Блоис және Шартр графы Стефан Генри: Крест жорығының тарихы

Кіріспе

Француз ақсұлуының ұлы Стивен Генри (француз тілінде Этьен Анри, орта ғасырлық француз тілінде Этьен Анри; – 19 мамыр 1102) – Блуа және Шартр графтары. Ол Бірінші крест жорығында әскер басқарды, Никея қаласының тапсырылуына куә болды және Антиохия қамалын басқарды. Крестшілерге берген уәдесін орындамай үйіне оралған Стивен 1101 жылғы крест жорығына қосылды. Иерусалимге беттеп, Рамланың екінші шайқасында шайқасты, онда ол тұтқынға алынып, кейін өлім жазасына кесілді.

Өмір

Стефан Блуа графы Теобальд III және Ле-Мандық Герсенттің ұлы болды. Ол алғаш рет Вильгельм Жеңімпазға өзінің қызы Нормандиялық Аделаның қолын сұрап, алып келгені туралы айтылады. 1089 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін Стефан Блуа және Шартр графы болды, бірақ Теобальд оған 1074 жылы осы биліктерді басқаруды тапсырған еді. Стефан Бірінші крест жорығының көшбасшыларының бірі болды, крест жорығының ірі әскерлерінің біріне жетекшілік етті және әйеліне жорықтың барысы туралы құлшыныспен хаттар жазды. Никея қамалында ол қорғандаушылардың қамау мұнараларынан қорқып, тапсырғандарын жазды. 1098 жылдың қазан айында Антиохия қамалына дейін немесе қамал басталғанда ол әскердің «жетекшісі» болып тағайындалды, бұл лауазым көшбасшылардың жиналыстарын төрағалық етуден және әскерлерді жабдықтау мен тұрмыстық мәселелермен айналысудан аспаған сияқты. Стефан 1098 жылдың 2 маусымында қамалды қалдырды, бұл қала басып алынған күнінен бір күн бұрын болды. Кербога басқаратын күшті түрік әскері жақындағанда, Стефанның серіктері қиын жағдайда қалды. Батысқа қайтып бара жатқанда ол крестшілерге көмектесу үшін әскерімен келе жатқан Византия императоры I Алексий Комненмен кездесіп, оны жорығының нәтижесіз екендігіне көндірді. Алексийдің кері қайту шешімі крестшілер мен Византия арасындағы кейінгі жанжалдарға ықпал етті. Стефан өзінің сертін орындамай, серіктерін тастап кеткендігі үшін ұятқа қалды. Оның әйелі Адела оны екінші рет қажылыққа баруға шақырып, ол 1101 жылғы келесі крест жорығына ерте оралғандармен бірге қосылды. Ол Богемондты түрмеден босату үшін Анатолиядағы апатты науқанға қатысып, содан кейін Константинопольден Сент-Симеонға, содан кейін Иерусалимге жүзіп, ақыры сертін орындады. 1102 жылы ол үйге қайтып бара жатқанда Иерусалим патшасы Балдуин оны Фатимидтерге қарсы Рамланың екінші шайқасына қатысуға көндірді. Ол тұтқынға алынып, 19 мамырда Аскалонда өлім жазасына кесілді.

Stephen was the son of Theobald III, count of Blois, and Gersent of Le Mans. He is first mentioned as approaching William the Conqueror to ask for and receive the hand of his daughter Adela of Normandy. In 1089, upon the death of his father, Stephen became the Count of Blois and Chartres, although Theobald had given him the administration of those holdings in 1074. Stephen was one of the leaders of the First Crusade, leading one of the major armies of the crusade and often writing enthusiastic letters to his wife about the crusade's progress. Present at the Siege of Nicaea, he wrote that the defenders surrendered out of fear of the siege towers. At some point either before or at the beginning of the Siege of Antioch in October 1098, he was chosen as 'leader' of the army, a function that seems to not have gone much beyond presiding over the assemblies of the leaders as well as provisioning and housekeeping duties for the armies. Stephen retreated from the siege on 2 June 1098, the day before the capture of the city, leaving his comrades behind in a difficult situation, as a superior Turkish army under Kerbogha was approaching. Critically, on the way back to the West he met the Byzantine emperor Alexios I Komnenos, who was marching with an army to assist the crusaders, and persuaded him of the futility of his expedition. Alexios's consequent decision to turn around contributed to the ongoing suspicion of the crusaders that the Byzantines were not to be trusted and to the later conflicts between crusaders and Byzantium. Having returned with unfulfilled vows and the ignominy of abandoning his comrades, Stephen was in disgrace. His wife Adela pleaded with him to make a second pilgrimage, and he joined the subsequent Crusade of 1101 in the company of others who had also returned home prematurely. He participated in the disastrous campaign in Anatolia to free Bohemond from prison, then sailed from Constantinople to St Simeon and thence Jerusalem, finally fulfilling his vows. In 1102, already on his way back home, he was persuaded by King Baldwin of Jerusalem to fight in the Second Battle of Ramla against the Fatimids. He was taken prisoner and executed, probably in Ascalon on 19 May.