Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мюзикл
Джо Стаффордтың "Мен вальс естіп тұрмын ба?" альбомы
Musical
the Jo Stafford album
"Мен вальс естіп тұрмын ба?" мюзиклының авторы Артур Лоуренс, музыкасын Ричард Роджерс, ән сөздерін Стивен Сондхайм жазған. Ол Лоуренстің 1952 жылғы "Күкі уақыты" пьесасынан бейімделген, бұл пьеса 1955 жылы Кэтрин Хепберннің басты рөлде ойнаған "Жазғы уақыт" фильмінің негізі болды.
Do I Hear a Waltz? is a musical with a book by Arthur Laurents, music by Richard Rodgers, and lyrics by Stephen Sondheim. It was adapted from Laurents' 1952 play The Time of the Cuckoo, which was the basis for the 1955 film Summertime starring Katharine Hepburn.
Өмірбаян
Лоранс бастапқыда Ричард Роджерстің музыкасы, Оскар Хаммерштейннің сөздері және Мэри Мартиннің Леона Самиштің басты рөліндегі кішкентай камералық мюзикл ретінде жоспарлаған. Алайда, жоба дамып келе жатқанда Хаммерштейн қайтыс болды, ал Лоранс пен Ричард Роджерстің қызы Мэри Роджерс Стивен Сондхаймды ән сөздерін жазуға шақырды. Дегенмен, Роджерс түпнұсқалық пьесаны музыкалық қойылымға бейімдеуге болмайды деп ойлады, Сондхайм онымен келісті. Питер Филичияның айтуынша, "Сондхайм бастапқыда мюзиклге қатысуға құлшынбады, бірақ Лоранс оны іздегендіктен және ол жаңа болғанда 'Вест-Сайд Стори' үшін оны ұсынғандықтан, ол келісім берді. Сонымен қатар, оның қайтыс болған ұстазы Оскар Хаммерштейн оған Роджерстің лириктерінің орнына өтуді ұсынған еді". Бродвей қойылымын өндіретін Роджерс, Мартиннің Леона рөліне тым егде жасты екенін айтты. Франко Зефирелли режиссерлікке бірінші таңдау болды, ол Лоранс, Сондхайм және Роджерспен кездесті, бірақ олардың әңгімесі кезінде Роджерс ұйықтап қалды. Лоранс Роджерс ішімдік ішкенін сезді, кейін Роджерстің пәтеріндегі унитаздың резервуарынан жасырылған арақ бөтелкесін тапқанда, болжамының дұрыс екенін түсінді. Композитордың созылмалы ішімдік ішуі репетиция кезеңінде де, Бостонның Колониал театрындағы және Нью-Хейвеннің Шуберт театрындағы Бродвейге дейінгі қойылымдарда да үлкен мәселе тудырды. Лоранс Джон Декстерді қойылымды қоюға шақырды, бірақ кейін бұл шешіміне өкінді. Декстер Леона рөлін Элизабет Алленге беруді талап етті, ол Лоранстың пікірінше, актерлік және ән айту қабілеттеріне ие болғанымен, кейіпкерге қайшы келетін салқын мінезді болды. Роджерстің Сондхаймға жасаған жаман қарым-қатынасы лирикті жобаға апатияға, тіпті ашуға толтырды, бірақ ол кәсібилігін сақтап қалды. Алғашқы көрсетілім сәтсіз аяқталды, Декстер бірден қызығушылығын жоғалтып, жұмыстың көп бөлігін көмекші хореографы Уэйкфилд Пулге тапсырды. Герберт Росс би кезеңдерімен жұмыс істеу үшін шақырылды және соғысқан тараптар арасында делдалдық жасаған әйелі Нора Кейді әкелді. Ол қиын міндетке тап болды, өйткені Роджерс Сондхаймның ән сөздерін "қоқыс" деп ашық түрде сынады, сондай-ақ Лорансты репетициялардан толығымен шеттетуге ұйғарды.
