Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапон миссионері Нийзима Жо (新島 襄) (туған Нийзима Шимета (新島 七五三太); 12 ақпан 1843 – 23 қаңтар 1890), көбінесе ағылшынша аты Джозеф Харди Нейсимамен танымал, Мейджи дәуірінің жапон протестант миссионері және педагогы, Дошиша ағылшын мектебін (кейін Дошиша университеті) құрған. Ол Босин соғысы, Жапон-қытай және Жапон-Ресей соғыстарында қызмет еткен, кейін Дошиша қыздар мектебін құрған бұрынғы әскер және медбике Яэко Ямамотоның күйеуі болды.
Japanese missionary
Niijima Jō (新島 襄) (born Niijima Shimeta (新島 七五三太); 12 February 1843 – 23 January 1890), better known by his English name Joseph Hardy Neesima, was a Japanese Protestant missionary and educator of the Meiji era who founded Doshisha English School (later Doshisha University). He was the husband of Yamamoto Yaeko, a former soldier and nurse who served during the Boshin War, Russo Japanese and Sino Japanese War, who later founded Doshisha Girls' School.
Ерте өмір
Ол Эдода (қазіргі Токио) туған, Аннака Итакура руының қызметкерінің ұлы. Балалық шағында Нийсима Шимета (新島 七五三太) деп аталған. 1861 жылдан бастап Токугава теңіз мектебінде оқыды. 1864 жылы Жапонияда ұлттық оқшаулау заңдары күшінде болғандықтан, жапондықтарға үкімет рұқсатысыз шетелге саяхаттауға тыйым салынған. Дегенмен, Нийзима түрлі рангаку тақырыптарын жан-жақты зерттеген және Америкаға баруға бекінген. 21 жасында ол Салем, Массачусетс штатынан келген «Берлин» бригінің капитаны Уильям Т. Савориден Батыс ғылымын және христиан дінін одан әрі оқу үшін Америка Құрама Штаттарына қауіпсіз өткізуді өтінді. Капитан Савори Нийзима кемеге түнгі уақытта, кеме экипажының көмегінсіз келсе, оған көмектесуге келісті. Нийзима ұсталған жағдайда өлім жазасына кесілуі мүмкін екенін білген Савори оны кеден қызметкерлерінен өз каютасында жасырды. Содан кейін ол Массачусетс штатының Чатем қаласынан келген капитан Хорас Тейлор басқаратын «Жабайы Серуенші» (Wild Rover) кемесімен Нийзиманың Қытайдан АҚШ-қа өтуін ұйымдастырды. «Жабайы Серуенші» Альфей Хардиге тиесілі болған.
He was born in Edo (present day Tokyo), the son of a retainer of the Itakura clan of Annaka. His childhood name was Niijima Shimeta (新島 七五三太). He attended Tokugawa Naval School from 1861. In 1864, laws on national isolation were still in effect in Japan, and Japanese people were not permitted to travel overseas without government permission. However, Niijima had read extensively on various rangaku topics, and was determined to come to America. At the age of 21, he entreated Captain William T. Savory, of Salem, Massachusetts, commander of the brig Berlin, for safe passage to the United States, in order to further study Western science and Christianity. Captain Savory agreed to help him, so long as Niijima came on board at night, without assistance from the ship's crew. Knowing Niijima could be executed if apprehended, Savory hid him from customs officials in his stateroom. He then secured Niijima's passage from China to the United States on the Wild Rover, commanded by Captain Horace Taylor of Chatham, Massachusetts. The Wild Rover was owned by Alpheus Hardy.
АҚШ-та
Ол Массачусетс штатының Андовер қаласына келгенде, Бостонның Олд Саут шіркеуінің мүшелері Альфей мен Сьюзан Харди оған демеушілік етті және оның білімімен айналысты. Ол 1865-1867 жылдары Джозеф Харди Нисима деген атпен Филипс академиясына, ал 1867-1870 жылдары профессор Джулиус Силидің ықпалымен Амхерст колледжіне оқуға түсті. Амхерст колледжін бітірген соң, Несима бакалавр дәрежесін алған алғашқы жапондық болды. Ол 1866 жылы крещениеден өтіп, 1870 жылы Андовер теологиялық семинариясында оқуын жалғастырды. 1871 жылы әлемді аралау экспедициясымен АҚШ-қа келген Ивакура миссиясы кезінде Неесима аудармашы ретінде көмектесті. Ол Еуропа мен АҚШ-та миссиямен бір жылдан астам саяхаттады. Миссияға Неесимамен бірге саяхаттың вице-президенті Такайоши Кидо және Білім беру бюросының комиссары Фудзимаро Танака қатысты. Неесиманың айтуынша, олар мектеп ашу процесінде оған қолдау көрсеткен екі адам. Еуропа мен АҚШ-та Неесима жергілікті мектептерді аралап, батыс білім беру жүйесінің әсеріне түсті. Отанына оралғаннан кейін ол Андовер теологиялық семинариясында оқуын аяқтады және 1874 жылы 24 қыркүйекте Бостондағы Маунт-Вернон шіркеуінде Rev. А. С. Томпсонның қолдауымен протестант пасторы болып тағайындалды. Сол жылы 9 қазанда Вермонт штатының Рутленд қаласында өткен Шетелдік миссионерлер жөніндегі комиссиялардың американдық кеңесінің 65-ші жылдық мәжілісіне қатысып, Жапонияда христиан колледжін ашу үшін қаржы жинауға шақырды.
