Кіріспе
Эдессаның бірінші графы (1098–1100) және Иерусалимнің бірінші патшасы (1100–1118) Балдуин I (1060-шы жылдар – 2 сәуір 1118) 1098 жылдан 1100 жылға дейін Эдессаның бірінші графы және 1118 жылы қайтыс болғанға дейін Иерусалимнің патшасы болды. Ол Булонь графы Евстахий II мен Ида Лотарингияның кіші ұлы және Нормандық ақсүйек әйелі, Тосниден Годэхильдаға үйленді. 1096 жылы Верден графлығын алды, бірақ көп ұзамай ағасы Годфри Буйонның крестонос әскеріне қосылып, Бірінші крестовый жорықтың ең табысты қолбасшыларының бірі болды. 1097 жылы негізгі крестонос әскері Кіші Азия арқылы жорық жасап бара жатқанда, Балдуин мен нормандық Танкред Киликияға қарсы жеке жорық ұйымдастырды. Танкред қыркүйек айында Тарс қаласын басып алуға тырысты, бірақ Балдуин оны тастап кетуге мәжбүр етті, бұл олардың арасындағы ұзаққа созылған қақтығысқа себеп болды. Балдуин жергілікті армяндардың көмегімен Евфрат өзенінің батысындағы маңызды бекіністерді басып алды. Эдессаның Торос I оны Сельджуктерге қарсы күресу үшін Эдессаға шақырды. Торосқа қарсы бүлікке айналған жағдайды пайдаланып, Балдуин қаланы басып алып, 10 наурыз 1098 жылы бірінші крестонос мемлекетін құрды. Өз билігін нығайту үшін Балдуин жесір күйдегі армян билеушісінің қызына (қазір Арда деп белгілі) үйленді. Антақия қоршауы кезінде ол крестонос әскерін азық-түлікпен қамтамасыз етті. Ол үш апта бойы Мосул әкімі Кербогаға қарсы Эдессаны қорғады, оның Антиохияны басып алуына бөгет жасады. 1100 жылы крестонос әскері Иерусалимдегі алғашқы билеушісі болып сайланған Годфри Буйон қайтыс болды. Латын патриархы Даймберт және Танкред Иерусалимді Танкредтің туысы Антиохиялық Богемонд I-ге ұсынды. Годфридің адалдары қаланы иеленді және Балдуинды Годфридің мұрасын талап етуге шақырды. Богемондты мұсылман билеушісі тұтқынға алғандықтан, Балдуин Иерусалимге жорық жасады, онда ол аз қарсылыққа тап болды. Патриарх 25 желтоқсанда Бетлехемде оны патша етіп тағайындады. Ол 1101 жылы Арсуф пен Кесарияны, 1104 жылы Акруды, 1110 жылы Бейрутты және 1111 жылы Сидонды Генуя және Венеция флоттарының, сондай-ақ бірнеше кіші крестонос топтарының көмегімен басып алды, бірақ Аскалон мен Тирді басып алуға жасаған барлық әрекеттері сәтсіз аяқталды. 1105 жылы Рамладағы үшінші шайқаста жеңіске жеткеннен кейін египеттіктер Иерусалим патшалығына қарсы үлкен жорықтар жасауын тоқтатты. Балдуин 1109 жылы Тулуза графы Бертранға Триполиді басып алуға көмектесті. Латын Шығысындағы жалғыз тәжді монарх болғандықтан, Балдуин басқа крестонос билеушілерінен билік талап етті. Эдессаның Балдуин II және Бертран оған адалдық серт берді. Антиохия княздығын басқарған Танкред те оның шақыруына бағынды. Балдуин II және Танкредті Кербоганың мұрагері Мавдудқа қарсы қолдады, ол 1110-шы жылдардың басында Эдесса мен Антиохияға қарсы бірнеше жорықтар ұйымдастырды. Ол Сирия мен Египет арасындағы керуен жолдарын бақылау үшін Иордан өзенінің шығысындағы Аультрежорданда бекіністер салды. Ол Египетке қарсы жорықта қаза тапты.
Baldwin I (1060s – 2 April 1118) was the first count of Edessa from 1098 to 1100 and king of Jerusalem from 1100 to his death in 1118. He was the youngest son of Eustace II, Count of Boulogne, and Ida of Lorraine and married a Norman noblewoman, Godehilde of Tosny. He received the County of Verdun in 1096, but he soon joined the crusader army of his brother Godfrey of Bouillon and became one of the most successful commanders of the First Crusade. While the main crusader army was marching across Asia Minor in 1097, Baldwin and the Norman Tancred launched a separate expedition against Cilicia. Tancred tried to capture Tarsus in September, but Baldwin forced him to leave it, which gave rise to an enduring conflict between them. Baldwin seized important fortresses in the lands to the west of the Euphrates with the assistance of local Armenians. Thoros of Edessa invited him to come to Edessa to fight against the Seljuks. Taking advantage of a riot against Thoros, Baldwin seized the town and established the first Crusader state on 10March 1098. To strengthen his rule, the widowed Baldwin married an Armenian ruler's daughter (who is now known as Arda). He supplied the main crusader army with food during the siege of Antioch. He defended Edessa against Kerbogha, the governor of Mosul, for three weeks, preventing him from reaching Antioch before the crusaders captured it. Godfrey of Bouillon, whom the crusaders had elected their first ruler in Jerusalem, died in 1100. Daimbert, the Latin patriarch, and Tancred offered Jerusalem to Tancred's uncle, Bohemond I of Antioch. Godfrey's retainers took possession of the town and urged Baldwin to claim Godfrey's inheritance. Since a Muslim ruler had captured Bohemond, Baldwin marched to Jerusalem meeting little resistance. The Patriarch crowned him king in Bethlehem on 25December. He captured Arsuf and Caesarea in 1101, Acre in 1104, Beirut in 1110, and Sidon in 1111, with the assistance of Genoese and Venetian fleets and of several smaller crusader groups, but all his attempts to capture Ascalon and Tyre failed. After his victory at the third battle of Ramla in 1105, the Egyptians launched no further major campaigns against the Kingdom of Jerusalem. Baldwin helped Bertrand, Count of Toulouse, to capture Tripoli in 1109. Being the only crowned monarch in the Latin East, Baldwin claimed suzerainty over other crusader rulers. Baldwin II of Edessa and Bertrand swore fealty to him. Tancred, who ruled the Principality of Antioch, also obeyed his summons. Baldwin supported Baldwin II and Tancred against Kerbogha's successor, Mawdud, who launched a series of campaigns against Edessa and Antioch in the early 1110s. He erected fortresses in Oultrejordain—the territory to the east of the Jordan River—to control the caravan routes between Syria and Egypt. He died during a campaign against Egypt.
