Кіріспе

Ойын теориясында үш немесе одан көп ойыншы бар ойында "патша жасаушы" сценарийі – бұл ойынның соңында жеңе алмайтын ойыншының, қалған ойыншылардың арасында кім жеңетінін шеше алатын жағдай. Осындай ойыншыны "патша жасаушы" немесе "бұзушы" деп атайды. Олар енді өздері үшін емес, ойын барысында оларға жақсырақ ойнаған ойыншыны жақтау үшін шешімдер қабылдауы мүмкін. Егер ойынның дизайнында жеке қарым-қатынастар мен саясат шешуші роль атқаратын болмаса, мұндай жағдай көбінесе қолайсыз болып саналады.

Гладиатор мысалы

Қарапайым ойынды қарастырайық: үш гладиатор ойнайды, олардың күштері 3, 4, 5. Әр кезеңде әр гладиатор басқа бір гладиатормен кездесуі керек, содан кейін олар шайқасады. Шайқастың нәтижесінде әлсіз ойыншы жойылады, ал күшті ойыншы әлсіз ойыншының күшіне тең күшті жоғалтады. (Мысалы, егер "5" "3"-ке шабуыл жасаса, "3" өледі және "5"-тің күші 2-ге төмендейді.) Жеңімпаз – соңғы тірі қалған гладиатор. Әр раундта бір гладиатор жойылады, сондықтан екі раунд болады. Бірінші раундта бір қатысушы жойылады, ал екіншісінің күші 2-ден аспайды. Қатыспаған гладиатордың күші кем дегенде 3 болғандықтан, ол екінші раундтағы шайқаста және бүкіл жарыста жеңіске жетеді. Сондықтан ойын шешіледі: жеңімпаз – бірінші шайқасқа қатыспаған гладиатор. Осылайша, бірінші кезегіндегі гладиатор жеңімпазды анықтаушы болады. Ол міндетті түрде бірінші шайқасқа қатысуы керек, сондықтан жеңіске жете алмайды, бірақ қарсыласын таңдау мүмкіндігі арқасында, қалған екі ойыншының біреуін жеңімпаз етіп сайлай алады.