When he arrived in Andover, Massachusetts, he was sponsored by Alpheus and Susan Hardy, members of the Old South Church in Boston, who also saw to his education. He attended Phillips Academy under the name of Joseph Hardy Neesima from 1865 to 1867 and then Amherst College, where he was greatly influenced by professor Julius Seelye, from 1867 to 1870. Upon graduating from Amherst, Neesima became the first Japanese person to receive a bachelor's degree. He was baptized in 1866 and went on to study at Andover Theological Seminary in 1870. When the Iwakura Mission visited the United States in 1871 on its around the world expedition, Neesima assisted as an interpreter. He traveled with the Mission for more than a year, in Europe and the United States. Those who accompanied Neesima on the mission included vice president of the voyage, Takayoshi Kido and Commissioner of the Educational Bureau, Fujimaro Tanaka, two individuals whom Neesima claimed supported him during the process of creating his school. While in Europe and the United States, Neesima toured the schools there and became influenced by the western education system. On his return, he completed his studies at Andover Theological Seminary, and in 1874, he became the first Japanese to be ordained by Rev. A. C. Thompson on Thursday, September 24 at Mount Vernon Church, Boston as a Protestant Minister. In the same year, Neesima attended the 65th annual meeting of the American Board of Commissioners for Foreign Missionaries at a Congregational church on Friday, October 9 held in Rutland, Vermont, and made an appeal for funds to start a Christian college in Japan.
Жапонияға оралу
Жапонияға қайту алдында Неесима Америкалық шетелдік миссиялар жөніндегі комиссияның мәжілісінде сөз сөйлеп, қатысушылардан жоспарлап салуға ниеттенген мектебіне қайырымдылық жасауды сұрады және шамамен 5000 доллармен кетті. Алған қолдауы мен қаржыландыру арқасында ол Жапонияға оралды және 1875 жылы Киотода Дошиша Игакко (Дошиша ағылшын мектебін) құрды, ол кейіннен тез өсіп, 1920 жылы Дошиша университетіне айналды. Бастапқыда ұлдарға арналған мектеп болған, ал 1877 жылы қыздарға арналған Дошиша мектебі де ашылды. Оған Киотодағы жергілікті христиан қауымдастығында белсенді болған әйелі Ямамото Яэко және оның інісі Ямамото Какума көмектесті. Дошишаның оқу бағдарламасының негізінде христиан діні тұрғандықтан, Неесима былай деп мәлімдеді: «Біз моральдық тәрбиенің негіздерінде христиан дінін орталыққа қойдық, христиандық моральдық ұстанымдар – шындыққа ұмтылыс, имандылық және басқаларға деген қайырымдылық арқылы ғана идеалды білімге жете аламыз деп сендік». Дошиша университеті Жапониядағы алғашқы христиан жоғары білім ошағы болып есептеледі. Ол 1890 жылы 46 жасында Канагава префектурасының Оисо қаласында қайтыс болды және Киотодағы Дошиша зиратына жерленді.
Before returning to Japan, Neesima gave a speech at the American Board of Commissioners for Foreign Missions meeting in which he asked the attendees for donations for his school he planned to build, leaving with an estimated $5,000. With the support and funding he received, he returned to Japan, and in 1875 founded a school Doshisha Eigakko (Doshisha English School) in Kyoto, which later grew rapidly and became Doshisha University in 1920. Originally a school for boys, a Doshisha School for girls was soon established in 1877. He was assisted by his wife Yamamoto Yaeko and brother in law Yamamoto Kakuma, who were also active with the local Christian community in Kyoto. With the Christian faith at the basis of Doshisha's teachings, Neesima claimed as translated, "We placed Christianity at the core of the fundamentals of moral education, believing our ideal education can be achieved only by Christian moral teachings, which include devout faith, pursuit of truth and compassion for others." Doshisha University is regarded as the first ever Christian school of higher education in Japan. He died in 1890, at age 46, in Oiso, Kanagawa Prefecture, and was buried in Doshisha Cemetery, Kyoto.
Құрметтер
1889 жылы Амхерст колледжі оған құрметті доктор дәрежесін берді, бұл жапондыққа тағайындалған тұңғыш құрметті дәреже болды. 1907 жылы Императорлық білім беру кеңесі, Токио префектурасының білім беру кеңесі және Токио қалалық білім беру басқармасы ұйымдастырған бүкіл елдің білім берушілерінің жиынында ол Мейджи дәуірінің алты ұлы педагогының бірі ретінде құрметке ие болды. 1950 жылы оның құрметіне жапондық пошта маркасы шығарылды. Оның құрметіне Нийжима Гакуэн кіші колледжі (新島学園短期大学) құрылды. Бұл Жапонияның Гунма префектурасындағы Такасаки қаласында орналасқан жекеменшік колледж. Сонымен қатар, Дошиша университетімен тығыз байланысы бар Нийжима Гакуэн кіші және жоғары мектебі де бар.
In 1889, Amherst College honored him with an honorary doctorate, the first ever awarded to a Japanese person. In 1907, he was honored as one of six great educators of the Meiji period, before the assembly of educators of the entire nation held by the Imperial education conference, the education conference of Tokyo prefecture and the Tokyo city board of education. He was honored on a Japanese postage stamp in 1950. In his honour, Niijima Gakuen Junior College (新島学園短期大学) was founded. It is a private junior college in Takasaki, Gunma, Japan. Similarly, there is Niijima Gakuen Junior and Senior High School, which has close links to Doshisha University