Ерте өмір
1060 жылдан кейін дүниеге келген Балдуин, Булонь графы Евстахий II мен Лотарингиялық Иданың үшінші ұлы болды. Әке-шешесінің кенже ұлы болғандықтан, оның діни қызметке арналуы күтілген. Ол либералды өнерді оқыды және Камбре, Реймс және Льеж кафедральдық соборларында қызмет етті. Белгісіз себептермен, нақты уақыты көрсетілмеген, ол діни мансабынан бас тартып, рыцарь атанды. Тарихшы Джон Франс Балдуиннің Грегориандық реформасының бай игіліктерді алу мүмкіндігін азайтып алғанын түсінген болуы мүмкін дейді. Ал тарихшы Сьюзан Б. Эджингтон Балдуиннің дүниелік мансапты таңдауына себеп, оның баласыз ағасы, Төменгі Лотарингияның герцогы Годфрид Буйонның күрт ауырып қалғаны және Балдуинге герцогтығын мұраға алу мүмкіндігі туғаны болды деп санайды. Балдуин Нормандия мен Англияда жер мен мүлік иеленген Тоснилік Годехильда есімді ақсүйек әйелге үйленді. Балдуин мен оның әйелі, көбінесе ағасы Евстахий III Булоньскийдің сарайында қоныстанған болуы мүмкін. Евстахий мен Балдуин ағалары 1086 жылы Стеньде Годфрид атынан Намур графы Альберт III және Верден епископы Теодорихқа қарсы күресті. Годфрид өзінің көптеген жарлықтарында Балдуиннің есімін атады, бұл оның тағайындалған мұрагері саналғанын көрсетеді. Балдуин әйелінің туған отаны Конш-ан-Уш қаласындағы бекініске жиі баратын.
Бірінші крест жорығы
Папа Урбан II 1095 жылғы 27 қарашада Клермон кеңесінде Бірінші крест жорығын жариялады. Буйондық Годфри әскери науқанға қатысуға шешім қабылдады және қаржы жинау үшін мұрагерлік иеліктерін сатты немесе кепілге берді. Оның иеліктерінің бірі – Верден графтығын Верден епископы Ришер басып алды, ол көп ұзамай оны Болдуинге берді. Годфридің жеке меншік жерлерінің таратылуы барлық болашақ герцогтарды Төменгі Лотарингиядағы билігінің негізінен айырды, бұл Болдуиннің крест алу шешімін жеңілдетті. Булоньнің Евстахий III де крест жорығына қосылды. Папа Урбанның хатына сәйкес, Халық крест жорығы үшін Питер Эрмит жинаған әскер үш бауырластың әскерінен көп болды. Болдуин 1096 жылғы 15 тамызда Годфри әскерімен крест жорығына аттанды. Ол әйелі мен балаларын ертіп келді, бұл оның туған жеріне қайта оралмайтынын көрсетеді. Крестшілер Венгрия шекарасына жеткенге дейін, қыркүйек айында Тулльн-ан-дер-Донауда тоқтады. Годфри Венгрияның Коломанмен келіссөздер жүргізу кезінде Болдуинге әскерін тастап кетті, крестшілердің ел арқылы өту шарттарын талқылау үшін. Ол Болдуин мен оның әйелі мен қызметшілерін әскерлерінің тәртібін сақтауын қамтамасыз ету үшін кепіл ретінде беруге келісті. Болдуин мен Годехильда крестшілер Венгриядан кеткеннен кейін көп ұзамай босатылды. Олар қарашаның соңында Белградқа жақын Византия империясына кірді. Крестшілер 1096 жылғы 23 желтоқсанда Константинопольге жетті. Византия императоры I Алексий Комнен олардың басшыларынан адалдық серт беруді талап етті және оны күшпен жүзеге асыру үшін олардың лагерін қоршауға алды. Болдуин Константинополь қабырғаларының сыртындағы аудандарға шабуыл жасап, Алексийді қоршауды көтеруге мәжбүр етті. Император сондай-ақ өзінің ұлы мен мұрагері II Иоанн Комненді Болдуиннің қамқорлығына берілген кепіл ретінде беруге келісті. Крестшілер императордың талабына қарсылық көрсетуді жалғастырғандықтан, византиялықтар оларға берілетін азық-түлік пен жем-шөпті азайтты. Болдуин қайтадан қала маңындағы аудандарға шабуыл жасап, ондаған печенег сақшыларын өлтірді немесе тұтқынға алды. Крестшілер император әскерін жеңе алмайтынын түсінгендіктен, императордың талабына мойынсұнды. Олардың қолбасшылары (Годфри мен Болдуин ішінде) Алексийге адал болуға ант берді және Селжук түркілері византиялықтардан тартып алған барлық жерлерді императордың өкілдеріне қайтарып береміз деп уәде берді. Крестшілер Кіші Азиядағы Халкидон мен Никомедия арасындағы жолда орналасқан лагерьге көшірілді, бірақ Годфри мен Болдуин жаңа крест әскерінің қолбасшылары Алексийге құрмет көрсеткенде Константинопольге оралды. Салтанатты рәсім кезінде бір рыцарь император тағына отырғанда, Болдуин "оның қолынан ұстап, орнынан тұрғызды" және оны қатаң сөккенімен жауап берді. 1097 жылғы 1 шілдеде крестшілер Дорилеум шайқасында Румның Селжук сұлтаны Килидж Арсланды жеңгеннен кейін, Болдуин мен итало-нормандық басшы Танкред әскердің негізгі бөлігінен бөлінді. Олар 15 тамызға жуық Гераклеяға дейін барды, онда олар өз серіктеріне қосылды. Крестшілер Кіші Азия арқылы ұзақ жорыста шаршап, жылқыларының көп бөлігі өлді. Азық-түлік пен жем-шөппен қамтамасыз ету үшін Болдуин мен Танкред Киликияның құнарлы жазықтарына жіберілді. Олар жергілікті армяндардың қолдауына сене алды, әсіресе Болдуин армяндық ақсүйек Багратпен дос болғандықтан. Болдуин мен Танкред екі бөлек топты басқарды. Танкред 100-200 сарбазбен Гераклеядан бірінші болып кетіп қалды, ал Болдуин мен оның 300 рыцары 15 қыркүйекке жуық кетіп қалды. 21 қыркүйекте Танкред Киликияның маңызды сауда орталығы Тарс қаласына келді. Ол Селжуктардың Тарс қаласындағы гарнизонын қалаға кіруге рұқсат етілмей тұрып, қала қамалына өз туын көтеруге көндірді. Болдуин келесі күні Тарс қаласына жетті. Түріктер Танкредтің туын Болдуиннің туына ауыстырды және Болдуинге екі мұнараны иеленуге мүмкіндік берді. Болдуиннің әскерінің санынан басым болған Танкред қала үшін соғыспауға шешім қабылдады және атпен қашып кетті. Көп ұзамай 300-ге жуық нормандық рыцарь келді, бірақ Болдуин оларға кіруден бас тартты, бұл түріктерге түнде нормандықтарға шабуыл жасап, өлтіруге мүмкіндік берді. Болдуиннің өз адамдары оның тағдырында оны кінәлады және Селжук гарнизонының қалдықтарын өлтірді. Қарымта алудан қорқып, Болдуин мұнараға тығылды, бірақ ақырында өзінің әскерлерін кінәсіз екеніне көндірді. Булоньдік Гвинемер атты қарақшы капитан Бердан өзенінен Тарс қаласына жүзіп келді және Болдуинге адалдық серт берді. Ол Гвинемердің адамдарын Тарс қаласын күзетуге жалдады және науқанын жалғастырды. Танкред осы уақытта гүлденген Мамистра қаласын басып алды. Болдуин қалаға 30 қыркүйекке жуық жетті. Ең көрнекті итальяндық нормандық крестшілердің бірі, Салернолық Ричард, Тарста қаза болған нормандықтар үшін кек алуды қалады, бұл Болдуин мен Танкред әскерлері арасында қақтығысқа әкелді. Бұл крестшілердің бірінші рет бір-бірімен соғысқан кезенің бастамасы болды. Бір немесе екі адам өлтірілді және екі тарапта да көптеген адамдар жараланды немесе тұтқынға алынды, Болдуин мен Танкред бітім жасады және Болдуин Мамистрадан кетті. Ол Мараштағы негізгі әскерге қосылды, бірақ Баграт оны армяндар көп шоғырланған өңір арқылы Эвфрат өзеніне жорық жасауға көндірді. Ол 17 қазан күні тағы да негізгі әскерден кеткенде, онымен 80-100 рыцарь болды.
