Кіріспе
Үнді саясаткері (туған 1937)
Яшвант Синха (туған 6 қараша 1937) – үнді әкімшісі және саясаткер. Ол 1990 жылдан 1991 жылға дейін Премьер-министр Чандра Шехар кезінде, ал 1998 жылдың наурызынан 2002 жылдың шілдесіне дейін Премьер-министр Атал Бихари Важпаи кезінде Қаржы министрі қызметін атқарды. Сонымен қатар, 2002 жылдың шілдесінен 2004 жылдың мамырына дейін Сыртқы істер министрі болды. 2018 жылдың 21 сәуірінде партиядан кеткенге дейін ол БЖП-ның жетекші тұлғаларының бірі болды. 2022 жылы ол оппозициядан Үндістан Президентігіне кандидат болды.
Ерте өмір
Синха Бихар штатының Патна қаласында қайаста отбасында дүниеге келген. Патна университетін тарих мамандығы бойынша бітірген. 1958 жылы саяси ғылымдар магистрі дәрежесін алды. 1971 жылдан 1973 жылға дейін ол Батыс Германияның Бонн қаласындағы Үндістан елшілігінде бірінші хатшы (сауда) болып қызмет етті. Содан кейін 1973-1974 жылдары Франкфуртта Үндістанның бас консулы болды. Осы салада жеті жылдан астам жұмыс істегеннен кейін ол сыртқы сауда және Үндістанның Еуропалық экономикалық қауымдастығымен қарым-қатынастарына қатысты мәселелерде тәжірибе жинақтады. Одан кейін Бихар штатының өнеркәсіптік инфрақұрылым департаментінде және Үндістан үкіметінің өнеркәсіп министрлігінде шетелдік өнеркәсіптік ынтымақтастық, технология импорты, зияткерлік меншік құқығы және өнеркәсіптік келісімдер мәселелерімен айналысты. Кейін 1980-1984 жылдары Үндістан үкіметінің Жер үсті көлігі министрлігінде бірлескен хатшы болып қызмет етті, оның негізгі міндеттері жол көлігі, порттар және теңіз көлігі болды. 1984 жылы қызметтен кетті.
Жаната Дал
Синха 1984 жылы Үнді әкімшілік қызметінен кетіп, «Жантата» партиясының мүшесі ретінде белсенді саясатқа қатысты. 1986 жылы партияның жалпыүнділік хатшысы болып тағайындалды және 1988 жылы Раджья Сабхаға (Үнді парламентінің Жоғарғы палатасы) мүше болып сайланды. 1989 жылы «Жаната Дал» партиясы құрылғанда, ол партияның Бас хатшысы болып тағайындалды. 1990 жылдың қарашасынан 1991 жылдың маусымына дейін Чандра Шехар кабинетінде Қаржы министрі қызметін атқарды.
БЖП
1996 жылғы маусым айында ол БЖП Ұлттық өкілі болды. 1998, 1999 және 2009 жылдары Хазарибаг округінен БЖП үміткері ретінде Лок Сабхаға сайланды. 1998 жылғы наурыз айында қаржы министрі болып тағайындалды. 2002 жылдың 1 шілдесінде Сыртқы істер министрі болып тағайындалды. 2004 жылғы Лок Сабха сайлауында ол Үнді коммунистік партиясының (ХКП) Бхубнешвар Прасад Мехтадан жеңілді. 2005 жылы парламентке қайта оралды. 2009 жылдың 13 маусымында ол БЖП вице-президенті лауазымынан қанағаттанды. 2018 жылы ол "партияның жағдайы" және "Үндістандағы демократия үлкен қауіпке тап болған" деген себептермен БЖП-дан кетті. Сондай-ақ, Яшвант Синхаға қатысты UTI жеңілдіру схемасына қатысқан деген айыптар да болды. 2017 жылдың 4 сәуірінде Синха, БЖП депутаты Маниш Джайсвал және тағы 150 адаммен бірге діни процессия өткізуге тырысқандары үшін Хазарибаг ауданында ұсталды. Полиция оларды тоқтатып алғанда, оның қолдаушылары наразылық білдіріп, полицияға тас лақтырған деген күдік туды.
