Кіріспе
Антиохия ханшайымы 1130–1163 жылдар аралығында Антиохияны биледі. Ол Антиохиялық Богемонд II мен Иерусалимдік Алисаның жалғыз баласы болды. Констанция әкесі шайқаста қаза болғаннан кейін екі жасында таққа отырды, бірақ оның туысы Сицилиялық Рожер II Антиохияға талап қойды. Алиса регенттікке ие болды, бірақ Антиохия ақсүйектері оны Констанцияның әкесі, яғни атасы Иерусалимнің Балдуин II-сімен алмастырды. 1131 жылы Балдуин II қайтыс болғаннан кейін Алиса қайтадан үкіметті басқаруға тырысты, бірақ Антиохия барондары оның күйеуі Анжулық Фулктің Констанция үшін регенттік құқығын мойындады. 1136 жылы Констанция Пуатьелік Раймондқа тұрмысқа шықты. Келесі жылдары Раймонд Антиохияны басқарды, ал Констанция төрт бала дүниеге келтірді. 1149 жылы шайқаста Раймонд қаза болғаннан кейін, Анжулық Фулктің ұлы Иерусалимнің Балдуин III регенттікке ие болды. Ол Констанцияны қайтадан үйленуге көндіруге тырысты, бірақ ол оның ұсынған үміткерлерін қабылдамады. Сонымен қатар, ол Византия императоры I Мануил Комненнің орта жастағы туысына тұрмысқа шығудан бас тартты. Ақырында, ол сүйіктісін тауып, 1153 жылы француз рыцары Шатильондық Рейнальдқа тұрмысқа шықты. Екінші күйеуі шамамен 1160–1161 жылдары тұтқындалғаннан кейін Констанция Антиохияны жалғыз өзі басқаруды қалады, бірақ Иерусалимнің Балдуин III оның он бес жасар ұлы Богемонд III-ті заңды ханзада деп жариялады. Констанция бұл жариялауды елемеді және император Мануилдің көмегімен князьдіктің басқаруын өз қолына алды. Констанция өліміне аз уақыт қалғанда ұлының пайдасына тақтан түсірілді.
Constance of Hauteville (1128–1163) was the ruling princess of Antioch from 1130 to 1163. She was the only child of Bohemond II of Antioch and Alice of Jerusalem. Constance succeeded her father at the age of two after he fell in battle, although his cousin Roger II of Sicily laid claim to Antioch. Alice assumed the regency, but the Antiochene noblemen replaced her with her father (Constance's grandfather), Baldwin II of Jerusalem. After he died in 1131, Alice again tried to take control of the government, but the Antiochene barons acknowledged the right of her brother in law Fulk of Anjou to rule as regent for Constance. Constance was given in marriage to Raymond of Poitiers in 1136. During the subsequent years, Raymond ruled Antioch while Constance gave birth to four children. After Raymond was murdered after a battle in 1149, Fulk of Anjou's son Baldwin III of Jerusalem assumed the regency. He tried to persuade Constance to remarry, but she did not accept his candidates. She also refused to marry a middle aged relative of the Byzantine Emperor Manuel I Komnenus. Finally, she found a love interest and was married to Raynald of Châtillon, a knight from France, in 1153. After her second husband fell into captivity around 11601161, Constance wanted to rule Antioch alone, but BaldwinIII of Jerusalem declared her fifteen year old son, Bohemond III, the lawful prince. Constance disregarded this declaration and took control of the administration of the principality with the assistance of Emperor Manuel. Constance was dethroned in favor of her son shortly before her death.
Ерте өмір
1128 жылы туған Констанция Антиохия князі Богемонт II және Иерусалим патшасы Балдуин II-нің екінші қызы, ханшайым Алисаның жалғыз баласы болды. Ол әкесінің анасы, Франциялық Констанцияның құрметіне аталды. Богемонт 1130 жылғы ақпан айында Сейхан өзеніндегі шайқаста қаза тапты. Ол қайтыс болғаннан кейін Алиса Констанция үшін регенттікке өтті. Антиохияда тараған әңгімелерге сәйкес, Алиса Констанцияны монастырға жіберуді немесе қарапайым адамға үйлендіруді жоспарлаған. Богемонттың туысы, Сицилияның Рожер II өзін Богемонттың заңды мұрагері деп есептеді, себебі ол Гаутвиль үйінің ең үлкен мүшесі еді. Антиохиялық ақсүйектер Балдуинге елшілер жіберіп, княздыққа келуге шақырып, бірақ Алиса әкесіне қарсы тұруға шешім қабылдады. 12 ғасырдың тарихшысы Вильгельм Тирлік оны Алеппо атабегі Имад ад-Дин Зенгиден көмек сұрады деп айыптады. Вильгельм Тирлік айтуынша, оның елшілері Балдуин II әскерімен ұсталды, олар сол кезде Антиохияға жеткен еді. Көп ұзамай Алиса әкесінен мейірім тілеп, жалбарынуға мәжбүр болды. Ол Алисаны регенттік қызметінен шеттетіп, Антиохиядан кетуге бұйырды.