Құру
Армениялықтар Балдуинді азаттық әкелген адам ретінде қарастырды. Арменияның екі басшысы, Фер мен Никус, оның жорығын бастағаннан кейін оған қосылды. Жергілікті халық селжук гарнизондарын және шенеуніктерін өлтірді немесе қашуға мәжбүр етті. Селжуктардың крестшілерден қорқуы Балдуиннің табысына үлкен үлес қосты. 1097 жылдың соңына дейін ол екі маңызды бекініс – Равендель мен Турбесселді соғыссыз басып алды. Ол Багратты Равендельдің губернаторы етіп тағайындады, ал Ферды Турбесселді басқаруға бекітті. Эдессаның армян билеушісі Торос 1098 жылдың басында Балдуинге елшілер – Эдессаның армян епископы және он екі жетекші азамат – жіберіп, жақын маңдағы селжук билеушілеріне қарсы көмек сұрады. Христиан дінін қабылдаған алғашқы қала болғандықтан, Эдесса христиан тарихында маңызды рөл атқарды. Эдессаға аттанар алдында Балдуин Фердің айыптауы бойынша Селжуктармен жасырын хат алмасып жүргені үшін Багратты тұтқындауға бұйрық берді. Баграт азапталды және Равендельді беруге мәжбүр болды. Балдуин ақпан айының басында Эдессаға жол тартты, бірақ Самосатаның әмірі Балдук немесе Баграттың жіберген әскерлері оған Евфрат өзенінен өтуге кедергі келтірді. Екінші әрекеті сәтті аяқталып, 20 ақпанда Эдессаға жетті. Балдуин Торосқа жалдамалы әскер ретінде қызмет етуді қаламады. Эдессалықтар оның қаладан кетуді жоспарлап отырғанынан сескеніп, Торосты оны асырап алуға көндірді. Бірінші крест жорылының замандас тарихшыларының арасында Альберт Эксский ғана жергілікті асырап алу салты Торостың Балдуинды көйлек астына алуын талап еткенін айтады. Эдессадан келген әскерлермен нығайтылған Балдуин Балдуктың жерін шапты және Самосатаға жақын кішкентай бекініске гарнизон орналастырды. Көптеген армениялықтардан өзгеше, Торос православие дінін ұстанды, бұл оны монофизиттері арасында беделсіз етті. Балдуиннің жорықтан оралғаннан кейін көп ұзамай жергілікті ақсүйектер Торосқа қарсы қастандық жоспарлай бастады, мүмкін Балдуиннің келісімімен (замандас тарихшысы Матфей Эдессаның айтуынша). Альберт Ахеннің мәлімдемесіне сәйкес, қастандық жасаушылардың бірі Константин Гаргарский Торосты Балдуинмен алмастыруды ұсынды. Қалада бүлік шығып, Торос қамалға қашуға мәжбүр болды. Балдуин асырап алған әкесін құтқаруға уәде берді, бірақ 9 наурызда бүлікшілер қамалға кіріп, Торос пен оның әйелін өлтіргенде, ол оларға көмектеспеді. Келесі күні қала тұрғындары Балдуинды өздерінің билеушісі (немесе дукс) деп мойындағаннан кейін, ол Эдесса графы атағын алды және осылайша бірінші крестшілер мемлекетін құрды. Селжуктар 1087 жылы Эдессаны византиялықтардан басып алған, бірақ Алексий Балдуинге қаланы қайтаруды талап етпеді. Тарихшы Кристофер МакЭвит жергілікті халық Балдуиннің билікке келуін «режимнің өзгеруі деп емес, византиялық байланыстары бар бір күшті тұлғаның басқа бір сондай тұлғамен ауыстырылуы» ретінде қарастырғанын айтады. Равендель, Турбессель және Эдессаны басып алу Антиохияны қоршау кезіндегі негізгі крестшілер армиясының позициясын нығайтты. Евфрат өзенінің бойындағы құнарлы жерлер крестшілерге азық-түлікпен қамтамасыз етті. Үш бекініс сонымен қатар селжук әскерлерінің Сирия мен Палестинаға қарай жылжуына кедергі келтірді.
