Есептесу мерзімін ұзарту және дисконттау механизмі

Кіріспе

Кредитор борышкерден ақы алу үшін төлемдерді кешіктірген жағдайда

Қаржы саласында дисконттау – борышкерге белгілі бір мерзімге төлемдерді кешіктіру құқығын алу механизмі. Анығырақ айтқанда, қазіргі уақытта ақшасы бар тарап, болашаққа төлеуді кейінге жылдыру құқығын сатып алады. Бұл мәміле адамдардың көпшілігі өлім-жітім, шыдамсыздық және маңыздылық факторларына байланысты кейінге қалдырылған пайыздан гөрі ағымдағы пайызды артық көретініне негізделген. Дисконт, яки алым, – қазіргі уақыттағы қарыз сомасы мен болашақта қарызды өтеу үшін төленетін сома арасындағы айырмашылық. Дисконттық кіріс – бастапқы қарыздың (бастапқы міндеттеме) бір жылға төлеуді кейінге жылдыру үшін төленуге тиіс пропорционалды үлесі. Адам белгілі бір кезеңде инвестицияланған ақшадан табыс табуға мүмкіндігі болғандықтан, көптеген экономикалық және қаржылық модельдер дисконттық кірістің сол ақшаны басқа салаға (ұқсас тәуекелге ие активтерге) инвестициялаудан алынатын табыс деңгейімен тең деп есептейді. Бұл ұғым төлемді кейінге жылдыру кезеңінде ақшаны пайдалана алмаудың мүмкіндік шығынымен байланысты. Дисконттық кіріс пен басқа қаржы активтерінен алынатын табыс арасындағы қарым-қатынас әртүрлі нарықтық бағалардың өзара байланысын қарастыратын экономикалық және қаржылық теорияларда талқыланады, сондай-ақ капиталистік баға механизмі арқылы Парето оптималдығына жету жолдары зерттеледі. Қазіргі міндеттемелерді төлеуді кейінге жылдыру арқылы, ақша иесі төлемді кейінге жылдыру кезеңінде инвестициядан түсетін табысты жоғалтқан адамға өтемақы төлейді. Бұл факт ақшаның уақыт құнымен және оның есептеулерімен тікелей байланысты. «Ақшаның уақыт құны» төлемнің «болашақ құны» мен сол төлемнің «қазіргі құны» арасындағы айырмашылықты көрсетеді. Инвестициядан алынатын табыс төлемнің болашақ және қазіргі құны арасындағы айырмашылықты бағалауда басты фактор болуы керек, және нарықтың бағасы ең маңыздысы болып табылады. Сондықтан, қаржы секторының әртүрлі нарықтарында табылған инвестициядан алынатын табыспен алдын ала анықталатын «дисконттық кіріс» ақшаның уақыт құнын есептеу үшін, белгілі бір кезеңде қаржылық міндеттемені төлеуді кейінге жылдыру үшін қажетті «дисконтты» анықтау үшін қолданылады.

In finance, discounting is a mechanism in which a debtor obtains the right to delay payments to a creditor, for a defined period of time, in exchange for a charge or fee. Essentially, the party that owes money in the present purchases the right to delay the payment until some future date. This transaction is based on the fact that most people prefer current interest to delayed interest because of mortality effects, impatience effects, and salience effects. The discount, or charge, is the difference between the original amount owed in the present and the amount that has to be paid in the future to settle the debt. The discount yield is the proportional share of the initial amount owed (initial liability) that must be paid to delay payment for 1 year. Since a person can earn a return on money invested over some period of time, most economic and financial models assume the discount yield is the same as the rate of return the person could receive by investing this money elsewhere (in assets of similar risk) over the given period of time covered by the delay in payment. The concept is associated with the opportunity cost of not having use of the money for the period of time covered by the delay in payment. The relationship between the discount yield and the rate of return on other financial assets is usually discussed in economic and financial theories involving the inter relation between various market prices, and the achievement of Pareto optimality through the operations in the capitalistic price mechanism, The person delaying the payment of the current liability is essentially compensating the person to whom he/she owes money for the lost revenue that could be earned from an investment during the time period covered by the delay in payment. This fact is directly tied into the time value of money and its calculations. The "time value of money" indicates there is a difference between the "future value" of a payment and the "present value" of the same payment. The rate of return on investment should be the dominant factor in evaluating the market's assessment of the difference between the future value and the present value of a payment; and it is the market's assessment that counts the most. Therefore, the "discount yield", which is predetermined by a related return on investment that is found in the different markets in the financial sector, is what is used within the time value of money calculations to determine the "discount" required to delay payment of a financial liability for a given period of time.

Басқа жеңілдіктер

Маркетингтегі жеңілдіктер туралы ақпарат алу үшін жеңілдіктер мен қосымшалар, сатуға ынталандыру және баға белгілеу тақырыптарын қараңыз. Дисконтталған ақша ағыны туралы мақалада жылжымайтын мүлік инвестицияларындағы дисконттау және тәуекелдер туралы мысал келтірілген.