Laurents originally conceived the production as a small chamber musical with music by Richard Rodgers, lyrics by Oscar Hammerstein, and Mary Martin in the lead role of spinster Leona Samish. By the time the project began to jell, however, Hammerstein had died, and Stephen Sondheim was asked by Laurents and Mary Rodgers, Richard Rodgers' daughter, to write the lyrics. Even so, Rodgers felt that the original play did not lend itself to musicalization; Sondheim agreed. According to Peter Filichia, "Sondheim didn't want to do the musical in the first place, but given that Laurents sought him – and had recommended him for 'West Side Story' when he was a novice — he accepted. Also a factor was that his now deceased mentor Oscar Hammerstein had recommended that he succeed him as Rodgers' lyricist." Rodgers, who was producing the Broadway production, rejected Martin as too old for Leona. Franco Zeffirelli was the first choice for director, and he met with Laurents, Sondheim, and Rodgers, who fell asleep during their discussion. Laurents suspected Rodgers had been drinking, and when he discovered a bottle of vodka secreted in the toilet tank during a later visit to the Rodgers apartment, he realized he had been correct. The composer's chronic drinking proved to be a major problem throughout the rehearsal period and pre Broadway run at the Colonial Theatre in Boston and the Shubert Theatre in New Haven. Laurents suggested that John Dexter direct the show, but later regretted the choice. Dexter insisted on giving the lead role of Leona to Elizabeth Allen, who Laurents felt could manage the acting and singing but had a cold personality too contrary to that of the character. Rodgers' mistreatment of Sondheim left the lyricist feeling apathetic if not outright sour about the project, but he maintained his professionalism. The first run through was disastrous, and Dexter immediately lost interest, leaving most of the work to his assistant choreographer Wakefield Poole. Herbert Ross was called in to work on the dance routines and brought with him his wife Nora Kaye, who served as a mediator among the warring factions. She was faced with an arduous task, given Rodgers' open dismissal of Sondheim's lyrics as "shit," as well as his eventual ban of Laurents from rehearsals completely.
Қысқаша мазмұны
Нью-Йорк қаласының хатшысы Леона Самиш Венецияға ("Біреу оянды") келеді, ол Pensione Fioria-да тұрады, онда оны иесі Фиория ("Бұл аптада американдықтар") қарсы алады. Ол жерде ол Римде тұратын және Венецияға демалуға келген американдық Эдди мен Дженнифер Йегерді, сондай-ақ туристік сапармен келген McIlhennys есімді егде жастағы жұпты ("Не істейміз? Ұшамыз!") кездестіреді. Дүкен терезесіндегі рубин шыны тостағанды көріп, Леона оны қарап шығу үшін ішке кіреді. Иесі Ренато ди Росси оған бұл 18-ғасырдың нағыз туындысы екенін, емес, көшірме емес екенін айтады. Ол оған жұптасқан тостақанды тауып беруге ұсынып қана қоймай, қаланың көрікті жерлерін көрсетуге де дайын екенін білдіреді. Леона оның ұсынысын қабылдамай кетеді, бірақ келесі күні тостақанды сатып алу үшін қайта оралады. Кейін сол күні қонақ үйге екінші тостақан салынған жәшік жеткізіледі. Біраз уақыттан соң Ренато Леонаны сол күні кешке Сан-Марко алаңында кофе ішуге шақырады. Макилхеннилер оған өзіне ұқсас тостақан жиынтығын сатып алғанын көрсеткенде, Леона Ренато олардың құнын дұрыс бағаламады деп ойлайды, бірақ Синьора Фиория олардың антиквариат екеніне сендіреді. Кейін күні Ренатоның ұлы Вито Леонаға Ренатоның кездесуге кешігіп баратынын, өйткені балаларының бірі ауырып, дәрігерге көрінуі керек екенін айтады. Ренатоның үйленгенін білген Леона кездесуді тоқтатады. Ол пенсияға келіп, әйелімен көп жылдан бері бір-бірін жақтырмайтынын, бірақ ажырасуға болатыны жоқ екенін түсіндіреді, себебі елде мұндайға рұқсат жоқ, сонымен қатар олардың балалары бар. Леонаның пікірінше, оның некеден тыс қатынастарға бейжай қана қарауы дұрыс емес, бірақ ол өзін оған тартылған сезінеді және кездесуге келіседі. Ал Ягерлер өздерінің мәселелерімен күресіп жатыр. Эдди Синьора Фиорияға ғашық болып, АҚШ-қа қайтып, олардан қашықтауға ниеттенетінін мәлімдейді. Ренато Леонаға гранаттан жасалған әдемі әшекей сыйлайды, ол оның сыйлығына қуанып, Венецияда қалуын ұзартады. Ол пенсия бағында кеш өткізеді, ал кештің барысында Ренатоның ұлы Вито әкесіне зергер одан ақша талап ететінін айтады. Бұл сөзді естіп, Леона оған қуана ақша береді. Бірақ Ренато әшекейді сатудан комиссия алғанын білгенде, ол оны тек ақшаға қызығушылық танытқан деп айыптап, ол кетеді. Фиория мен Дженнифер Леонаны жұбатуға тырысады, ол мас күйінде Эдди мен Фиорияның бұрынғы күні бірге болғанын айтады, бірақ сәтке дейін өкінеді ("Барлығы Леонаны жақсы көреді"). Келесі күні Ягерлер мен Макилхеннилер пансионаттан шығып кетеді, ал Фиория бәрінің кетіп, келесі қонақтарға жол ашқанына қуанышты ("Өткен аптадағы американдықтар"). Ренатоның оянғанға дейін осында болғанын естіген Леона оның дүкеніне кешірім сұрауға барады, бірақ ол оған оның өмірге деген күрделі көзқарасынан қарым-қатынас жасау мүмкін емес екенін айтады. Ол оған деген сезімін жоғалтып, олар достасқан күйі ажырасады ("Рақмет көп").
