Кіріспе

Үшінші тараптың қаражатты ұстау шарты – ақшаны ескроуға беру

Ескроу – үшінші тараптың (эскроу агенті немесе сақтаушы) негізгі мәміле жасасушы тараптар үшін ақшаны немесе мүлікті қабылдап, таратуға арналған шарттық келісім, мұнда қаражатты тарату мәміле жасасушы тараптар келіскен шарттарға байланысты болады. Мысалдарға брокердің өзінің тапсырыс берушісі немесе басқа да тұлға үшін транзакция аяқталғанға дейін немесе тоқтатылғанға дейін қаражатты сақтауға арналған шотын ашу; немесе мүліктік салықтар мен сақтандыру төлемдері сияқты міндеттемелерді төлеу үшін қарыз алушының атына ашылған сенімдік шот кіруі мүмкін. Бұл сөз ескі француз тіліндегі escroue сөзінен шыққан, ол қағаздың бөлігі немесе парқшаны білдіреді; бұл үшінші тарап мәміле аяқталғанға дейін сақтайтын құжатты көрсетеді.

Интернет бойынша депозиттік шот

Интернет-эскроу интернет-аукциондары мен коммерцияның пайда болғаннан бері бар. Ол онлайн-сферада сенімді орнатуға мүмкіндік берген көптеген жаңалықтардың бірі болды. Дәстүрлі эскроу сияқты, интернет-эскроу ақшаны тәуелсіз және лицензиясы бар үшінші тараптың бақылауына беру арқылы жұмыс істейді, бұл сатып алушы мен сатушыны мәміле кезінде қорғау үшін жасалады. Екі тарап та мәміленің шарттары бойынша орындалғанын растағаннан кейін ақша босатылады. Егер мәміле кезінде тараптар арасында дау туындаса, дауды шешу процесі басталады. Эскроудағы ақшаның тағдыры дауды шешу процесінің нәтижесімен анықталады. Бизнес пен жеке сауданың интернетте өсуімен бірге дәстүрлі эскроу компаниялары жаңа технологиялармен ысталды. АҚШ-та Калифорнияның Бизнес бақылау департаменті 2001 жылдың 1 шілдесінен бастап интернет-эскроу компанияларын лицензияланған класс ретінде мойындады. Алғашқы лицензия алған интернет-эскроу компаниясы – 1999 жылы Fidelity National Financial құрған Escrow.com болды. Еуропалық Одақта 2009 жылдың 1 қарашасынан бастап қолданысқа енген Төлем қызметтері туралы директива алғаш рет тиісті лицензиясы бар және мемлекеттік реттеуге бағынған өте төмен бағалы интернет-эскроу қызметтерін енгізуге мүмкіндік берді. ЕО-дағы нормативтік база осы веб-негізгі эскроу қызметтеріне, халықаралық сатып алушылар мен сатушылар үшін банктер ұсынатын қымбат аккредитивтерге ұқсас жұмыс істейтін, бірақ мыңдаған еуро емес, центтермен төленетін, коммерциялық операциялардың қауіпсіздігін арттыруға мүмкіндік береді. Интернетте жалған эскроу әдістері қолданылып жүр. Интернет-аукцион қатысушысын сендіру үшін, алаяқ үшінші тарап эскроу қызметін ұсынуы мүмкін. Жәбірленуші алаяқтың заңды эскроу қызметіне ұқсас эскроу сайты жасағанын білмейді. Жәбірленуші ақшаны алаяқ компанияға жібереді және ештеңе алмай қалады. Басқа жағдайда, жәбірленуші тауарды алаяққа жіберіп, эскроу сайты арқылы төлем күтеді, бірақ ол ешқашан түспейді, себебі ол заңсыз. Нағыз онлайн-эскроу компаниялары мемлекеттік тізілімде тіркелген, және пайдаланушыларға онлайн-тізілімді тәуелсіз тексермей, эскроу қызметін пайдаланбау кеңес беріледі. Қазіргі уақытта АҚШ Федералды үкіметі онлайн-эскроу қызметтеріне лицензия бермейді. Дегенмен, кейбір штаттар онлайн-эскроу қызметтеріне өз лицензияларын ұсынады, мысалы Калифорнияның Бизнес департаменті және Аризонаның Қаржы институттары департаменті.

