Кіріспе

Американдық аутдорман Эрл В. Шаффер (8 қараша 1918 жыл - 5 мамыр 2002 жыл) - американдық аутдорман және автор, 1948 жылдан бастап "Жаңылған" (кейіннен "Түпнұсқа Жаңылған") деп танылды, себебі ол Апалачиан жолының (АТ) бүкіл ұзындығын бір маусымда жаяу өтуге алғашқы рет әрекеттенді. Ол сонымен қатар ағаш шебер, радар және радио орнатуға маманданған әскер қызметшісі, және антиквариат сатушы болып жұмыс істеген.

Өмірбаян

Шаффер Пенсильвания штатының Йорк қаласында дүниеге келді, ол АТ-дан шамамен жиырма миль қашықтықта орналасқан және ол өмірінің соңына дейін осы жерде тұрды. 1930 жылдардың соңында ол көршісі және жақын досы Уолтер Уайнмиллермен бірге серуендеді, соғыс аяқталғаннан кейін бүкіл АТ-ны бірге басып өтуді жоспарлады. Шаффер 1941 жылы әскерге қатарына жазылды, Перл-Харборға шабуыл болған кезде жаттығуын аяқтаған еді, және 1945 жылға дейін Оңтүстік Тынық мұхитындағы алдыңғы шептегі радист ретінде қауіпті және қиын қызмет атқарды. Оның досы Уайнмиллер де Тынық мұхитындағы соғыс қимылдарында қатысты және Иво Джима аралында қаза тапты. 1948 жылы ол Грузия штатындағы Оглеторп тауынан (сол кездегі жолдың оңтүстік басы) саяхатын бастады. Көп тозығы жеткен бут киіп, әскерлік рюкзағын алып, пеш пен шатырсыз – ол 124 күнде, күніне орташа есеппен 17 мильден жүріп, Мэн штатындағы Катахдин тауына жетті. 1998 жылы ол 79 жасында, 2 мамырдан 21 қазанға дейін (штаттық саябақтың ресми жабылуынан алты күн кейін) 173 күнге созылған тағы бір солтүстікке қарайғы саяхат жасады, бұл саяхатты Дэвид Дональдсонмен ("48-ші жылдың рухы" деп белгілі) алғашқы саяхатының 50 жылдығына арнады. Кейін ол осы саяхатынан алған жазбаларын "Аппалачи жолына арналған гимн" деген жұмыс атауымен "Аппалачи жолы: Тауларға қайта шақыру" кітабына айналдырды. Шафферге бауыр қатерлі ісігі диагнозы қойылды және 2002 жылдың 5 мамырында осы ісіктен туындаған асқынулар салдарынан қайтыс болды. Оның соңғы серігі Дональдсон оның қасында болды. 2011 жылдың 17 маусымында ол Аппалачи жолының Даңқ залына, Аппалачи жолы мұражайында, негіздейтін мүше ретінде енгізілді.

Ұзақ қашықтыққа жаяу жүру

Ерл Шаффер Аппалачи жолының бүкіл ұзындығын үздіксіз бір жолмен басып өткен алғашқы адам ретінде белгілі. Мұндай жаяу жүрістерді "thru-hike" деп атайды, бұл "жолдан өту" деген сөздерден шыққан.

"Thru-hike" түсінігі бастапқыда ұзақ жолдың бір басынан екінші басына дейінгі үздіксіз сапарды білдірген. Алайда, 21-ғасырда Аппалачи жолына қатысты талаптар жеңілдетілді, соның нәтижесінде 12 ай ішінде аяқталған Аппалачи жолының толық басылуы мойындалады. Ерлдің А.Т. thru-hike кезінде мұндай талаптар болған жоқ.

1965: Аппалач жолының екі бағытын да басып өткен алғашқы адам

Апалачиан жолымен байланысты көп жылдық ерікті еңбектен кейін, Эрл 1965 жылы екінші толық жорықты бастады, Мэн штатындағы Катахдин тауынан жолға шығып, жақында жолдың оңтүстік нүктесі деп белгіленген Спрингер тауында аяқтады, бұл бұрынғы Оглеторп тауын алмастырды. Осы жорықты аяқтағаннан кейін Эрл Шаффер Апалачиан жолын екі бағытта – солтүстікке қарай, Джорджиядан Мэнге және оңтүстікке қарай, Мэннен Джорджияға толық аяқтаған бірінші адам болып танылды.