New York City secretary Leona Samish arrives in Venice ("Someone Woke Up"), where she is staying at the Pensione Fioria, where she is greeted by owner Fioria ("This Week Americans"). There she meets Americans Eddie and Jennifer Yaeger, who are living in Rome and have come to Venice for a vacation, and the McIlhennys, an older couple on a package tour ("What Do We Do? We Fly!"). While shopping, Leona sees a ruby glass goblet in a store window and goes inside to inspect it. The owner, Renato di Rossi, tells her it is an authentic 18th century piece, not a reproduction. He offers not only to find her a matching glass to make up a pair, but to show her the sights of the city, as well. Leona refuses his offer and leaves, but returns the next day to buy the goblet. Later that day, a package with a second goblet is delivered to the hotel. Soon after, Renato arrives to invite Leona to join him for coffee in Piazza San Marco that evening. When the McIlhennys show her their purchase of a set of glasses exactly like hers, Leona believes Renato misrepresented their value, but Signora Fioria assures her they are antiques. Later in the day, Renato's son Vito comes to tell Leona that Renato will be late for their meeting because one of his children is ill and needs to see a doctor. Realizing Renato is married, she cancels their rendezvous. He comes to the pensione and explains he and his wife have not loved each other for years but divorce is not an option, not only because the country doesn't permit it, but because they have their children to consider as well. To Leona, his casual attitude about extramarital affairs is wrong, but she still finds herself attracted to him, and agrees to keep their date. Meanwhile, the Yaegers are facing problems of their own. Eddie, finding himself enamoured with Signora Fioria, announces he wants to put distance between himself and the woman by returning to the United States. Renato arrives with a garnet necklace for Leona, who is thrilled with his gift and agrees to extend her stay in Venice. She hosts a party in the garden of the pensione, and as the party is in progress, Renato's son Vito comes to tell his father that the jeweler wants his money; overhearing this, Leona happily gives him the money. However, when she discovers Renato has received a commission on the sale of the necklace, she accuses him of being interested only in her money, and he leaves. Fioria and Jennifer attempt to comfort Leona, who drunkenly reveals Eddie and Fioria spent the previous evening together, only to immediately regret her words ("Everyone Loves Leona"). The following day both the Yaegers and the McIlhennys check out of the pensione as Fioria is happy that everyone is leaving and making way for the next group of guests ("Last Week Americans"). On hearing Renato had been there before she awoke, Leona goes to his store to make amends, but he tells her a relationship with her would be impossible because of her complicated outlook on life. His affection for her is gone, and they part as friends ("Thank You So Much").
