Кіріспе

1980 жылғы Рассел Хобанның "Риддли Уокер" романы – американдық жазушы Рассел Хобанның 1980 жылы тұңғыш рет жарық көрген ғылыми фантастикалық романы. Ол 1982 жылы ең үздік ғылыми фантастикалық роман үшін Джон У. Кэмпбелл естелік сыйлығын, сондай-ақ 1983 жылы Австралия ғылыми фантастика жетістіктері сыйлығын жеңіп алды. 1981 жылы «Небула» сыйлығының «Жылдың үздік романы» номинациясына іліккен. Бұл Хобанның ересектерге арналған ең танымал романы және оның өзге туындыларынан едәуір өзгешеленеді, алайда ол кейбір осы тақырыптарды басқа оқиғаларда да зерттеуді жалғастырды.

Өндіріс

Хобан 1974 жылы Кентербери соборындағы Әйіс Қызының аңызы бейнеленген ортағасырлық қабырға суретінен шабыттанып, роман жұмысын бастады.

Сюжет

Ядролық соғыс өркениетті қырып жібергеннен кейін шамамен екі мың жыл өткен соң, жас баяндаушы Риддли ежелгі әлемнің қаруын қайта жасау әрекеттеріне кез болады. Романның кейіпкерлері қазіргі Англия графтығы Кенттегі шағын аумақта ауыр өмір сүреді және "Ішкі" (Англия) жерінен тыс әлем туралы аз біледі. Олардың өркениет деңгейі Англияның ежелгі темір дәуіріне ұқсас, бірақ олар өздері темір өндірмейді, ескі техникадан табады. Діни және мемлекеттік билік бір құпия институтқа бірігіп, соғыс туралы бұрмаланған әңгімелер мен Ескі Католик Әулиесі (Евстафий) негізінде құрылған мифологияны қуыршақтар арқылы көрсетеді.

Сыни қабылдау

Питер Руперт Хобанның романы "Көлік сырғанағы", "Ұшқандардың иелері" және "Лейбовицке арналған ән" сияқты танымал антиутопияларға негізделгенін, ал "Хобанның болашаққа қатысты көрінісінің ерекшелігі – тілі" екенін атап өтті. Бұл тіл Энтони Берджестің "Көлік сырғанағы" романында қолданылған Надсат сленгіне ұқсас деп сипатталады. "Атом ғалымдарының бюллетені" Хобанның туындысының күші, әдемілігі және қорқыныштылығы таң қалдыратынын, сонымен қатар автордың қабақтан қарауға болатын "чосериандық ағылшын тілін" қолдануын жоғары бағалады. "The Guardian" газетінің Джон Муллан да Хобанның романды ағылшын тілінің төмендеген түрінде баяндау шешімін мақтап: "Риддлидің тілімен күрес кітапты оқуды осыншалықты тартымды, толыққанды қылып береді" деді. Роман Дэвид Принглдің "Ғылыми фантастика: 100 үздік роман" кітабына енді. 1994 жылы американдық әдеби сыншы Харольд Блум "Риддли Уокерді" Батыс канонына кіретін туындылар тізіміне қосты.

Кино және театр

Роберт К. Камбоу Slant Magazine журналында пост-апокалиптикалық фильм «Mad Max Beyond Thunderdome» романдан «толыққанды идеялар, тақырыптар мен кейіпкерлерді» алғанын жазды. Хобанның театрға бейімделуі 1986 жылдың ақпанында Манчестердегі Royal Exchange театрында тұңғыш рет көрсетілді. Оны Брахам Мюррей қойды, ал Дэвид Трэлфолл басты рөлді ойнады. АҚШ-тағы тұңғыш көрсетілімі 1987 жылдың сәуір айында Грег Роуч режиссерлігімен Chocolate Bayou театрында өтті. 1989 жылы Рассел Хобан Сер Персиваль Уитли/Кальдердейл колледжінің театр студенттеріне кітапты театрлық сценарийге аударуға рұқсат берді, содан кейін ол Галифакстағы The Square Chapel театрында жаңа қойылымда қойылды. 2007 жылдың қарашасында бұл пьесаны Уотерфордтағы Red Kettle театры, Ирландия, оң пікірлермен шығарды. 2011 жылы Техас штатының Остин қаласындағы Salvage Vanguard театрында бұл пьесаны Trouble Puppet Theater Co. үшін көркемдік директор Коннор Хопкинс бейімдеді. Бұл қойылымда Бунраку дәстүрінен шабыттанған үстелдік қуыршақтар қолданылды және Джастин Шерберннің түпнұсқа музыкасымен сүйемелденді. 2015 жылдың наурыз айында Аберистуит драма студенттерінің тобы екі күн бойы Theatre y Castell-де пьесаны қойды. Қойылымды Дэвид Ян Раби қойды.

Халықтық музыка

"The Rapture of Riddley Walker" — Clutch тобының "From Beale Street to Oblivion" (2007) альбомындағы сегізінші ән. "Widder's Dump" кітаптағы бір жердің атымен аталып, түсіндірмелерде романнан шабыттанғандығы айтылған, 1989 жылғы King Swamp альбомының бесінші әні. Current 93 тобының "Thunder Perfect Mind" альбомындағы "In the Heart of the Wood and What I Found There" әні Риддли Уокерге сілтеме жасайды. Current 93 тобының "Earth Covers Earth" альбомындағы тағы бір ән, "The Blue Gates of Death" кітаптан алынған ұйқасқа ие. Сонымен қатар, олардың "Of Ruine or Some Blazing Starre" альбомында Әулие Эвстафи туралы әңгіме келтірілген. "Ode to Riddley Walker" — The Owl Service вокалисі Диана Коллиердің екінші жеке альбомының (2020) тайтл трегі. Ән Хобанның романына тікелей сілтеме жасайды.