1998: Аппалач жолынан өткен ең қарт адам

1948 жылы тарихи өрлеуін аяқтағаннан кейін елу жыл өткен соң, таулар Эрлді соңғы, солтүстікке қарайғы саяхатқа шақырды, ол оны сол кезде Аппалачи тау жолының толық саяхатын аяқтаған ең қарт адам ретінде таныстырды. Эрл бұл "50 жылдық мерекелік" саяхатын 79 жасында, 80 жасқа толуына екі апта қалғанда аяқтады. Эрлдің 1948 жылғы саяхаты туралы "Көктеммен бірге жүру" атты еңбегі Аппалачи тау жолын сақтау қорымен жарияланды. Оның соңғы саяхаты Эрл Шаффер қоры басып шығарған екі кітапта баяндалған. "Аппалачи тау жолы: Мені қайтадан төбелерге шақыру" – Барт Смит түсірген Аппалачи тау жолының суреттерімен толыққан, үлкен форматтағы, "кофе үстелінің өлшемімен" кітап. "Аппалачи тау жолына арналған мақтау" – Эрлдің соңғы саяхаты туралы кішкентай, жекелеген әңгіме, поэзиялық "ода" форматында жазылған. Бұл шектеулі, нөмірленген басылым, әлі де қолжетімді.

Эрл Шаффердің жазуы

1948 жылы Аппалачи жолымен алғашқы толық саяхатын жасағанда Эрл Шаффер өзінің басынан өткен оқиғаларын жанды да егжей-тегжейлі сипаттады. Эрлдің фотосуреттерімен қатар, оның саяхат күнделігі де ол 2000 мильден астам қашықтықты үздіріссіз бір сапарда бағындырған алғашқы адам екенін растау үшін пайдаланылды. Жергілікті тұрғындармен және басқа жаяу жүргіншілермен болған кездесулер, оқиғалар, өлеңдер және табиғатта тапқан тыныштық туралы ойларға толы бұл жинақ кейіннен оның ең танымал кітабы – «Көктеммен серуендесу» деп жарияланды. Алғашқы «Қара кітап» Эрлдің көптеген заттарымен бірге Вашингтондағы Америка тарихы ұлттық мұражайындағы Смитсонов институтының тұрақты коллекциясының бір бөлігі болып табылады. Эрлдің 1948 жылғы саяхат күнделігі еріктілер тарапынан сканерленіп, жазылған және толық нұсқасы онлайн көрме ретінде қолжетімді.

Эрл Шаффердің поэзиясы

Ерл «көктеммен бірге жүріп» кетер алдында әскери тәжірибесінің барлығын поэзиялық күнделікке жазды. Күнделіктің бір бөлігі жылдам «марш» ырғағында, баллада төрттіктермен және ұйқаспен жазылған. Ол «Дошбойдың саяхаты» деп аталады. Күнделіктің басқа бөлімдерінде ол ағылшын және батырлық сонеттері, сондай-ақ еркін өлең мен баллада сияқты түрлі поэзиялық формалармен тәжірибе жасады. Ол өзімен бірге Киелі кітап, ұйқас сөздігі және Рудярд Киплингтің өлеңдер жинағын алып жүрді. Поэзиялық күнделігі арқылы ол Оңтүстік Тынық мұхитында аралдан аралға саяхат жасаған сигнал корпусының адамы ретіндегі саяхатын ғана емес, сонымен қатар нақты шайқастарды, соғыс машиналарын, соғыс кезеңіндегі жаңалықтарды және арал мәдениеттерін де жазды. Бұл өлеңдер екі томдық жинаққа біріктірілді. «Мен көктеммен бірге жүрдім» деген жинақта «Дошбойдың саяхаты» бар, ол оның әскери мансабының балладалық шолуы. «Күн батудың оңтүстігінде» Тынық мұхитындағы соғысты, шайқастар мен мәдениеттің куәгерлерінің баяндамаларын ерекше сипаттайды. 1948 жылы Аппалач тау жолының барлық ұзындығын басып өту туралы шешім – бұрын ешкім жасаған емес нәрсені жасау ғана емес, сонымен қатар досы Уолтерді құрметтеу және ол соғысқа байланысты ауыр жағдайын «соғыстан арылу» үшін жасалған әрекет болды. Жыл сайын мыңдаған жақындағы соғыс ардагерлері дәл осы себеппен Аппалач тау жолында саяхат бастайды. Эрл Шаффердің 1948 жылғы саяхатынан кейін жарияланған ақпарат Аппалач тау жолының танымалдығын арттырып, көптеген жаңа саяхатшыларды әкелді. Оның көптеген әндері Аппалач тау жолына деген махаббатына және Екінші дүниежүзілік соғыстағы сарбаздық тәжірибесіне арналған. Оның музыкасы «Always in April» және «Trail of the Tropic Moon» альбомдарына жинақталған. «Always in April» альбомы негізінен Эрлдің Аппалач тау жолындағы тәжірибесіне арналған әндерден тұрады. «Trail of the Tropic Moon» альбомында Эрлдің Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Оңтүстік Тынық мұхитында қызмет еткенде және Пенсильванияға оралғаннан кейін жазған музыкалық шығармалары бар. Эрлдің музыкасын Earl Shaffer Foundation веб-сайтынан цифрлық форматта жүктеуге болады.