Балалық шақ
Антиохия ақсүйектері Балдуин II-ні регент ретінде мойындап, оған және Констанцияға адалдық серт берді. Ол Эдесса графы Иоселин I-ді оның үйленгенге дейін князьдықты басқаруға қамқоршы етіп тағайындады. Балдуин II 1131 жылғы 21 тамызда, ал Иоселин I бір аптадан кейін қайтыс болды. Алиса тағы да регенттікке талап етті. Алайда, Антиохияның көптеген феодалдары әйел билеуші идеясына қарсы болды және Балдуин II-нің мұрагері Анжулық Фулькқа елшілер жіберді. 1132 жылдың басында Алиса Эдесса графы Иоселин II және Триполи графы Понспен одақтасты. Фульк патша Триполи графтығы арқылы өтуге Понс рұқсат бермегендіктен, Антиохияға теңіз жолымен келуге мәжбүр болды. Фульк Сент-Симеонға қонды, онда Антиохия барондары оны регент ретінде мойындады. Ол Антиохия констеблі Рейнальд I Мазурды князьдықты басқаруға тағайындады. 1132 немесе 1133 жылы Зенги Алеппоның әкімі Саварды князьдыққа шабуыл жасау үшін жіберген кезде Фульк Антиохияға оралды. Басқыншыларды жеңгеннен кейін Фульк Антиохияға кірді. Князьдыққа мықты үкімет қажет болғандықтан, Антиохия ақсүйектері Фулькке Констанцияға күйеу таңдауды сұрады. Ол Аквитания герцогы Вильгельм IX-ның кіші ұлы Пуатьелік Раймонді таңдады. Ол шешімін жарияламады, себебі Алиса мен Сицилияның Рожер II-сінің араласуына жол бергісі келмеді. Фульктің әйелі, Алисаның қарындасы, патшайым Мелисенда, Фулькті 1135 жылы Алисаның Антиохияға оралуына рұқсат беруге көндірді. Алиса князьдық пен Византия империясының қарым-қатынасын нығайтуды қалады; сондықтан ол Констанцияның қолын император Иоанн II Комненнің ұлы Мануилге ұсынды. Византиялық некеге жол бермеу үшін Фульк Францияға Пуатьелік Раймондқа Антиохияға келуін сұрап, елші жіберді. Раймонд Сицилияның Рожер II оны Оңтүстік Италияда тұтқындағысы келгендіктен, жасырын түрде саяхаттап Антиохияға келді.
Бірінші неке
Пуатьелік Рамон 1136 жылы сәуір айында Антиохияға келді. Иерусалимнің латын патриархы Ральф Домфронт Алисаны Рамон оның сегіз жасар қызының орнына онымен үйлену үшін келгенін айтты. Бірақ Констанция сарайдан ұрланып, Ральф Домфронт соборда Рамонмен оның некесін киеліге берді. Осы неке арқылы Рамон князьдіктің билеушісі болды, ал Алиса Латтакияға зейнетке шықты. 1147 жылдың басында Сицилияның Рожер II Францияның Людовик VII-ге Екінші крест жорығы барысында француз крестшілерін Киелі жерге жеткізуді ұсынды. Рожердің Антиохияға талап ету ниеті болғандықтан, Людовик VII және оның әйелі Элеонора Аквитандық (Рамон Пуатьеліктың қызы) ұсыныстан бас тартты. Людовик және оның крестшілері 1148 жылдың наурыз айында князьдікке келді. Ұзақ өтпей, крестшілер арасында Рамон мен Элеонораның махаббатқа түскені туралы әңгіме тарады. Крестшілер оның күйеуін Нұр әд-Диннің астанасы Алеппоға қарсы науқанға бастауға көндіруге тырысты, бірақ Людовик VII Антиохияны тастап Иерусалимге кетіп, Элеонораны да өзімен бірге алып жүруге мәжбүр етті.
