Кіріспе

Ланскрун (;) – Чехияның Пардубице аймағындағы Усти-над-Орличи ауданындағы қала. Онда шамамен 9 300 тұрғын бар. Ол Богемия және Моравия тарихи аймақтарының шекарасында орналасқан. Тарихи қала орталығы жақсы сақталған және заңмен қорғалатын қалалық ескерткіштер аймағы ретінде қорғалған.

Әкімшілік бөлімдер

Ланскруун қаласы Дольни Тшешновец, Ланскруун Ішкі қала, Островске Передместье және Жихлинске Передместье қалалық бөліктерінен тұрады.

Этимология

Ланскруунның түпнұсқа тарихи атауы – Ландескроун, ол "Жердің тәжі" деген мағынаны білдіреді. Бұл атау оның Богемия және Моравия тарихи аймақтарының шекарасында орналасқандығын көрсетеді.

География

Ланскрун Усти-над-Орлициден солтүстік-шығысқа қарай және Пардубицеден шығысқа қарай орналасқан. Ол Орлицке тауалды аймағында жатыр. Ең биік нүктесі теңіз деңгейінен жоғары. Қаладан Трешновский поток ағып өтеді. Муниципалдық аумақтың солтүстік-батыс бөлігінде Островский поток арнасында алты балық шаруашылығы тоғаны орналасқан. Олардың ең ірісі – Длухи, демалыс және су спорты үшін қолданылады. Ең солтүстік тоғандар (Пшеничков және Ольшовый) және Островский потокпен бірігетін жерге дейінгі Задний поток маңындағы аймақ Ланскрун көлдері табиғи паркінің құрамындағы Ландскрунские рыбники табиғи қорығы ретінде қорғалады.

Тарих

Ланскруун туралы алғашқы жазба 1285 жылға қатысты, онда патша Венцеслав II оны Фалькенштейннің Завишіне сыйға берген. Ланскруун 13 ғасырдың екінші жартысында Landeskrone деген атпен құрылған. Ол Ланшперк иелігінің экономикалық орталығы болды, кейіннен жеке Ланскруун иелігіне айналды. 1304 жылы Ланскруун Збраслав монастырінің меншігіне өтті, ал 1358 жылы оны Рим-католик Лейтомишль діншілігі сатып алды. 1371 жылы августин монастыры салынды. 1421 жылы қаланы Ян Жижка басып алды. Гусит соғыстарынан кейін иелік Поступицелік Костка ақсүйек отбасының қолына өтті. Ол дамып, түрлі жеңілдіктерге ие болды. 1507 жылы оны Пернштейн отбасы сатып алды. Содан кейін ол қысқа мерзімге Харасовтық Грзандықтардың иелігінде болды, ал Ақ тау шайқасынан кейін Лихтенштейн отбасы сатып алды. Отыз жылдық соғыс кезінде қала швед әскерімен бірнеше рет өртеніп, тоналды, содан кейін католиктік дінге көшу басталды. Соғыстан кейін халық саны күрт азайды. Ол неміс қоныс аударушыларымен қайта толықтырылды, ал 1683 жылы неміс тілі ресми тіл мәртебесіне ие болды. 1919 жылдан бастап ол Чехословакияның құрамына кірді. 1938 жылы Мюнхен келісіміне сәйкес неміс әскерлері қаланы басып алды. 1939 жылдан бастап ол Райхсгау Судеттердің бөлігі ретінде басқарылды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін көп ұзамай, 1945 жылдың 17 мамырында Ланскруун қырқыны немесе Ланскруун қанды соты деп белгілі болған оқиға болды. Чех партизандары барлық немістерді қала алаңына жинады. Бірнеше жүз неміс қолдарын бастарына көтеріп тұрды, ал 31 адам өздерін халық соты деп жариялағандардың үкімімен өлім жазасына кесілді. Тарихшылардың пікірінше, бұл соғыс кезінде чех халқына жасалған қиянаттардың кек алуы еді, бірақ ол бақылаудан шығып кеткен. 1946 жылы Ланскрууннан неміс тілді халықты қуғанға дейін қала халқының көп бөлігі немістерден тұрды. Қуғыннан кейін қала толығымен чех тілінде сөйлейтін халыққа айналды. 1945 жылы ол аудандық орталық мәртебесінен айырылды.

Экономика

Ланскрун – өнеркәсіптік қала. Ең маңызды салалары – электроника өнеркәсібі, машина жасау және қағаз өнеркәсібі.

Көлік

Ланскруун – Ческа Тřebова қаласынан басталатын қысқа жергілікті темір жолдың соңғы стансасы.

Көрікті жерлер

Ланскрун өзінің үлкен Ренессанс стиліндегі ратушасымен танымал, ол қаланың символдарының бірі болып табылады. Ол 1581–1582 жылдары салынған. Екі түпнұсқа Ренессанс порталы сақталған. 14 ғасырдағы бастапқы монастырь Ренессанс сарайына айналдырылды. Жаңғырту 1601 жылы аяқталды. 1650-1716 жылдары ол қазіргі түріне дейін қайта жаңартылды. Бүгінде онда қалалық мұражай орналасқан. Ратушаның жанында орналасқан Әулие Вацлав шіркеуі монастырь салынбас бұрын осы жерде тұрды. Ол алғаш рет 1350 жылы айтылған және бастапқыда Құдай анаға арналған. Ол бірнеше рет қайта құрылды; мұнарасы 1768 жылы салынды.