Консолидациялау
Бальдуин Эдессадағы билігін нығайту үшін дипломатиялық шеберлігін пайдаланды, себебі оның жасағы аз болды. Вильгельм Тирдің айтуынша, ол армян әмірінің қызы Тафтокқа үйленді (мүмкін, Константин Гаргардың ағасы) және өзінің қызметшілерін жергілікті әйелдерге үйленуге ынталандырды. Торостың бай қазынасы оған жалдамалы әскерлерді жұмысқа алуға және Балдуктан Самосатаны сатып алуға мүмкіндік берді. Балдуин мен Балдуктың Самосатаны беру туралы келісімі – крестшілер мен мұсылман басшылары арасындағы алғашқы достық келісім. Балдук Эдессаға қоныстанды. Артукид әмірі Белек Гази Балдуинді Саруж қаласындағы көтерілісті басу үшін жалдады. Қаланың мұсылман тұрғындары Балдуктан көмек сұрағанда, Балдук Саружға асықты, бірақ оның жасағы қоршауға төтеп беруге тым аз екені тез анықталды. Балдуин Балдуктың әйелі мен балаларын кепіл ретінде талап етті, бірақ Балдук оларды оған беруден бас тартты, сондықтан Балдуин оны тұтқынға алып, өлім жазасын орындады. Бальдуин Антиохияны қоршау кезінде өзінің және оның жасағының баспанасын қамтамасыз ету үшін Турбессель мен Равенделді ағасы Годфриге узуфрукт ретінде берді. Бальдуиннің ағасына көрсеткен қолдауы крест жорығы армиясында оның мәртебесін арттырды, себебі азық-түлік көбінесе жетіспейтін еді, бұл крест жорығы кезінде маңызды болды. Мосулдың губернаторы Кербога қаланы азат ету үшін үлкен әскер жинады. Антиохияға қарай жорық кезінде Кербога крестшілердің Эдессаны басып алуына жол бермеуді қалады. Ол мамыр айында Эдессаны үш апта қоршап тұрды, бірақ оны басып ала алмады. Оның кешігуі крестшілерге 1098 жылдың 3 маусымында Антиохияны басып алуға мүмкіндік берді. Антиохия жаңа крестонос мемлекетінің астанасы болды, Антиохия княздығы, ал оның бірінші князі Танкредтің ағасы Богемонд Таранто болды. Бальдуин жоғары салықтар салды, сондықтан ол жергілікті тұрғындар арасында танымалдылығын жоғалтты. Сонымен қатар, ол жергілікті ақсүйектердің кеңесін елемей, өзінің жасағына және Эдессаға көшіп келген басқа крестшілерге мүлік берді. Желтоқсан айында оннан астам армян басшылары Бальдуинге қарсы сөз байластырды және көмек үшін жақын маңдағы Сельджук әмірлеріне жүгінді, бірақ Бальдуин сөз байластырғанын біліп, сөз байластырушыларды тұтқындауға бұйрық берді. Екі бас көсемді Византия заңдарына сәйкес жазалады, ал қалғандарына үлкен ақы төлеп, өздерін құтқаруға рұқсат берді. Дегенмен Бальдуин армян ақсүйектерін маңызды лауазымдарға тағайындауын жалғастырды. Ол армян Әблғарибті Эдесса мен Турбессел арасындағы жолды бақылайтын маңызды форт Биджериктің қолбасшысы етті. 1099 жылдың 15 шілдесінде крестшілер армиясы Иерусалимді басып алды. Бір аптадан кейін Буйонның Годфриі қаланың билеушісі болып сайланды, бірақ патша тағына отыруды қаламады. Бальдуин өзінің қажылық сапарын аяқтауды шешті және қараша айында Эдессадан Иерусалимге кетті. Ол Булунияста Богемонд І және Папаның өкілі Пизандық Даймбертпен Антиохиядан кеткен паломниктік саяхатшыларға қосылды. Мұсылман әскерлерінің шабуылдары, шаршау мен аурулар сапар барысында көп адамның қаза болуына себеп болды, бірақ паломниктік саяхатшылардың көпшілігі 21 желтоқсанда Иерусалимге жетті. Төрт күннен кейін Даймберт Иерусалимнің жаңа латын патриархы болып сайланды. Жаңа патриарх Годфри мен Богемондтың жерлерін иеленуін растады, бірақ Бальдуинге қатысты осындай рәсім тіркелмеген. Бальдуин мен Богемонд Иерусалимнен 1100 жылдың 1 қаңтарында кетіп қалды. Дамасктың селджук билеушісі Дукақ оларға шабуыл жасауға әскер жіберді, бірақ крестшілер селджук әскерлерін Баалбекке жақын жерде талқандады. Бальдуин ақпан айында Эдессаға оралды. Годфри 1100 жылдың 18 шілдесінде күтпеген жерден қайтыс болды. Альберт Эксскийдің айтуынша, ол Даймберттен және басқа да жорықшылардың басшыларынан «өзінің бауырларынан немесе қандастарынан басқа ешкімге таққа отырмайды» деген ант алдырған. Годфридің ең ықпалды жасағы Грецтің Уорнері Иерусалимдегі Дәуіт мұнарасын иеленіп, қаланың бақылауын қамтамасыз етті. Уорнер көп ұзамай қайтыс болса да, Годфридің сотының тағы екі мүшесі – Гелдемар Карпенел мен Арнульф Шокк Бальдуинге делегация жіберіп, оны Иерусалимге шақырды. Бальдуиннің Годфридің патшалығын басып алуына жол бермеу үшін Даймберт пен Танкред Антиохиялық Богемонд І-ден көмек сұрады. Кейінірек өмірбаянын жазған Вильгельм Тирдің айтуынша, Даймберт Бальдуиннің билігі «шіркеудің құлдырауына және христиан дінінің жойылуына әкелетінін» айтып, оған хат жолдаған. Алайда Богемондты Мелитененің жанындағы төбелерде Данишменд Гази Гүмүштигин тұтқынға алған. Бальдуин Мелитененің бағытына асықты және үш күн бойы Данишмендты қуды, бірақ Богемондты құтқара алмады. Оралғаннан кейін Мелитененің армян әмірі Габриел оған адалдық серт берді. Бальдуин қаланы қорғау үшін елу рыцарь тағайындады.
Таққа отырғызу
Годфридің өлімі туралы хабар Эдессаға Балдуин Мелитеннен оралғаннан кейін көп ұзамай жетті. Оның шартрлық рухани кеңесшісі Фулхер Балдуиннің «бауырының өліміне қынжырған, бірақ мұрасына көңіл көтерілгенін» байқады. Иерусалимге саяхатын қаржыландыру үшін Балдуин өзінің поддандыларынан алтын мен күміс тартып алды. Ол туысы Ле Буркк Бальдуинді графтықта өзінің мұрагері етіп тағайындады, ал Ле Буркк оған адалдық серт берді. Балдуин 1100 жылдың 2 қазанында Эдессадан аттанғанда оны шамамен 200 атты рыцарь мен 300–700 жаяу әскері сүйреп кетті. Ол Антиохияда төрт күн болды, бірақ жергілікті тұрғындардың Богемонд тұтқында болғанда княздықты басқару туралы өтініштерін қабылдамады. Дамаск әмірі Дукак Нахр әл-Калб өзенінің сағасына жақын тар жолда оған шабуыл жасауды жоспарлады. Триполи қадисі Балдуинге жасырын ескерту жасады, бұл оған шабуылды тойтаруға және дамаск әскерлерін жеңіске ұшыратуға мүмкіндік берді. Танкред Иерусалимге асығып, гарнизонды қаладан бас тартуға көндіруге тырысты, бірақ оған қалаға кіруге рұхсат берілмеді. Балдуин шамамен 9 қарашада Иерусалимге жетті. Деймберт Сион тауындағы монастырға шегінді, ал қала тұрғындары Балдуинды қабырғалар сыртында тоқтатып, салтанатты түрде Киелі қабірге сүйреп әкелді. Альберт Эйкс айтқан сөздер Балдуиннің ханзада титулын қабылдағанын көрсетеді. Балдуин алдымен әлі египеттіктердің бақылауында болған Аскалон төңірегіне шабуыл жасады, содан кейін Иерусалим маңындағы үңгірлерде штаб-пәтері орналасқан қарақшыларға қарсы жазалау экспедициясын бастады. Ол 21 желтоқсанда Иерусалимге оралғанға дейін Иордан өзенін кесіп өтті. Балдуин Деймбертпен келісіп, оның патшалыққа билік етуіне келісім берді. Салтанатты рәсім Рождество күні Бейтлехемдегі Туған шіркеуінде өтті. Осыдан кейін Балдуин көбінесе патша деп аталды. Мысалы, 1104 жылғы грамотада ол «Яһудия және Иерусалимнің патшасы, және Иеміз Иса Мәсіхтің Ең қасиетті қабірінің қорғаушысы Балдуин» деп аталды. Ол өзінің көптеген грамоталарында Годфридің заңды мұрагері екенін баса көрсетті.
