Кіріспе

Хабаровск өлкесіндегі қала, Ресей. Амур қаласы – Ресейдің алыс шығысында, Амур өзенінің батыс жағасында орналасқан қала. Ол Байкал-Амур тас жолында, Хабаровск қаласының солтүстік-шығысына қарай орналасқан. Халық саны:

Тарих

Амурдағы Комсомольск қаласының болашақ орны 13 ғасырда моңғолдар басып алып, Юань әулетінің құрамына кірді. Кейіннен бұл аймақ 1858 жылы Агун шарттамасы бойынша Ресей империясына өткенше Цин әулетінің билігінде болды. Пермское ауылы 1860 жылы қазіргі Перм крайынан келген шаруалармен Комсомольск қаласының орнында құрылды. Ресей КСРО үкіметі 1931 жылы Амурда, қазіргі Комсомольск орнында кеме жасау зауытын салу жоспарларын жариялады, ал құрылыс 1932 жылы басталды. Қаланың құрылысы негізінен Комсомол (және 1991 жылдан кейін Ресей Коммунистік Жастар Одағы) коммунистік жастар ұйымының ерікті еңбегімен жүзеге асырылды, осылайша қала Комсомольск атауын алды. Дегенмен, қала құрылысына аймақтағы түзету лагерьлерінен алынған мәжбүрлі еңбек те жәрдемдесті. Амур сөзі басқа да осы аттас қалалардан ажырату үшін қосылды. 1933 жылы қала мәртебесі берілді. 1940 жылдардың соңына қарай кеме жасау орындарымен қатар, басқа да ауыр өнеркәсіп нысандары да аяқталды. Қала әуе кемелерін жасау, металлургия, машина жасау, мұнай өңдеу және кеме жасау сияқты салалар бойынша өңірлік орталыққа айналды. Қазіргі таңда Амурдағы Комсомольск – "Сухой" әскери ұшақтары мен "Сухой Суперджет" авиалайнерін өндірудің басты орталығы. МиГ-15бис және Лисунов Ли-2 ұшақтары да Амурдағы Комсомольск қаласында жасалды.

Әкімшілік және муниципалдық мәртебе

Әкімшілік бөліністер шеңберінде Амурдағы Комсомольск Комсомольский ауданының әкімшілік орталығы болып табылады. Әкімшілік бөлініс ретінде ол жеке, аудан мәртебесіне тең әкімшілік бірлік ретінде Амурдағы Комсомольск қаласы ретінде құрылған – бұл аудандармен тең мәртебелі әкімшілік бөлімше. Қала әкімшілік тұрғысынан 2 округке (бұрынғы райондар) бөлінеді, олар тарихи бөліктерге сәйкес келеді: Ленинский (Дземги) және Орталық. Кеңес кезеңінде қаланың әкімшілік-аумақтық бөлінісі қазіргідей болмаған. 1943 жылғы 19 қазанда РСФСР Жоғарғы Кеңесі Президиумының Жарлығына сәйкес Ленин, Сталин және Орталық аудандары құрылды. Сталин ауданының құрамына Амурсталы теміржол стансасы және тұрғын үйлер үйірмесі кірді. РСФСР Жоғарғы Кеңесі Президиумының 1957 жылғы 7 тамыздағы «Хабаровск өлкесіндегі Комсомольск қаласын тарату туралы» қаулысымен аудандық бөлініс жойылды, бірақ 1972 жылғы 31 наурыздағы Жарлықпен Жоғарғы Кеңес Президиумы қаланы қайтадан Орталық және Ленинский аудандарына бөлді.

География

Қала және оның маңы Амур өзенінің сол жағалауымен кеңінен созылып жатыр. Өзен осы тұста дейін кеңдігіне жетеді. Құмми көлі қаланың оңтүстік-шығысында орналасқан. Хабаровск қаласына – крайдың әкімшілік орталығына дейінгі арақашықтық ; Тынық мұхитына дейінгі арақашықтық – шамамен. Ең жақын ірі қала – Амурск, шамамен оңтүстікке қарай орналасқан. Мәскеуден шамамен 6276 км (3900 миль) шығысқа қарай орналасқан, және БАМ темір жолының шығыс соңында жатыр.

Климат

Амурда орналасқан Комсомольск қаласындағы климат өте ылғалды континенталды (Köppen Dfb), жылы жаз бен тым суық қысқа ие. Қала аумағындағы температура жыл бойы күрт өзгереді, қаңтардағы орташа температура шілдедегіден айтарлықтай төмен болып, шамамен -20°C құрайды, ал шілдеде +20°C-қа жетеді. Бұл қала ылғалды континенталды климат аймағындағы ең суық қыс температурасын көрсететін ірі қалалардың бірі болып табылады; осындай климатқа ие тағы бір қала – Аляска штатындағы Фэрбанкс.

Орналасу

Амурдағы Комсомольск екі тарихи бөліктен тұрады: орталық, немесе "қала", онда негізгі кәсіпорын – Кеме жасау зауыты, және Дземги – әуе кемелері зауытын (болашақтағы KnAAPO) салу кезінде қалыптасқан аймақ. Шын мәнінде, әр бөлік жеке қала сияқты, қаланың өзінің бір орталығы. Қаланың аудандары архитектуралық стилі жағынан өте әртүрлі: орталықта 40-50 жылдардағы сталиндік ғимараттар басым (теміржол вокзалы маңындағы тұрғын үйлерді есептемегенде), ал Дземгиде негізінен типтік панельдік үйлер салынған. Дземги "ұйықтайтын" аудан емес, себебі оның көптеген тұрғындары осы жерде орналасқан кәсіпорындарда жұмыс істейді.

Экономика және инфрақұрылым

Амурдағы Комсомольск – Хабаровск өлкесінің және Ресейдің Шығыс аймағының маңызды өнеркәсіптік орталығы. Оның экономикасы түрлі салалы, машина жасау, металлургия және ағаш өңдеу кәсіпорындары басымдыққа ие. Қаланың ең белгілі компаниясы – Ресейдің ең ірі ұшақ құрастыру кәсіпорны – Амурдағы Комсомольск ұшақ өндірісі бірлестігі. Бұл Хабаровск өлкесінің ең табысты кәсіпорындарының бірі және көп жылдар бойы аймақтың ең ірі салық төлеушісі болып келді. Ол жүздеген азаматтық ұшақтар мен мыңдаған мақсатына қарай әртүрлі әскери ұшақтарды – алғашқы барлау ұшақтарынан бастап, қазіргі заманғы Су сериялы истребительдер мен жеңіл амфибия ұшақтарына дейін шығарды. Компания қала экономикасы үшін өте маңызды, жергілікті бюджетке түсетін барлық төлемдердің 45% -ын құрайды. Су-57 прототипінің алғашқы сынақ ұшуы Гагарин зауытында жүзеге асты.