Бұл жылдық тиімді мөлшерлемеден өзгеше және көбінесе жылдық сыйақы мөлшерлемесі (APR) ретінде көрсетіледі.