Банктік қызмет

Ескроу автоматты банктік және сату автоматтары саласында қолданылады. Мысалы, автоматты банкоматтар (ATM), бұл машинаға клиент салған ақшаны жеке сақтап тұруға мүмкіндік беретін функция, егер клиент санау нәтижесімен келіспесе, ақша қайтарылады. Тағы бір мысал – сату автоматы, онда клиент ақшасы мәміле толығымен аяқталғанға дейін жеке ескроу аймағында сақталады. Егер қандай да бір мәселе туындаса және клиент ақшаны қайтару түймесін басқанда, монеталар ескроудан қайтарылады; егер мәселе болмаса, олар машинаның монета жинағышына түседі.

Зияткерлік меншік

Бағдарламалық жасақтаманың бастапқы кодын эскроу агенттері басқа эскроу компаниялары қолма-қол ақшаны сақтайтындай сақтайды. Кейде адам SaaS немесе десктоптық бағдарламалық жасақтама келісімшартының шарттары бойынша бағдарламалық жасақтамаға (бастапқы кодты қоса алғанда) иелік ете бермейді немесе оған құқығы болмайды. Әдетте, бұл мәселе техникалық қиындықтар туғанда ғана көрінеді, яғни күтпеген қызмет тоқтаулары, жұмыс істемеу уақыты, қосымшаның мүмкіндіктерін жоғалту және деректердің жоғалуы. Егер эскроу келісімі болмаса, бұл бизнеске қосымша шығындар әкеледі, себебі олар осы мәселелерді шешу үшін бағдарламалық жасақтама жеткізушіге тәуелді болып қалады. Эскроу – бұл бағдарламалық жасақтаманың бастапқы кодын үшінші тарап – эскроу агенті тапсырыс беруші мен жеткізуші атынан сақтайтын жүйе. Халықаралық шығармашылық тіркелім сияқты ақпаратты эскроу агенттері интеллектуалдық меншік және басқа да ақпаратты сақтайды. Мысалдарға әндер мен ән мәтіндері, өндірістік жобалар мен зертханалық жазбалар, сондай-ақ телешоулар мен фильмдердің сценарийлері жатады. Бұл заңды меншік құқығын белгілеу үшін жасалады, ал тәуелсіз эскроу агенттері ақпараттың меншік құқығын, мазмұнын және жасалған күнін куәландырады.

Заң

Ескроу сот жүйесінде де танымал. Осылай аталатын ескроу қорлары топтық сот ісі немесе қоршаған ортаны қорғау ісінде қолма-қол ақшалай төлемнен түскен қаражатты бөлу үшін жиі қолданылады. Бұл ретте, сотталған тарап жеке талапкерлерге немесе сот белгілеген мақсаттарға (мысалы, қоршаған ортаны қалпына келтіру немесе зиянды әсерін азайту) сот шешімінен түскен қаражатты бөлуге жауапты болмайды. Сотталған тарап сот шешімінің (немесе келісімнің) толық сомасын сот басқаратын немесе тағайындаған ескроу қорға төлейді, ал қор ақшаны бөліп таратады (көбінесе сот шешімінен түскен қаражат есебінен өзінің шығындарын өтейді).