Музыкалық театр Бродвейде 1965 жылдың 18 наурызында 46-шы көше театрында ашылып, 220 қойылымнан кейін 1965 жылдың 25 қыркүйегінде жабылды. Хореографияны Герберт Росс, декорациялар мен костюмдерді Бени Монтресор, жарықтандыруды Жюль Фишер жасаған. Лоранс Аленнің тым жас және түссіз екенін сезінді, ал Франчи актерлік шеберлігі жеткіліксіз болды. Ол өзінің арманын жүзеге асыру үшін барлық проблемаларды елемеді, бірақ ең бастысы, ол шоудан кейін Сондхайммен достығының үзілгеніне өкінді. Музыкалық «Тони» сыйлығына үш номинация алды: Элизабет Аллен «Музыкалық сахнадағы ең үздік актриса» номинациясына ұсынылды; «Ең үздік түпнұсқалық саз» және «Ең жақсы сахналық дизайн» номинацияларына ұсынылды, бірақ барлық үш санатта да жеңіліске ұшырады. 1966 жылдың мамыр айында «Мен вальс естіп тұрмын ба?» Милуокидегі (Висконсин штаты) Пабст театрында аймақтық театрлық дебютін жасады: Леона рөліндегі Дороти Коллинз Рон Холгейт (Коллинстің күйеуі) Ренато және Джоэл Фабиани Эдди Ягер рөліндегі актерлік құрамды басқарды. Бұл қойылым 1966 жылдың мамыр-маусым айларында Paper Mill Playhouse театрында қайта қойылды. Сондай-ақ 1966 жылдың жазында «Do I Hear a Waltz?» Батыс жағалауындағы премьерасын өткізді, Энн Джеффрис Леона рөлінде, Ричард Ториги Ренато және Флери Д’Антонакис Джованна рөліндегі Valley Music Theater өндірісін басқарды. Дороти Коллинз 1967 жылдың жазында «Do I Hear a Waltz?» St. Louis Municipal Opera ұсынған қойылымда Леона рөлін қайта ойнады, актерлік құрамында Флери Д’Антонакис (Жованна рөлін қайта ойнады), Клиффорд Дэвид (Эдди Ягер), Энцо Стуарти (Ренато), Моник ван Вурен (Фиория) және Карин Вольф (Дженнифер Ягер) болды. Холгейт Леонаға қарсы Ренато рөлінде қайта ойнағандықтан, өндіріс сол жазда Бостон аймағында «Do I Hear a Waltz?» екі қосымша қойылымын жоспарлады: алайда Коллинстің жүктілік демалысы Голгейтке қарсы екі қойылымды Джулия Мидке жүктеуге мәжбүр етті. 1967 жылдың жазында Моник ван Вурен Дейтонның (Огайо штаты) Kenley Players өндірісінде Фиория рөлін ойнады, онда Анита Брайант Леона рөлінде және Дон Амендолия Вито рөлінде болды (Кэрол Брюс бастапқыда Kenley Players үшін Фиорияның Бродвейдегі рөлін қайта ойнауға келіскен болатын). 1972 жылдың жазында Рональд Холгейт «Do I Hear a Waltz?» турнесінде Ренато рөлін қайта ойнады, Леона рөлінде Патрис Мунсел болды: актерлік құрамында Ричард Клайн (Эдди Ягер) және Денис Лор (Фиория) болды. 1975 жылдың наурыз айында Розалинд Харрис «Do I Hear a Waltz?» Equity Library Theatre of the New York [City] Public Library қойлымында Леона рөлінде ойнады, актерлік құрамында Мелани Чартофф (Дженнифер Ягер) және Барбара Лиа (Фиория) болды. 1997 жылы Сондхаймға «Do I Hear a Waltz?» концерттік нұсқасының жазбасын жіберді. Ол сол кезде түпнұсқа пьесаның музыкалық бейімделуіне мүмкіндік беретінін, бірақ Роджерстің құрастырған ұпайлары өте жақсы емес екенін түсінді. Ол Лоранспен байланысқа шығып, екеуі шоуды жақсарту үшін қандай өзгерістер жасау керектігін талқылады. 1999 жылдың 13 қазанынан 14 қарашаға дейін Нью-Брансуиктегі George Street Playhouse-де қайта қарастырылған қойылым сахналанды. Бұл қойылым үшін «Everybody Loves Leona» әні қайта қосылды, әннің сөздері өзгертілді немесе жаңа сөздер қосылды, ал Лоранс «кітаптың біраз бөлігін жаңартты». 2001 жылы мюзиклдің қайта жаңғыруы Калифорния штатының Пасадена қаласындағы Pasadena Playhouse-де сахналанды, ол шілде айының 15-нен тамыз айының 19-ына дейін жалғасты. Қойылым сыншылар тарапынан жақсы қабылданып, актерлік құрамның жазбасы кейіннен Fynsworth Alley лейблінде шығарылды. 2003 жылы Лондонның Landor Theatre мюзиклді сахнаға қойды, ал 2014 жылдың наурыз айында Charles Court Opera Финсбери Парктегі Park Theatre-де шоуды қайта жаңғыртты. Мюзиклді Encores! 2016 жылдың мамыр айында Нью-Йорк қаласындағы New York City Center-де ұсынды. Оны Эван Кэбнет режиссерлік етті. Сан-Францискодағы 42nd Street Moon компаниясы «Do I Hear a Waltz?» мюзиклінің екі қайта жаңғыруын ұйымдастырды, біріншісі 1998 жылы Даррен Крисс Мауро рөлінде, екіншісі 2014 жылы Эмили Скиннер Леона рөлінде.