Жесірлік
Рамон 1149 жылғы 29 маусымда Нур ад-Дин Зангиге қарсы жорық кезінде Инаб шайқасында қаза тапты. Уильям Тирдің айтуынша, Реймонд пен Констанцияның төрт баласы әлі кәмелетке толмағандықтан, "княздық міндеттерін атқарып, халықты қайғыдан құтқаратын" ешкім болған жоқ. Нур ад-Дин княздыққа басып кірді және Оронт өзенінің шығысындағы Антиохияның барлық территорияларын жаулап алды. Антиохияның латын патриархы Лиможский Аймери қорғанысқа жетекшілік етті, бірақ көптеген ақсүйектер діни емес билеушіні қалаған. Реймондтың тағдырынан хабардар болғаннан кейін Констанцияның туысы Иерусалимнің Балдуин III Антиохияға асығып келіп, регенттік міндетін өз мойнына алды. Ол сондай-ақ Нур ад-Динмен бітімге келді. Балдуин III 1150 жылғы жазда Антиохияға оралды. Ол Констанцияны қайтадан тұрмысқа шығуға көндіруге тырысып, үш үміткерді ұсынды (Ив, Сойссон графы, Вальтер Сент-Омер және Ральф Мерле), бірақ ол бас тартты. Балдуин III-нің шақыруымен Констанция 1152 жылдың басында Триполиге барып, оны және оның екі әпкесі Мелисенде мен Ходиернамен кездесті. Екі әйел Констанцияны үш үміткердің біреуін таңдауға көндіруге тырысты, бірақ ол Антиохияға үйленуге уәде бермей оралды. Вильгельм Тирдің айтуынша, Патриарх Аймери Констанцияны қарсылық көрсетуге итермеледі, өйткені ол княздықтың үкіметін бақылауға ниеттенген. Византия императоры Мануил I Комнен өзінің жесір қалған қайын інісі, орта жастағы Иоанн Рогериос Далассеноссты Констанцияға үйлену үшін Антиохияға жіберді. Алайда, оның жасы үлкен болғандықтан, замандасы Джон Киннамос айтуынша, ол "оған наразылықпен қарады" және оған үйленуден бас тартты. Тарихшы Стивен Рансиман Констанция Балдуин III және Мануил I ұсынған үміткерлерден бас тартқанының себебі Франциядан келген Рейнальд де Шатильонды кездестірген болуы мүмкін дейді. Уильям Тир Рейнальдты "қарапайым рыцарь" деп сипаттаса да, Констанция Рейнальдқа тұрмысқа шығуға шешім қабылдады. Олардың никесі құпия сақталды, өйткені Констанция Балдуин III-нің некеге рұқсат беруін күткен.
Екінші неке
Балдуин некеге рұқсат бергеннен кейін, Констанция мен Рейнальд 1153 жылдың басында үйленді. Рейнальд княздықтың басқаруын өз міндетіне алды. Бірақ ол халыққа ұнамады, себебі оның поддандылары оны жаңағыдан келген адам деп есептеді. Оның жиі қаржы жинау әрекеттері келесі жылдары Патриарх Аймери және император Мануил I-мен қақтығыс тудырды. 1159 жылғы көктемде император Рейнальдты өзіне бағынышты етуге мәжбүр етті. 1160 немесе 1161 жылдың қараша айындағы қарақшылық шабуылда Рейнальдты Алеппоның әкімі Маджд әл-Дин тұтқынға алып, түрмеге қамады. Күйеуі тұтқынға түскен соң, Констанция княздықты басқаруға ниеттенгенін жариялады, бірақ Антиохиялық көптеген ақсүйектер ер адам басқаруын қалаған. Иерусалимнің Балдуин III Антиохияға асығып келіп, Констанцияның он бес жасар ұлы Богемонд III-ті заңды ханзада деп жариялады және Патриарх Аймериге княздықтың басқаруын тапсырды. Констанция Балдуиннің шешіміне келіспеді және император Мануилге наразылық білдірді. Мануил өзінің туысы Алексиос Брьенний Комнен және Иоанн Каматерсті Констанцияның қызы Марияға үйлену туралы келіссөздер жүргізу үшін Антиохияға жіберді. Неке шарты жасалды және императордың өкілдері Констанцияның княздықтың билеушісі екенін растады. Балдуин III императорлық елшілермен кездесу үшін Антиохияға келді, бірақ қарсылық көрсетпеді. Констанцияның ұлы Богемонд 1163 жылы ересек болды. Ұлына қарсы тұру үшін Констанция Киликияның византиялық әкімі Константин Каламаннан көмек сұрады. Бірақ Антиохиялық барондар Киликия Армениясының Торос II-імен одақтасып, оны Антиохиядан кетуге мәжбүр етті. Констанция биліктен алынғаннан кейін Богемонд III княздықты өз бақылауына алды. Стивен Рансиманның сөзіне сүйенсек, Констанция көп ұзамай Латтакияда немесе Библоста қайтыс болды.
Отбасы
Констанцияның алғашқы күйеуі, Пуатьелік Рамон, Аквитания герцогы Вильгельм IX және оның екінші әйелі Тулузалық Филиппаның екінші ұлы болды. Ол 1114 жылы дүниеге келген. Вильгельм Тирдің айтуынша, күйеуі 1149 жылы қайтыс болғанда Констанция "екі ұл және одан да көп кәмелетке толмаған қыздарымен" қалды. Олардың үлкен ұлы Боемонд, Рамон қайтыс болған кезде бес жаста еді. 1163 жылы ол анасынан Антиохияны тартып алды. Констанция мен Раймондтың қызы Мария, өте әдемі болғандықтан танымал, 1161 жылы Византия императоры Мануил I Комненға үйленді. Тағы бір қызы Филиппа 1160 жылдардың соңында Торонның Хамфри II-ге тұрмысқа шықты. Констанцияның екінші ұлы Балдуиннің әкесі Пуатьелік Раймонд болған ба, әлде Шатильондық Рейнольд болған ба, анық емес. Балдуин 1176 жылдың 17 қыркүйегінде Мириокефалон шайқасында византиялық ат әскері полкінің басында шайқас кезінде қаза тапты. Рейнольдтің Агнес атты қызы болғаны белгілі, ол Венгрия королі Бела III-нің әйелі болды. Рейнольд пен Констанцияның екінші қызы Алиса 1204 жылы Эсте графы Аццо VI-ның үшінші әйелі атанды.