Алғашқы табыстар
Гелдемар Карпенел Хайфаға талап қойып, Танкред оны өз бетінше басып алды деді, сонда Балдуин Танкредті Иерусалимге шақырды, бірақ Танкред оны заңды монарх деп мойындамады. Олар Жаффаға жақын жердегі өзенде кездесуге келісті, алайда келіссөздерге келісім болған жоқ. Танкредті Антиохияға Богемондтың атынан княздықты басқаруға шақырғанда, дау шешілді. Наурыз айында Антиохияға аттанғанға дейін Танкред Палестинадағы иеліктерінен бас тартты, бірақ егер ол Антиохиядан он бес ай ішінде кетсе, осы иеліктер оған қайта берілуі керек екенін де талап етті. Балдуин Хайфаны Гельдемарға, ал Галилеяны Гю де Фокумбергке берді. 1101 жылдың наурыз айының басында Иерусалимге папаның жаңа өкілі, Портодан Морис келді. Балдуин Димбертті опасыздықпен айыптап, Мориске оны 15 сәуірде қызметтен шеттетуге көндірді, содан кейін Димберт легатты өз лауазымына қайтаруға көндіру үшін Балдуинге 300 безантпен пара беруге мәжбүр болды. Египет билігінде қалған жағалаудағы Арсуф, Кесария, Акра және Тир қалалары Балдуиннің қамқорлығын қамтамасыз ету үшін оған сыйлықтар жіберді. Әрдайым қаржыға мұқтаж болған Балдуин генуэздік флот командирлерімен одақ құрып, оларға саудалық жеңілдіктер мен олжа ұсынды. Олар бірінші болып Арсуфқа шабуыл жасады, ол 29 сәуірде қарсылықсыз берілді, қала тұрғындарының Аскалонға қауіпсіз өтуін қамтамасыз етті. Кесариядағы египеттік гарнизон қарсылық көрсетті, бірақ қала 17 мамырда түсті. Балдуиннің әскері Кесарияны тонады және жергілікті халықтың көп бөлігін өлтірді. Генуялықтар олжаның үштен бірін алды, бірақ Балдуин оларға басып алынған қалаларда жер бермеді.
Рамладағы шайқастар
Балдуин мен генуялықтар Кесарияны қоршағанда, Мысырдың везирі Әл-Афдал Шаханшах Аскалонда әскер жинауға кірісті. Балдуин штабын жақын жердегі Яффоға көшіріп, Иерусалимге күтпеген шабуыл жасауға мүмкіндік бермеу үшін Рамла бекінісін нығайтты. Ол бұл қорғаныстың шығындарын жабу үшін Даймберттен қосымша қаражат сұрады, бірақ патриарх бас тартты. Папаның өкілі алдында өткен қызу пікірталас барысында Даймберт Балдуиннің «қасиетті шіркеуді салық төлеуші және қызметші етуге талпынуы» дұрыс емес екенін айтты. Алайда, ол «ақшалай келісім бойынша отыз сарбазды ұстауға» уәде берді, бірақ патриарх уәделенген соманы жинауға үлкермеді. Жеңіл қаруланған және тәртіпсіз Мысыр әскері қыркүйек айының басында Рамлаға жақындады. 7 қыркүйекте таңертең крестонос әскерлерінің аз, бірақ тәжірибелі және жақсы жабдықталған күштері бірінші болып шабуылға шықты. Шайқастың алғашқы кезеңінде бес немесе алты крестонос корпусының кем дегенде екеуі дерлік жойылды, бірақ Балдуин әскерінің қалдықтарын жаңа шабуылға көндіріп, египеттіктерді таң қалдырды. Ұзаққа соқпай қарсылық көрсеткеннен кейін олар үрейлене қашып кетті, крестонос әскерлері оларды Аскалонға дейін қуды. Апулия герцогы Роджер Борса Даймбертке ақша жіберді, ішінара сарбаздарды жалдау үшін, бірақ Даймберт барлық соманы өзінде қалдырды. Бұл алаялық туралы білгеннен кейін Балдуин 1101 жылдың соңында папаның өкілін Даймбертті қызметтен босатуға көндірді. Даймберт алдымен Яффоға, содан кейін Антиохиядағы Танкредке қашып кетті. Бұл бос орын Балдуинге патриархтың бай қазынасын еркін пайдалануға мүмкіндік берді. 1102 жылы Иерусалимге Құрбан айт мерекесін тойлауға Блуа графы Стефан, Лузиньянның Гюі және өткен жылғы апатты крест жорығынан аман қалған басқа да адамдар келді. Көп ұзамай Мысыр әскері патшалыққа басып кірді. 17 мамырда, барлық кеңеске қарамастан, Балдуин және ондаған жаңа крестонос әскерлері бар 500-ге жуық атты әскер египеттіктерге қарсы аттанды. Бұл екінші шайқаста египеттіктер жеңіске жетіп, Балдуин мен оның әскерін Рамлаға шегінуге мәжбүр етті. Балдуин египеттіктер қамалға қоршау салғанға дейін бекіністен қашып кетіп, әскерін өлтіруге немесе тұтқынға алуға қалдырды. Ол Арсуфқа қашып кетті, содан кейін ағылшын пираты Годрик оны Яффоға жеткізді, бірақ Мысыр әскері оны құрлықтан қоршап алған еді. Ол Иерусалимге жаңа әскер жинау үшін барып, 100-ден астам атты әскерімен Яффоға қайтып келді. Алайда, тек жүздеген ағылшын, француз және неміс паломниктерімен толған флоттың келуі египеттіктерді 27 мамырда қоршауды көтеруге мәжбүр етті. Балдуин I Комненге хат жазып, олардың жолына кедергі келтірмеуін өтінді. Яффоны қоршау кезінде Балдуин Антиохия мен Эдессаға елшілер жіберіп, Танкред пен Балдуин II-ден көмек сұрады. Олар египеттіктер шегінгеннен кейін ғана келді. Танкред жаңа папалық легаты Робертті Даймбертті қайта қалпына келтіруге көндіруге тырысты, бірақ Балдуин Робертті жергілікті епископтар мен аббаттармен мәселені талқылауға көндірді. Діни қызметкерлердің бәрі бір ауыздан Даймберт азаматтық соғысқа итермелеуге жақын болған және шіркеу билігін теріс пайдаланған деп мәлімдегеннен кейін, легат оларға Евремарды патриарх ретінде сайлауға рұқсат берді. Балдуин 1103 жылдың сәуір айында Акраны қоршауға алды, бірақ египеттік флот қаланы құтқарып алды. Ол Кармел тауында қоныстанған қарақшыларға қарсы шабуыл жасады, бірақ бүйрегінен жарақат алып, жыл соңына дейін жазыла алмады. 