Япон журналисі Карл Каваками: Өмір және шығармашылығы

Кіріспе

Киёши "Карл" Каваками (河上清) – жапон христиан журналисі. Ол АҚШ және Ұлыбританияда бірнеше кітап жариялаған. Йонезава қаласында дүниеге келген, Жапонияда құқық саласында білім алған және қысқа мерзімге сол елде газет жұмысында жұмыс істеген. Кейде К. К. Каваками деген атпен жазған. Жапондықтардың арасында орташа есімдер болмаса да, ол жастығында социалист болған, сол кезде Карл Маркстан алған "Карл" есімін қабылдаған деседі. 1901 жылы АҚШ-қа сапар шегіп, Айова және Висконсин университеттерінде оқыған. 1905 жылы журналистикамен айналысып, Қытай, Сібір және Ресейге кеңінен саяхат жасаған. Ол Токиодағы жетекші газеттердің тілшісі және американдық журналдар мен газеттерге үнемі мақала жазған.

Ерте өмір

Киёши Каваками үш ағасы мен үш қарындасы бар отбасындағы кенже бала болды, ал оның нағыз аты – Юшичи Мияшита. Анасы бала туған кезде қайтыс болды, ал әкесі де көп ұзамай дүниеден озды. Соңғы екі жылдың ішінде оның үлкен ағасы соғыста алған жараларынан, ал тағы бір ағасы аурудан көз жұмды. Ол және оның бауырлары әжесімен кедейлікте өмір сүрді, отбасылық мүліктерін сату арқылы азық-түлік табуға тырысты. Алты жасында ол отбасының азық-түлік мәселесін шешу үшін жергілікті синтоизм ғибадатханасының қамқорлығына берілді. Бірақ ол үйіне қайтып келді, сағынышпен толды, және әжесі оған жиі оқып беретін. Сегіз жасында әжесі оны бастауыш мектепке жіберу үшін тағы да мүлік сатты. Ол орта мектепке де оқыды, онда он үш жасында ағылшын тілін үйренді. Киёши Каваками қаладағы театрдың бірінде демократиялық идеяларды қолдайтын алғашқы сөзін естігенде он төрт жаста болды. Ол он бес жасында алғаш рет шетелдікпен, американдық методист миссионері Дж. Г. Кливлендпен танысты, ол Ёнезава орта мектебінде ағылшын тілін оқытты. 1890 жылы, он жеті жасында Каваками Токиоға кетіп, білім алу мүмкіндігі үшін үй шаруасынан жұмыс істеді, оған көптеген таныстары көмектесті, олардың ішінде зейнеткер Navy лейтенанты Тошиторо Сонэ және Уэсуги Сигенори есімді мырза бар еді, ол оның Токио құқық институтына (қазіргі ЧУО университеті) түсуіне көмектесті. Оның демеушісі Уэсуги қолдауын тоқтатқаннан кейін, Каваками методист пасторы Коичи Хонданың арқасында Аояма институтының ағылшын тілі бойынша кәсіптік мектебіне қабылданды. Аояма институтында Каваками Карл Марксқа деген жаңа қызығушылығынан кейін «Карл» деген лақап атын алды, ол кейіннен өзінің жарияланған еңбектерінде орта аты ретінде пайдалана бастады. 23 жасында Аояма институтын бітірген соң Каваками офицерлерге ағылшын тілін оқытты және «Отова Охаши» баспасының тапсырысымен жастар журналына мақала жазып, орта мектеп оқушылары үшін неміс тарихының кітабын жазу арқылы тәуелсіз жазушы ретінде мансабын бастады.

Kiyoshi Kawakami was the youngest born into a family of three brothers and three sisters, with the given name of Yushichi Miyashita. His mother died probably related to childbirth, and his father died soon after. Within the next two years, his oldest brother died of war wounds and another brother died from an illness. He and his siblings lived with their grandmother in poverty, selling family belongings to put food on the table. When he was six years old he was put into the care of the local Shinto shrine in order to relieve food insecurity in the family. He returned home, however, homesick, and was read to frequently by his grandmother. When he was eight years old, his grandmother sold more belongings to be able to send him to elementary school. He was able to go onto junior high school, where he learned English at the age of thirteen. Kiyoshi Kawakami was fourteen years old when he heard his first pro democracy speech at a playhouse in town. He was fifteen years old when he met his first foreigner, American Methodist missionary J. G. Cleveland who taught English at the Yonezawa junior high school. In 1890 at seventeen years old, Kawakami went to Tokyo, where he worked as a houseboy in exchange for educational opportunities provided by a growing number of sponsoring acquaintances, first among them Retired Navy Lieutenant Toshitoro Sone and including Mr. Shigenori Uesugi who helped him attend Tokyo Law Institute (at present the CHUO university). After his sponsor Uesugi ended, he was admitted to English vocational school Aoyama Institute, now Aoyama Gakuin University, by Methodist minister Koichi Honda. It was at the Aoyama Institute that Kawakami acquired his nickname "Karl" after a new enthusiasm he found for Karl Marx — a nickname he began to use as a middle name, especially on his later published work. Upon leaving the Aoyama Institute at twenty three, Kawakami taught English to noncommissioned officers and began a career as a freelance writer with an article for a youth magazine and a German history book for high schoolers commissioned by publisher Otowa Ohashi.

Жазбалар

Кавакамидің соғыс алдындағы жазбалары Жапонияның Қытай мен Маньчжурияға әскери және экономикалық енуі мен басып алуын ақтауға бағытталды, жапондық әрекеттерді Қытайды хаос пен құлдыраудан құтқару ретінде көрсетті. Бірқатар еңбектерінде Қытайды Батыс елдерінің пікірін Жапонияға қарсы қайыру үшін жапондықтардың ізгі ниетіне кедергі келтіріп, оны "хилегерлікке" ұмтылған ел ретінде бейнеледі. Ол АҚШ-та жапон империализмінің жақтаушысы ретінде танылды және соғыс басталғаннан кейін қысқа мерзімге қамауға алынды. Оның жазбаларының бір бөлігі Мусасино университетінің профессоры Питер О’Коннор редакциялаған және 2004 жылы Гавайи университеті баспасынан шыққан "Жапондық пропаганда: Таңдамалы оқулар: Жинақ" атты он томдық серияға енгізілді. Гари Й. Окихироның сөзіне сәйкес, жапон үкіметі Кавакамиге қарсы жазушылардың сын-ескертпелерін жоққа шығарып, американдықтардың санасында жапондардың жағымды бейнесін қалыптастыру үшін қаржылай көмек көрсеткен. Кавакамидің "Азия есікте" (1914) және "Нағыз жапон мәселесі" (1921) кітаптарында алдағыш агитаторлар мен саясаткерлер тарапынан таралған жалған айыптамаларды жоққа шығаруға тырысты. Бұл кітаптар ассимиляцияға қатысты негізгі талаптарға қарсы тұрып, Жапонияның американдық экономика мен қоғамға, әсіресе Гавайи мен Калифорнияға жасаған оң үлесімен мақтанады.