ТМК және 2022 жылғы президенттік сайлау науқаны
2021 жылғы 13 наурызда ол 2021 жылғы Батыс Бенгалия штатының сайлаулары алдында БЖД партиясына қарсы күресу үшін ТМК партиясына қосылды. 2021 жылғы 15 наурызда Мамата Банерджи басқаратын партияның вице-президенті болып тағайындалды. Ол 2022 жылғы президенттік сайлауда оппозицияның президенттік кандидаты ретінде бірауыздан сайланды, бұл оны президенттікке ұсынылған алғашқы AITC жетекшісі етті.
Қаржы министрі
2002 жылдың 1 шілдесіне дейін Сина қаржы министрі болды, содан кейін ол сыртқы істер министрі Жасвант Сингхпен қызметін ауыстырды. Синха қызмет еткен кезеңде үкіметінің бірнеше маңызды саяси бастамаларын кері қайтаруға мәжбүр болды, бұл оған көп сын әкелді. Дегенмен, Синха Үндістан экономикасын тұрақты өсу жолына қойған бірқатар маңызды реформаларды жүзеге асырғаны үшін кеңінен мақталады. Олардың ішінде нақты пайыздық ставкаларды төмендету, ипотекалық сыйақы бойынша салық жеңілдіктерін енгізу, телекоммуникация секторын либерализациялау, Ұлттық тас жолдар басқармасын қаржыландыруға көмектесу және мұнай өнеркәсібін дерегуляциялау кіреді. Сина сонымен қатар Үндістан бюджетін жергілікті уақыт бойынша сағат 17:00-де ұсынудың 53 жылдық дәстүрін бұзған тұңғыш қаржы министрі ретінде танымал. Бұл практика британдық билік кезінде қалыптасқан және Үндістан парламентіне емес, британдық парламентке ыңғайлы уақытта (11:30 GMT) бюджетті ұсынуға бағытталған. Сина қаржы министрі қызметіндегі жылдары туралы "Свадеши реформаторының мойындауы" атты жанды еңбек жазды. Оппозиция және саяси бақылаушылар Яшвант Синханы ұлы Жаянт Синханы Хазарибагтан сайлауға түсу үшін ізбасар ретінде ұсыну арқылы жемқорлықты қолдауға тырысқанын айыптайды, партияның басқа да адал мүшелерінің мүдделерін ескермеген. Бірақ ол ұлының кандидатурасын партиялық шешім деп түсіндіруге тырысты.
Құрметтер
2015 жылы ол Францияның ең жоғары азаматтық наградасы – «Құрмет Легионы» офицерімен марапатталды. Ол Францияның Қаржы министрі, Сыртқы істер министрі қызметтерін атқарғаны және халықаралық мәселелерге бағалы үлес қосқаны үшін осы наградаға ие болды.
Жеке өмір
Синха бихари қайаста отбасында дүниеге келген. Оның көптеген қызығушылықтары бар, оның ішінде кітап оқу, бағбандалықпен айналысу және адамдармен қарым-қатынас жасау. Ол көп саяхат еткен және бірнеше саяси және әлеуметтік делегацияларды жетекшілік еткен. Синха Үндістан атынан көптеген келіссөздерде маңызды рөл атқарды. Синханың әйелі – Нилима Синха, Үндістанның белгілі балалар жазушыларының бірі және Балалар жазушылары мен суретшілер қауымдастығының президенті. Олардың Шармала есімді қызы және Жаянт пен Сумант Синха есімді екі ұлы бар. Синха "Свадеши реформаторының толғаныстары" деген тақырыпта блог жазады. Ол Адитья Синхамен бірлесіп "Үндістан бұзылды" кітабын жазған.