1104 жылдың сәуір айында Генуя және Пиза кемелерінің флоты Хайфаға келгеннен кейін Балдуин олардың қолбасшыларымен одақтасып, Акраны қайтадан қоршауға алды. Қала 26 мамырда Балдуин Аскалонға көшіп кеткісі келетін адамдарға еркін өтуге уәде бергеннен кейін берілді, бірақ итальяндық теңізшілер бай көшпенділерді тонап, олардың көпшілігін өлтірді. Балдуин генуялықтарды жазалауды қалады, бірақ патриарх татуласуға араласып, Балдуин қаланың үштен бір бөлігін оларға беруге мәжбүр болды. Акра әрқашан Сирия мен Еуропа арасындағы ең маңызды сауда порты болған, ал порт алымдары оған үлкен кіріс әкелген. 14 маусымда Дукақтың өлімі Дамаскіде ішкі қақтығысқа әкелді. Атабек (немесе регент) Тогтекин билеуші ретінде пайда болды, бірақ күшті қарсылыққа тап болды. Балдуин Дукақтың кіші інісі Ирташқа Тогтекинге қарсы күресте қолдау көрсетуге уәде берді. Оның араласуы сунниттік Тогтекин мен шиит Әл-Афдал арасындағы келісімге әкелді. 1105 жылдың тамыз айында Мысырлық атты және жаяу әскерлер оңтүстістен патшалыққа басып кірсе, сириялық атты садагерлер батыстан келді. Балдуин өзінің билігінің басынан бері ең ірі крестонос әскерін жинады. Оның өтінішімен патриарх Евремар крестонос әскерлерінің сенімін арттыру үшін әскер алдында Шын Салибті көрсетті. Олар 27 тамызда Рамлада Мысыр және Сирия әскерлеріне шешуші жеңіліс сыйлады.
Кеңейту
Мысырлықтар Иерусалим патшалығына қарсы ірі әскери науқандар жүргізе алмады, бірақ олар Балдуиннің оңтүстік шекарасына үнемі шабуыл жасады. 1106 жылы қазанда Балдуин Галилеяда Дамаск әскерлерімен соғысып жатқанда, олар Яффа маңындағы жүздеген паломниктерді өлтіріп, қаланың губернаторын жеңді. 1107 жылы мысырлықтар Хебронға шабуыл жасады, бірақ Балдуин оларды қоршаудан бас тартуға мәжбүр етті. Мысырлықтардың шабуылдары Балдуиннің экспансиялық саясатын жүзеге асыруына кедергі болмады. 1106 жылдың басында Сидонның губернаторына екі жылдық бітімге үшін үлкен салық төлеуге мәжбүр етті. Келесі жылдың басында ол Ольтрежордайнға шабуыл жасап, жауды керуен жолдарын бақылау үшін Дамаск әскерлері жақында салған бекіністі қиратуға мәжбүр етті. 1108 жылдың тамызында Балдуин итальяндық авантюристтер тобымен Сидонды қоршауға алды, бірақ Дамаскіден келген мысыр флоты мен түрік атты әскерінің келуі оны қоршаудан бас тартуға мәжбүр етті. 1108 жылдың соңында ол Тогтекинмен он жылдық бітімге келді, ол үшін ол Ольтрейордайнның солтүстік аймақтарынан мемлекеттік кірістердің үштен бір бөлігін алды. Бертран, Тулуза графы, өзінің әкесі, Сен-Жильдің Раймоны Триполи маңындағы жерлерді иеленуге Сирияға келді. Бертранның туысы Уильям Джордан, Раймонд қайтыс болғаннан кейін осы жерлерді басқарып келген, оған оларды беруден бас тартты. Бертран Балдуиннің көмегін сұрады, ал Уильям Джордан Танкредтің қолдауына ие болды. Танкред Эдессаның Балдуин II-ін Турбесселді тастап кетуден бас тарту арқылы ашуландырды. Балдуин кресткерлер басшыларының қақтығыстарын тоқтату үшін жиналыс шақырды. Танкред пен Джордан оның вассалдары болмағандықтан, ол оларды Триполиге жақын орналасқан Пилгрим тауындағы қамалға "бүкіл Иерусалим шіркеуінің" атынан шақырды. 1109 жылдың маусым айында болған жиналыста Танкред Иерусалим патшалығында өзінің бұрынғы иеліктерін (Галилея, Хайфа және Иеміздің ғибадатханасы) қалпына келтіру үшін Түрбесселден бас тартуға келісті. Танкред өзінің бұрынғы иелігін иемденген жоқ, ол Балдуиннің бақылауында қалды. Раймонд мұрасы Бертран мен Джордан арасында бөлінді, Бертран Балдуинге, ал Джордан Танкредке адалдық ант берді. Крест жорығының басшылары өз күштерін біріктіріп, Раймонд бастаған Триполиді жаулап алуды аяқтады. 26 маусымда Мысыр губернаторы Шараф ад Даула қаладан кетуге ниет білдіргендерге қауіпсіз жол берілсе, қаланы тапсыруды ұсынды. Балдуин бұл ұсынысты қабылдады, бірақ генуялықтар тұтқынға алған барлық тұрғындарын өлтіруіне кедергі жасай алмады. Қаланың үштен екі бөлігі Бертран Тулузаға берілді, ол тағы да Балдуинге адалдық ант берді. Балдуин 1110 жылы 13 мамырда Бертран мен генуэздік флоттың көмегімен Бейрутты басып алды. Ол тағы да қала тұрғындарының жалпы қырғынға ұшырауына жол бермеді. Мосулдың атабегі Мавдуд және оның одақтастары Бейрут қоршауында Эдесса графтығына шабуыл жасады. Бейрут құлағаннан кейін Балдуин мен Бертран басқыншылармен күресу үшін Эдессаға асықты. Эдессаның Балдуин II Танкреді мұсылман билеушілерін өзіне қарсы іс-қимыл жасауға итермелеген деп айыптады. Өзін барлық кресткерлердің басшысы деп санаған Балдуин Танкредке жорыққа қосылып, Балдуин II-мен татуласуға бұйырды, әйтпесе ол Танкредті христиан дінінің жауы деп жариялайды. Көптеген крестшілер патшаны қолдағандықтан, Танкредтің мойынсұнудан басқа амалы жоқ еді. Бұл оқиға Балдуиннің Эдессаға билігін күшейтті. Жаңа келісімнен кейін крестшілер Мавдудты қуып кетті, бірақ Антиохия мен Иерусалимге қарсы мұсылман шабуылдары туралы аңыздар оларды науқанды тоқтатуға мәжбүр етті. Өлкеден кетер алдында Балдуин христиан (негізінен армян) шаруаларын Евфрат өзенінің батысындағы жерлерге көшіру керектігін ұсынды, өйткені сельджук билеушілері шығыс аймақтарға жиі шабуыл жасады. Ауыл тұрғындары өзендегі паромға жиналған кезде, Мавдуд кенеттен шабуыл жасап, олардың көпшілігін өлтірді. Норвегияның Сигурд I - Иерусалим патшалығына келген алғашқы патшасы - осы уақыт аралығында Акраға келіп қонды. Балдуин онымен одақтасып, олар 1110 жылдың қазан айында Сидонды қоршауға алды. Мысыр флоты норвегиялықтарды талқандады, бірақ Венеция догесі Орделафо Фалиеро мен оның флоты көп ұзамай крестоностарға қосылды және қала 5 желтоқсанда берілді. Балдуин қала тұрғындарының өмірін сақтап қалды, олардың көбісі Тир мен Дамаскіге көшіп кетті. Келесі жылы Балдуин Аскалонға аттанды: қаланы қоршаудан сақтау үшін қаланың египеттік губернаторы, Шамс ал Халифа, 70 000 динар салық төлеуге уәде берді және кресткер әскерлерін қамалға кіргізуге рұқсат берді. Алайда, қала тұрғындары шілде айында Халифаға қарсы көтерілісті ұйымдастырды және оның бербер сақшылары көтерілісшілерге қосылып, оны және кресткер әскерлерін өлтірді. Мавдуд тамыз айында солтүстік кресткер мемлекеттеріне қарсы жаңа жорық ұйымдастырды. Танкредтің өтініші бойынша Балдуин әскерін жинап, солтүстікке асықты. Триполи графы Бертран, Эдесса графы Балдуин II және армян билеушілері де Мавдудқа қарсы күресу үшін келді, ол күзде Мосулға қайтуға мәжбүр болды. Одан кейін Балдуин Тирден Дамаскіге бара жатқан керуенге шабуыл жасады, қаланың ең құнды мүліктерін алып, бай жүкті қолға түсірді. Желтоқсан айының соңында ол Тирді қоршауға алды, бірақ оны қолдайтын флот болмады. Ол әлі де қаланы қоршауға алғанда, Византия елшілігі келді. Византиялықтар оны Танкредке қарсы коалицияға қосылуға көндіруге тырысты, ал ол Тирге қарсы олардың көмегін қамтамасыз етуді қалады. Олар келісімге келе алмады, бірақ Тирдің египеттік губернаторы Изз ал Мульк Тогтекинге қоршауға алынған қаланы құтқаруға шақырды. Тогтекин Балдуинді қоршаудан бас тартып, 1112 жылдың сәуір айында Акраға қайтуға мәжбүр етті. Балдуин 1113 жылы Дамаск территориясына шабуыл жасады. Мавдуд пен Тогтекинге көмектесу үшін келген Артукид әмірі Аяз Балдуинді маусым айының соңында Әл Саннабра шайқасында жеңді, оны Триполи мен Антиохияның жаңа билеушілерінен, Понс пен Рожерден көмек сұрауға мәжбүр етті. Тогтекин, Мавдуд және Аяз Галилеяға шабуыл жасады, бірақ Триполи мен Антиохиядан келген әскерлер келгеннен кейін Тибериасқа шабуыл жасауға батылмады. Тогтекин мен Мавдуд Дамаскіге қайтып келді, онда Ассасин Мавдудты қыркүйек айының соңында өлтірді. Сельжук сұлтаны Мұхаммед I Тапар солтүстік Сирияға үлкен армия жіберді. Аймақтағы тепе-теңдікті сақтауға тырысып, Тогтекин кресткерлермен келісімге келді. Ол кресткер билеушілерімен одақтасты, олардың коалициясы Сельжук әскерлерін күрессіз кері шегінуге мәжбүр етті. Солтүстік аймақтарға қысым азайғаннан кейін Балдуин египеттіктермен қайтадан айналыса алды, олар 1113 жылы Иерусалимге жақындаған және 1115 жылы Яффаны басып алуға тағы да тырысқан. Балдуин Жордан арқылы жорық жасады және 1115 жылдың күзінде Монреаль қамалын салуға бұйрық берді. Келесі жылы ол аймаққа қайтып, Қызыл теңіздегі Акабаға дейін жетті. Жергілікті тұрғындар қаладан қашқаннан кейін Балдуин қалада және жақын арадағы аралда қамалдар салды және екі бекіністе гарнизон қалдырды. Үш мықты бекініс - Монреаль, Эйлат және Грайе - Сирия мен Египет арасындағы керуен жолдарына бақылауды қамтамасыз етті. Олар Балдуинге египеттік әскерлердің қозғалысын үнемі бақылауға мүмкіндік берді. Қызыл теңіз жағалауынан Балдуин Тирге асықты және Тир баспалдағында Scandelion қамалын салуды бастады, ол құрлықтан қаланы толығымен қоршап алды.
Өлім
1116 жылдың соңында Балдуин ауыр сырқатқа шалдықты. Өлімі жақын деп ойлап, ол барлық қарыздарын төлеп, ақшасын және мүлкін бөліп беруге кірісті, бірақ келесі жылдың басында жазылып кетті. Оңтүстік шекараны нығайту мақсатында 1118 жылдың наурыз айында Мысырға жорық ұйымдастырды. Нил дельтасындағы Фараманы ешқандай қарсылықсыз басып алды, себебі қала тұрғындары оның қалаға жетпес бұрын үрейленіп қашқан еді. 12-шы ғасырдың соңындағы мұсылман тарихшысы Ибн Зафар әл-Сикилли Балдуиннің қаладағы мешіттерді қиратуға бұйрық бергенін жазды. Балдуиннің серіктері оны Каирге шабуыл жасауға көндіруге тырысты, бірақ 1103 жылы алған ескі жарасы күрт қайта ашылды. Өлім алдында Балдуин Фатимид империясының шекарасындағы Әл-Аришқа дейін жеткізілді. Өлім төсегінде ол Булоньелік Евстахий III-ті мұрагері етіп тағайындады, сонымен қатар барондарға Балдуинге немесе «христиан халқын билейтін және шіркеулерді қорғайтын басқа біреуге» тақ ұсынуға рұқсат берді, егер оның інісі тәжді қабылдамаса. Балдуин 1118 жылдың 2 сәуірінде қайтыс болды. Оның соңғы тілегі бойынша, ас үйшісі Аддо оның ішегін алып тастап, денесін тұзда сақтап, Иерусалимде жерлеуге дайындады. Ол бес күннен кейін, Палма жексенбісінде, Годфри Буйонның қасында, Киелі қабірдің Кальвария капелласында жерленді.