Жылжымайтын мүлік

АҚШ-та эскроу төлемі – ипотекалық төлемнің жылжымайтын мүлік салығы мен қауіптен сақтандыру төлеміне бөлінген бөлігі. Бұл ипотекалық төлемнің негізгі сомасы мен пайызынан артық сома болып табылады. Эскроу төлемі салық пен сақтандыру төлеуге жұмсалатындықтан, оны "T&I" деп атайды, ал негізгі сома мен пайыздан тұратын ипотекалық төлем "P&I" деп аталады. Барлық элементтердің қосындысы "PITI" деп аталады, яғни "Негізгі сома, Пайыз, Салық және Сақтандыру". Кейбір ипотекалық компаниялар клиенттерден мүлік салығы мен қауіптен сақтандыруды төлейтін эскроу шот ашуды талап етеді. Ал кейбіреулері оны клиенттерге мүмкіндік ретінде ұсынады. Федералды тұрғын үй басқармасы (FHA) берген несиелер сияқты кейбір несие түрлері несие берушіден несиенің барлық мерзіміне эскроу шот ашуды талап етеді. Тіпті пайыздық ставкасы тұрақты болған жағдайда да, ай сайынғы ипотекалық төлемдер мүлік салығы мен сақтандыру сыйақысының өзгеруіне байланысты өзгеруі мүмкін. Мысалы, егер қауіптен сақтандыру сыйақысы жылына 120 долларға өссе, бұл айырманы өтеу үшін эскроу төлемі айына 10 долларға арттырылуы керек (ипотекалық компания қауіптен сақтандыру сыйақысы үшін күтілгеннен 120 доллар артық төлеген кезде туындаған эскроу тапшылығын толықтыруға қоса). RESPA ережелеріне сәйкес, эскроу төлемі мүлік салығы мен сақтандырудың өсуін ескере отырып, кем дегенде әр 12 ай сайын қайта есептелуі керек. Бұл эскроу талдауы деп аталады. Салық пен сақтандыру төлеуге жұмсалатын эскроу төлемі – ұзақ мерзімді эскроу шот болып табылады, ол жылдар бойы немесе несие мерзіміне дейін сақталуы мүмкін. Эскроу жылжымайтын мүлік мәмілесін аяқтауды жеңілдету үшін қолданылатын қысқа мерзімді шотты да білдіруі мүмкін. Мұндай эскроуда, сатып алушы мен сатушы тікелей келісім жасасудың орнына, эскроу компаниясы мәмілені аяқтауға қатысты барлық құжаттар мен ақшаны сақтайды. Мәміле аяқталуға дайын болған кезде, эскроу компаниясы барлық қаражатты және құжаттарды тиісті иелеріне жібереді және құжатты тиісті органдарда тіркейді. Соттар кейде мүдделі тарап ретінде әрекет етеді, мүлікті сақтайды, ал ықтимал иелер арасындағы даулар шешілгенге дейін мүлік кімге тиесілігін анықтайды.

Құрама және сатып алулар

Ескроу-келісімдер көбінесе бірігулер мен сатып алу операцияларының бөлігі ретінде қолданылады, сатушы(лар) берген кепілдіктер мен өтемақыларды күшейтеді. Бұл әсіресе сатушының кредиттік тәуекелі төмен болғанда және сатып алушы олардан кез келген соманы қайтарып ала алмауы мүмкін деп алаңдағанда жиі кездеседі. Көптеген басқа ескроу түрлерінен өзгеше, корпоративтік мәмілелердегі ескроу-келісімдер көбінесе активтің берілуін аяқтау үшін ғана емес, сонымен қатар ұзақ мерзімге жасалады. Әдетте, ескроу агенті ескроу қорларына қатысты талаптың негізділігін бағалауға міндетті болады, бұл тараптар арасындағы дауға әкелуі мүмкін. Қорлар ұзақ сақталуына байланысты, ескроу-келісімдер басқа ескроу-келісімдерден өзгеше мәселелерді қарастыруы керек, мысалы: (i) тараптарға ақпарат ұсыну; (ii) қорлар бойынша алынған сыйақыны пайдалану; және (iii) қаржы мекемесінің кредиттік жағдайы.

Құмар ойындар

Мысалы, екі адам болашақта қандай да бір оқиғаның нәтижесін болжауға болады. Олар үшінші, бейтарап, бейтарап тұлғадан - мүдделі тараптан - өздері салған ақшаны ("салымдар") ұстауын сұрайды ("салымдар"). Іс-шара болғаннан кейін мүдделі тарап бастапқы (немесе басқа) тараптардың біріне немесе екеуіне де оқиғаның нәтижесіне және бұрын шешілген шарттарға сәйкес үлестіреді. Сонымен қатар, сенімгерлер көбінесе мүдделі тараптар ретінде әрекет етеді, мысалы, бенефициарлар кәмелетке толғанға дейін мүлікті ұстайды.

Құқықтық салдарлар

Барлық ескроу келісімдері ескроу агентіне заңды сенімгердің міндеттерін жүктемейді, және мұндай көптеген келісімдерде ескроу агенттері тек өте қатыгез немқұрайлылық стандартына сәйкес келеді және өтемақы және зиянсыздандыру ережелерінен пайдаланады. Егер ескроу агенті мемлекеттік органмен лицензияланған болса, онда әлдеқайда жоғары заң стандарттары қолданылуы мүмкін.