The musical opened on Broadway on March 18, 1965, at the 46th Street Theatre and closed on September 25, 1965, after 220 performances. Choreography was by Herbert Ross, with scenery and costumes by Beni Montresor and lighting by Jules Fisher. Laurents rued the casting he felt Allen was too young and colorless and Franchi couldn't act and ignored all the ongoing problems in favor of making his dream a reality, but most of all he regretted the break in his friendship with Sondheim after the show. The musical received three nominations for the Tony Awards: Elizabeth Allen was nominated for the Tony Award for Best Performance by a Leading Actress in a Musical; nominated for Best Original Score; and nominated for Best Scenic Design, but lost in all three categories. In May 1966, Do I Hear a Waltz? made its regional theatrical debut at the Pabst Theater in Milwaukee (Wisconsin): Dorothy Collins as Leona led a cast which also included Ron Holgate (Collins' husband) as Renato, Joel Fabiani as Eddie Yaeger. The production encored at the Paper Mill Playhouse in May–June 1966. Also in the summer of 1966 Do I Hear a Waltz made its West Coast premiere, with Anne Jeffreys as Leona leading the Valley Music Theater production in which Richard Torigi played Renato and Fleury D'Antonakis again played Giovanna. Dorothy Collins would reprise her role of Leona in the summer of 1967 when Do I Hear a Waltz? was presented by the St. Louis Municipal Opera, with a cast also including Fleury D'Antonakis (reprising her Broadway role as Giovanna), Clifford David (Eddie Yaeger), Enzo Stuarti (Renato), Monique van Vooren (Fioria) and Karin Wolfe (Jennifer Yaeger). With Holgate encoring as Renato opposite Collins as Leona, the production was scheduled for two subsequent Boston area engagements of Do I Hear a Waltz? that summer: however Collins' maternity leave mandated Julia Meade instead headlining those two engagements opposite Holgate. Also in the summer of 1967 Monique van Vooren encored as Fioria in the Kenley Players of Dayton (Ohio) production of Do I Hear a Waltz? which starred Anita Bryant as Leona and featured Don Amendolia as Vito (Carol Bruce had originally been announced as encoring her Broadway role of Fioria for Kenley Players). In the summer of 1972 Ronald Holgate again encored as Renato in a tour of Do I Hear a Waltz? with Patrice Munsel headlining as Leona: also in the cast were Richard Kline (Eddie Yaeger) and Denise Lor (Fioria). In March 1975 Rosalind Harris starred as Leona in a revival of Do I Hear a Waltz? by the Equity Library Theatre of the New York [City] Public Library whose cast also included Melanie Chartoff (Jennifer Yaeger) and Barbara Lea (Fioria). In 1997, Sondheim was sent a recording of a concert version of Do I Hear a Waltz? that had been presented in London. It was then he realized the original play did lend itself to musical adaptation, but the score Rodgers composed wasn't very good. He enthusiastically contacted Laurents and the two discussed changes that could be made to improve the show. A revised production was staged at the George Street Playhouse, New Brunswick, New Jersey from October 13, 1999, through November 14, 1999. For this production the dropped song "Everybody Loves Leona" was restored, lyrics were altered or added, and Laurents "revamped quite a bit of the book." A 2001 revival of the musical was staged at the Pasadena Playhouse, Pasadena, California, where it ran from July 15 through August 19. The production was well received by the critics, and a cast recording was subsequently released on the Fynsworth Alley label. In 2003, the Landor Theatre in London staged the musical and in March 2014, Charles Court Opera further revived the show at Park Theatre in Finsbury Park. The musical was presented by Encores! at New York City Center in May 2016. It was directed by Evan Cabnet. The 42nd Street Moon company of San Francisco has mounted two revivals of Do I Hear a Waltz?, the first in 1998 with Darren Criss as Mauro, the second in 2014 with Emily Skinner as Leona.