Мұра
Шартрлық Фулхер Бальдуинді өзінің қол астындағылардың "қалқаны, күші және тірегі; олардың оң қолы; жауларының қорқынышы" деп сипаттаған. Бальдуин қайтыс болғаннан кейін бір ғасыр өткен соң өзінің жылнамасын аяқтаған мұсылман тарихшысы Әли ибн әл-Атир, "әл-Бардавилл" Бірінші крест жорығын бастады деп есептеді. Әл-Атир Бальдуин мен Роджер I арасындағы ойдан шығарылған хат алмасуды ұсынды, онда Бальдуин бастапқыда Ифрикияны бағындыруды жоспарлаған, бірақ Роджер, аумақты өзіне қалай қоюды қалағандықтан, оны Иерусалимге шабуыл жасауға көндіргенін айтты. Қазіргі тарихшылардың арасында Томас Асбридж Бальдуиннің "шеберлігі, амбициясы және берілгендігі осы кәсіпті ілгерілеткен, бірақ сонымен бірге оны қиратумен қауіптендірген" қолбасшылардың бірі болғанын мәлімдеді. Кристофер Тайерман Бальдуиннің талантты әскери қолбасшы және "анықталған және қорғалатын шекаралары бар тұрақты мемлекет құрған" білгір саясаткер болғанын атап көрсетті. Әмин Маалуф та Бальдуиннің крестоносшылардың қасиетті жерді басып алуының "басты сәулетшісі" екенін қорытындылады. Маалуф Бальдуиннің табысын негізінен "араб әлемінің түзетілмейтін фрагментациясына" байланыстырады, бұл крестоносшыларды "нағыз аймақтық күшке" айналдырды. Тарихшы Кристофер МакЭвит Бальдуиннің "жарысқан жергілікті әміршілердің күрделі әлемін басқаруға шебер болғанын" айтады, өйткені оның туған жеріндегі "саяси ландшафт", ауылды бақылаған кастеляндықтарымен бірге, "онша ерекшеленбеген". Бальдуиннің ең ерте сақталған жарғылары 1100 жылдардың басында шығарылған, бірақ канцелярияны құруға бірнеше жыл кетті. Бастапқыда патшалық құжаттарды Бальдуиннің туған жерінен келген дін қызметкерлері дайындаған. Алғашқы канцлер Паган 1115 жылы ғана тағайындалды. Паган Бальдуиннің үшінші әйелі Аделаида дель Вастоның сүйемелдеуші тобымен қасиетті жерге келген. Бардавил лагуналары Бальдуиннің құрметіне аталған, ол жақын жердегі Эль-Ариш қаласында қайтыс болды.
Отбасы
Бальдуиннің әйелі Годехильда, Тоснидің Рауль II мен Монфорт-Аморидің Изабелланың қызы, 1097 жылдың 15 қазанында Бірінші крест жорығы кезінде қайтыс болды. Тарихшы Малкольм Барбердің айтуынша, оның өлімі «Балдуинді Шығысқа барып билік іздеуге итермелеген болуы мүмкін». Тарихшылар Стивен Рансиман мен Кристофер МакЭвиттің айтуынша, Балдуин мен Годехильданың балалары болған, бірақ олар ұзақ өмір сүрмеген. Алайда тарихшы Алан В. Мюррей Балдуиннің балалары болғанын ешқандай бастапқы дерек көздері растамайтынын атап өтеді. Мюррейдің пікірінше, Рансиман Вильгельм Тирдің Балдуиннің «familia» туралы сөздерін отбасына қатысты деп аударғанда қателескен, себебі Вильгельм Тир Балдуиннің үй ішіндегі адамдары туралы айтқан. 1098 жылдың жазында үйленген екінші әйелінің аты-жөніне қатысты әлі де нақтылық жоқ. Қазіргі тарихшылар оны Арда деп атайды және оның әкесі Мараштың Татулымен байланыстырылады. Оның әкесі 60 000 безант мөлшерінде қалыңдық беруге уәде берген және ол оған жерлерін мұра етіп беруге келісім берген, бірақ Балдуинге бар болғаны 7 000 безант төлеген. Бұл неке баласыз аяқталды. Балдуин 1109 жылға дейін оны Иерусалимдегі Әйес Анна монастырына жіберді, бірақ оған көп ұзамай Константинопольға көшуге рұқсат берілді. Олар бөлек тұрғанмен, некелері бұзылмады. Балдуиннің үшінші әйелі Аделаида – Сицилияның Рожер I-нің бай жесірі еді. Оның бірінші күйеуі 1102 жылы қайтыс болды және ол 1111 жылдың соңына дейін олардың кәмелетке толмаған ұлдарының регенті болды. 1112 жылы үйлену туралы ұсыныс жасалған кезде ол қырықтан асып кеткен еді. Вильгельм Тирдің айтуынша, Балдуин оның байлығын естіген соң оған үйленгісі келді және тіпті оның ұлы, Сицилияның Рожер II-ні Иерусалимдегі мұрагері етіп тағайындауға келісім білдірді. Ол 1113 жылдың тамызында Палестинаға жүздеген сарбаздарымен және зор байлығымен бірге келді. Бұл неке бірінші әйелі әлі тірі болғандықтан, заңсыз еді. 1116 жылдың соңында ауыр сырқаттан жазылғаннан кейін Балдуин дін қызметкерлерінің кеңесімен Аделаиданы ашумен үйіне қайтарды. Ол 1117 жылдың 25 сәуірінде Сицилияға аттанды. Оның қорланғаны Рожер II-ні соншалықты ашуландырды, ол өмірінің соңына дейін Иерусалим Корольдігіне қолдау көрсетуден бас тартты. Балдуиннің некелерін қорытындылай келе, тарихшы Джонатан Филлипс «әйелдерді қаржылық және саяси табысқа жетудің пайдалы құралы ретінде қарастырды, бірақ басқа ештеңе емес» деген қорытындыға келді. Балдуиннің өлімінен кейін ондаған жылдар өткен соң Вильгельм Тирлік оның «денесінің әлсіздігімен күрескенін» жазды, бірақ оның «жеке күзетшілерінің» ғана білгенін айтты. Тарихшылар Ханс Эберхард Майер, Кристофер Тайерман және Малкольм Барбер Вильгельм Тирдің Балдуиннің гомосексуалдығы туралы айтқандығына келіседі. Тайерман мұсылман дініне өткен адам Балдуиннің сүйіктісі болғанын, бірақ ол Сидонды қоршау кезінде Балдуинге сатқындық жасағанын қосты. Ол қаланың қорғаушыларына патшаны өлтіруді ұсынды, бірақ Балдуин бұл туралы алдын ала ескертілді. Алайда Сьюзан Б. Эджингтон Балдуиннің гомосексуалдығы туралы теорияларды «қолдайтын жеткілікті дәлелдер жоқ» екенін айтады, оның замандастары осы мәселеге сілтеме жасамағанын атап өтеді.
Негізгі дереккөздер
Альберт Аахендік: Historia Ierosolimitana – Иерусалим саяғатының тарихы (Сьюзан Б. Эдгинтон өңдеп, аударған) (2007). Оксфорд университетінің баспасы. Анна Комнина: Алексиада (Е. Р. А. Сеутер аударған) (1969). "Пингвин кітаптары". .